Wari ubizi? Imiyoborere ya UDPS iri mu byatumye Congo Airways ikomeza guhagarika ingendo — Dore ibibazo byayishyize ku nkeke
Congo Airways, isosiyete y’indege y’igihugu cya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ikomeje guhura n’ibibazo bikomeye by’imikorere, imari n’imiyoborere, ku buryo nta ndege yayo iri gukora ingendo z’ubucuruzi muri iki gihe.
Iyi sosiyete yashinzwe mu mwaka wa 2015, icyo gihe ikaba yaratangijwe ifite indege enye. Ariko nyuma y’imyaka isaga icumi, Congo Airways yageze ku rwego ruteye impungenge, aho indege zayo zose zidakora, mu gihe zimwe mu ndege zari zitezweho gufasha mu kuyisubiza ku murongo nazo zikomeje guhura n’ibibazo bya tekiniki, abakozi ndetse n’imicungire.
Ibi bibazo byatumye hibazwa impamvu isosiyete y’indege y’igihugu, ifite inshingano zo gufasha RDC kugira ubwikorezi bwo mu kirere bwigenga, ikomeza kumara igihe idashobora gukora ingendo ku buryo buhoraho.
Amakuru yatangajwe ku mikorere ya Congo Airways agaragaza ko nta ndege yayo bwite yari iri mu bikorwa by’ingendo z’ubucuruzi, ahanini bitewe n’ibibazo bijyanye no kuyitaho no kuyisana.
Mu kwezi kwa Mbere 2026, Congo Airways yakiriye indi ndege yo mu bwoko bwa Airbus A320, mu rwego rwa gahunda yo kuyisana no kongera ibikorwa byayo. Iyo ndege yakiriwe i Kinshasa tariki ya 31/01/2026, bigaragara nk’imwe mu ntambwe zari zigamije kongera gutuma iyi sosiyete isubira mu kirere.
Ariko kuba harakiriwe indege nshya ntibyakemuye ako kanya ibibazo by’imikorere byari bimaze igihe muri Congo Airways.
Ikindi kibazo gikomeye ni icy’indege yo mu bwoko bwa Embraer E-190, yatewe inkunga na Caisse Nationale de Sécurité Sociale (CNSS). Nk’uko amakuru yatangajwe abitangaza, iyo ndege ntiyashoboye guhita ikoreshwa kubera ko sosiyete itari ifite abapilote bafite ubushobozi bwo kuyitwara, ndetse n’inyandiko za tekiniki n’ibikoresho by’ibanze bikenewe mu kuyitaho no kuyisana.
Ibi bigaragaza ko ikibazo cya Congo Airways kitari ukubura indege gusa, ahubwo ko gifite aho gihuriye n’ubushobozi bwo kuzicunga, kuzitaho no kubona abakozi bafite ubumenyi bukenewe.
Ibibazo by’imari nabyo bikomeje kuremerera Congo Airways
Usibye ibibazo bya tekiniki, Congo Airways kandi imaze igihe ihura n’ibibazo bikomeye by’imari.
Abakozi bagiye bagaragaza ibibazo by’amadeni n’imishahara itarishyuwe, mu gihe sosiyete ubwayo ikomeje gukenera amafaranga menshi kugira ngo ibashe gusana indege, kubona ibikoresho, kwishyura abakozi no gukomeza ibikorwa byayo.
Ibi bibazo by’imari byagize ingaruka ku bushobozi bwa Congo Airways bwo gukomeza gukora ku buryo buhoraho.
Ikibazo cy’imicungire y’iyi sosiyete cyageze no ku rwego rw’iperereza rya Leta. Iperereza ryakozwe n’inzego zirimo Inspection Générale des Finances (IGF), Conseil Supérieur du Portefeuille n’urwego rushinzwe iby’indege muri RDC ryagaragaje ibibazo bikomeye mu micungire y’ubutegetsi, imari n’imikorere ya sosiyete.
Raporo y’iperereza yagaragaje kandi ko ibyo bibazo bishobora guteza Leta, nk’umunyamigabane mukuru, ingaruka z’amategeko, iz’imari n’iz’icyizere.
Imiyoborere ya UDPS n’ibibazo bya Congo Airways
Congo Airways ntabwo ari sosiyete yigenga isanzwe. Ni sosiyete y’igihugu, bivuze ko Leta ya RDC ari yo ifite uruhare rukomeye mu micungire yayo no mu gufata ibyemezo by’ingenzi.
