Azarias Ruberwa Yongeye Kuvuga: Icyo Yatangaje Kuri Congo Cyatunguye Benshi
Minembwe Capital News (MCN)
Azarias Ruberwa Manywa, umunyapolitiki akaba n’umunyamategeko w’Umukongomani wabaye umwe mu ba Visi Perezida ba Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo mu gihe cy’inzibacyuho yayobowe na Joseph Kabila, yatangaje ko agiye kurushaho kugaragara ku rubuga rwa X, aho azajya atanga ibitekerezo ku bibazo bireba Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Afurika ndetse n’ibindi bibazo mpuzamahanga.
Ruberwa yabitangaje mu butumwa yatambukije ku rubuga rwa X, avuga ko icyemezo cyo kurushaho gukoresha uru rubuga cyaturutse ku bwiyongere bw’inyota abantu bagaragaje yo kumva ibitekerezo bye ku bibazo bya politiki n’imibereho rusange.
Yagize ati:
«“Kubera ko abantu benshi bagaragaje ubushake bwo kumva ibitekerezo byanjye ku mbuga nkoranyambaga, mfashe icyemezo cyo kurushaho gukoresha X nk’ahantu hafunguye abantu bashobora kuganirira ku bibazo bya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Afurika ndetse n’ahandi ku isi.”»
Ruberwa yakomeje avuga ko azajya asangiza abantu ibitekerezo bye bishingiye ku bunararibonye yakuye mu mategeko no mu mirimo ya Leta, agamije kugira uruhare mu biganiro byubaka kandi bishingiye ku ndangagaciro n’icyerekezo bihuriweho.
Yagaragaje ko amahoro, umutekano, imiyoborere myiza, ubutabera, ubumwe bw’igihugu n’iterambere ari ibibazo by’ingenzi bikwiye kuganirwaho mu buryo bwimbitse kandi bushyize mu gaciro.
Ni iki Ruberwa agamije?
Ubutumwa bwa Ruberwa bugaragaza cyane cyane icyifuzo cyo kongera kugira uruhare mu biganiro bya rubanda, akoresheje urubuga rwa X nk’umuyoboro w’itumanaho utamuhuza gusa n’abanyapolitiki, ahubwo n’abaturage, abasesenguzi, abanyamategeko, abanyamakuru n’abandi bakurikiranira hafi ibibazo bya Congo n’Afurika.
Mu rwego rwa politiki, kuba Ruberwa ahisemo kongera kugaragara ku mbuga nkoranyambaga muri iki gihe bishobora gufatwa nk’uburyo bwo kongera kugira ijambo mu biganiro birebana n’ahazaza ha Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Icyakora, mu butumwa bwe, ntiyatangaje ko agarutse mu isiganwa rya politiki cyangwa ko afite gahunda yo kwiyamamariza umwanya runaka. Ahubwo yashimangiye ko ashaka gusangiza rubanda ibitekerezo bye ashingiye ku bunararibonye afite mu mategeko, imiyoborere na politiki.
Ibi bituma ubutumwa bwe busobanuka nk’igerageza ryo kongera kugira uruhare mu biganiro bya politiki n’imibereho rusange, cyane cyane ku bibazo avuga ko bikwiye kwigwaho mu buryo bwimbitse.
Ruberwa ni muntu ki?
Azarias Ruberwa Manywa ni umunyamategeko n’umunyapolitiki w’Umukongomani wavukiye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Yize amategeko muri Kaminuza ya Lubumbashi, aho yabonye impamyabumenyi mu mategeko, nyuma akora umwuga w’ubwavoka mu nkiko.
Mu gihe cy’intambara zabaye muri Congo mu myaka ya 1996, Ruberwa yagize uruhare muri politiki y’igihugu. Yaje kuba umwe mu bayobozi bakomeye b’umutwe wa Rassemblement Congolais pour la Démocratie (RCD-Goma), ndetse aba umuyobozi wa politiki w’uyu mutwe n’umwe mu bari ku isonga mu biganiro by’amahoro byari bigamije kurangiza intambara.
Yagize uruhare mu biganiro byagejeje ku Masezerano ya Lusaka ndetse no ku biganiro bya Sun City byafashije gushyiraho inzira y’inzibacyuho ya politiki muri Congo.
Yabaye Visi Perezida mu gihe cya Joseph Kabila
Mu mwaka wa 2003, nyuma y’amasezerano y’amahoro no gushyiraho inzego z’inzibacyuho, Azarias Ruberwa yagizwe umwe mu ba Visi Perezida bane bari bafatanyije na Perezida Joseph Kabila mu miyoborere y’igihugu.
Iyo gahunda izwi nka “1+4” yari igizwe na Perezida Joseph Kabila hamwe na ba Visi Perezida bane bari bahagarariye ibyiciro bitandukanye byari bigize inzibacyuho ya politiki. Ruberwa yari ashinzwe cyane cyane ibijyanye na politiki, umutekano n’ingabo.
Urwo rwego rw’inzibacyuho rwari rufite inshingano zikomeye zo gufasha igihugu kuva mu ntambara, kugarura amahoro no gutegura amatora y’igihugu.
Uruhare rwe mu ishyirwaho ry’Itegeko Nshinga rya 2006
Ruberwa kandi azwi mu bantu bagize uruhare mu biganiro bya politiki byagejeje Congo ku Itegeko Nshinga rya 2006. Mu 2026, ubwo yavugaga ku bibazo by’Itegeko Nshinga n’imikorere ya politiki ya Congo, yibukije ko inzira ya Sun City yari igamije gushyiraho gahunda nshya ya politiki n’inzego nshya z’igihugu.
Uruhare rwe muri iyo nzira rwamuhaye ubunararibonye bukomeye mu bijyanye n’imishyikirano ya politiki, imiyoborere, amategeko n’ubwiyunge nyuma y’amakimbirane.
Nyuma ya Visi Perezida
Nyuma y’inzibacyuho, Ruberwa yakomeje kugira uruhare muri politiki ya Congo. