Kera kabaye, uwari umuyobozi wa UDPS i Butembo yishwe urwagashinyaguro; byinshi ku rupfu rwe

Minembwe Capital News (MCN)

Marie-Célestin Karondwa, wari umuyobozi w’agateganyo wa Komisiyo y’Amatora Ihoraho (CEP) ku rwego rwa Federasiyo ya UDPS/Tshisekedi muri Butembo, ndetse akaba n’umuvugizi w’iri shyaka muri uwo mujyi, yitabye Imana nyuma yo gukubitwa bikabije n’abantu bataramenyekana.

Urupfu rwe rwabaye mu ijoro ryo ku itariki ya 27/09/2026, mu gihe Umujyi wa Butembo n’uturere two mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru bihanganye n’icyorezo cya Ebola, ndetse n’umwuka mubi watewe n’amakuru atari yo, ubwoba n’ukutizerana hagati y’abaturage n’abashinzwe guhangana n’iki cyorezo.

Yari avuye mu kiganiro cya radiyo kivuga kuri Ebola

Amakuru yatangajwe na Federasiyo ya UDPS muri Butembo avuga ko Karondwa yari amaze gutanga ikiganiro cya politiki kuri Radio Mwangaza, aho yari yagarutse ku cyorezo cya Ebola, asaba abaturage kwitondera ingaruka zacyo no kubahiriza ingamba zo kwirinda.

Nyuma yo kuva kuri radiyo, Karondwa yerekeje iwe mu gace ka Vulindi, mu majyaruguru y’Umujyi wa Butembo. Ni ho yaje kugabwaho igitero n’abantu bataramenyekana.

Nk’uko ishyaka rya UDPS ribitangaza, abamugabyeho igitero baramukubise bikomeye, bamwambura bimwe mu bye, ndetse batwika n’inzu ye hamwe n’ibindi byari biyirimo.

Karondwa yakomeretse bikomeye, aza kwitaba Imana azize ibikomere yatewe muri icyo gitero.

Ni iki cyatumye bamwica?

Kugeza ubu, impamvu nyayo yatumye Karondwa agabwaho igitero ntabwo iramenyekana ku buryo bwemejwe n’iperereza. Nta muntu cyangwa itsinda ry’abantu ryari ryatangazwa ku mugaragaro nk’abakekwaho kugira uruhare muri ubwo bwicanyi, kandi ntiharamenyekana umubare w’abagabye igitero.

Icyakora, UDPS ivuga ko igitero gishobora kuba gifitanye isano n’ibitekerezo Karondwa yari yagaragaje ku mugaragaro ku cyorezo cya Ebola. Iri shyaka rivuga ko yari ahagaze ku ruhande rw’umwanya waryo wo kwemera ko Ebola iri muri Butembo no mu tundi duce two mu Karere ka Grand Nord, ndetse akavuga ku kaga gashobora guterwa n’iki cyorezo ku baturage.

Ni ukuvuga ko, nk’uko ishyaka rye ribivuga, ashobora kuba yaribasiwe kubera uruhare yagize mu bukangurambaga bwo gusaba abaturage gufata Ebola nk’ikibazo gikomeye cy’ubuzima rusange.

Ariko kugeza ubu, nta perereza ryigenga ryashyize ku mugaragaro gihamya ihuza mu buryo butaziguye ikiganiro cya radiyo n’igitero cyamwishe. Ibi bituma impamvu nyayo y’ubwicanyi ikomeza kuba ikibazo gitegereje ibisubizo by’iperereza.

Ebola ikomeje guteza amakimbirane n’ukutizerana muri Butembo

Urupfu rwa Karondwa rwabaye mu gihe ibikorwa byo kurwanya Ebola muri Kivu y’Amajyaruguru bikomeje guhura n’imbogamizi zikomeye.

Mu bice bimwe, hari abaturage bagifite amakenga ku makuru atangwa n’abashinzwe ubuzima, ndetse hari n’abatemera ko Ebola iri mu baturage. Reuters yatangaje ko kutizerana, amakuru atari yo n’ubushobozi buke bw’ibikorwa by’ubuzima biri mu byatumye ibikorwa byo guhangana n’iki cyorezo bigorana, cyane cyane muri Kivu y’Amajyaruguru.

Ibi byagiye binagaragazwa n’ibitero byagiye bigabwa ku bakozi b’ubuzima ndetse no ku bigo bifasha abarwayi ba Ebola. Abashinzwe ubuzima bavuga ko amakuru y’ibihuha n’imyumvire itari yo ku ndwara ari bimwe mu bitera abaturage kurwanya ibikorwa byo kuyirwanya.

Abaturage bamwe bavuga ko Ebola ishobora gukoreshwa mu nyungu za politiki

Mu gihe icyorezo gikomeje, hari abaturage bamwe muri RDC bagaragaza amakenga n’ibirego bivuga ko ikibazo cya Ebola gishobora gukoreshwa mu nyungu z’abayobozi cyangwa abandi bafite inyungu muri politiki.

Iyi myumvire, yaba ishingiye ku makuru y’ibihuha cyangwa ku kutizerana kwagiye kubakwa n’ibibazo byabaye mu bihe byashize, ni kimwe mu bintu bikomeje gutuma bamwe mu baturage batizera ubutumwa bw’inzego za Leta n’abashinzwe kurwanya Ebola.

Ariko kandi, nta bimenyetso byigenga byagaragajwe kugeza ubu bishimangira ko abayobozi ba Leta ari bo bungukira ku cyorezo cya Ebola cyangwa ko ari bo bagiteza imbere ku bushake. Ibi bikwiye gufatwa nk’ibirego n’imyumvire iri mu bantu bamwe, aho gufatwa nk’ukuri kwamaze kwemezwa.

Kutizerana gukomeje kugira ingaruka ku bikorwa byo kurwanya icyorezo, kuko hari abaturage batinya kujya kwa muganga cyangwa kugana ibigo byashyiriweho kuvura no gukurikirana Ebola. Reuters ivuga ko muri Kivu y’Amajyaruguru, aho umubare w’abandura n’abapfa wari ukomeje kuba mwinshi, bamwe mu baturage batinya ibigo nderabuzima kubera impungenge n’amakuru atari yo akwirakwizwa.

UDPS yasabye ko hakorwa iperereza

Nyuma y’urupfu rwa Karondwa, Federasiyo ya UDPS muri Butembo yamaganye bikomeye icyo gitero, isaba inzego zibishinzwe gukora iperereza rigamije kumenya uko ibyabaye byose byagenze, kumenya ababigizemo uruhare no kubashyikiriza ubutabera.

Iri shyaka rivuga ko Karondwa atagombaga kwicwa azira gutanga ubutumwa bwo gukangurira abaturage kwirinda indwara.

Kugeza ubu, igikomeye gitegerejwe ni ibisubizo by’iperereza bizagaragaza abamugabyeho igitero, icyatumye bamwibasira, niba koko igitero gifitanye isano n’ikiganiro cya radiyo kuri Ebola, ndetse n’impamvu nyayo yatumye batwika inzu ye n’ibintu bye.

Urupfu rwa Marie-Célestin Karondwa rwongeye gushyira ahagaragara ikibazo gikomeye kiri mu kurwanya Ebola muri RDC: kurwanya virusi ubwabyo bidahagije, kuko hakenewe no kugarura icyizere hagati y’abaturage, inzego z’ubuzima n’abayobozi.

Minembwe Capital News (MCN)