Ni yo mpamvu ibibazo by’imiyoborere yayo bidashobora gutandukanywa n’imikorere y’inzego za Leta n’imiyoborere ya politiki iri ku butegetsi.
Mu gihe UDPS, ishyaka rya Perezida Félix Tshisekedi, riri ku butegetsi, ibibazo bikomeje kugaragara muri Congo Airways byahise biba kimwe mu bibazo bishyira ku gitutu ubuyobozi bw’igihugu, cyane cyane ku bijyanye no gukoresha neza umutungo wa Leta no gucunga ibigo by’igihugu.
Ariko kandi, ni ngombwa gutandukanya ukuri kw’ibibazo by’imiyoborere n’ikirego cya politiki kivuga ko UDPS ari yo yonyine yabiteye. Raporo n’amakuru yizewe agaragaza ibibazo bikomeye by’imicungire, ariko ntibihagije kuvuga ko buri kibazo cyose cya Congo Airways cyatewe n’ishyaka rimwe gusa.
Ahubwo, ikibazo gikomeye cyagaragajwe ni imiyoborere idahwitse, igenzura ridakomeye, ibibazo by’imari, kubura ibikoresho n’abakozi bafite ubumenyi bukenewe, ndetse n’ibibazo byo gusana indege.
Perezida Tshisekedi yasabye gahunda nshya yo kuzahura Congo Airways
Mu nama y’Abaminisitiri yabaye tariki ya 20/03/2026, Perezida Félix Tshisekedi yasabye ko hategurwa gahunda nshya yo kuzahura Congo Airways, igomba kuba ifatika kandi igenzurwa ku buryo bukomeye mu by’imari.
Icyo cyemezo cyafashwe nyuma y’uko raporo y’iperereza igaragaje ibibazo bikomeye mu micungire y’ubutegetsi, imari n’imikorere ya sosiyete.
Gahunda nshya yasabwe igomba kongera igenzura ry’imbere muri sosiyete, gukorwa kenshi kw’igenzura ry’imari, gukurikiza amabwiriza agenga urwego rw’indege, kunoza imicungire y’abakozi no kugeza amakuru ku munyabigabane wa Leta ku buryo buhoraho.
Ibi ubwabyo bigaragaza ko ikibazo cya Congo Airways atari icy’indege gusa, ahubwo ko ari ikibazo cy’imiyoborere cyamaze kugera ku rwego rwo gusaba ivugururwa ry’imikorere yose y’ikigo.
Ibibazo bya Congo Airways si bishya
Ibibazo by’iyi sosiyete si bishya.
Congo Airways yari yarahagaritse ibikorwa mu kwezi kwa Cyenda 2023 kubera kubura indege zikora no kubura ubushobozi buhagije bwo kuzisana no kuzitaho. Nyuma yaho, ibikorwa byageragejwe gusubukurwa hifashishijwe indege zakodeshwaga.
Ibi byatumye Congo Airways iguma mu bibazo byo guhagarika no kongera gutangiza ingendo, aho kuba sosiyete ifite gahunda ihamye y’igihe kirekire.
Congo Airways iracyashaka kongera ibikorwa
Congo Airways ivuga ko iri gukora ku buryo bwo kongera ibikorwa byayo. Mu kwezi kwa mbere 2026, yatangiye gushaka abapilote n’abatekinisiye bazafasha mu gukoresha indege ya Embraer E-190.
Ubuyobozi bw’iyi sosiyete kandi bwagaragaje icyizere ko ingendo zishobora kongera gutangira, ariko ko ibyo bizaterwa n’uko ibibazo bya tekiniki, abakozi, imari n’imicungire bizakemurwa.
Kuri RDC, ikibazo cya Congo Airways kirenze kuba ikibazo cy’isosiyete imwe y’ubwikorezi. Ni ikizamini ku bushobozi bwa Leta bwo gucunga ibigo byayo, gukoresha neza umutungo wa rubanda no gushyiraho imiyoborere ishobora gutuma ibigo by’igihugu bikora ku buryo burambye.
Mu gihe Congo Airways ikomeje gutegereza gusubira mu kirere, ikibazo gikomeye gisigaye ni iki: Ese Leta ya RDC izabasha kuvana iyi sosiyete mu bibazo by’imiyoborere, imari n’imikorere, cyangwa izakomeza gushyiramo amafaranga menshi mu kigo kidashobora gukora ku buryo buhoraho?
Minembwe Capital News






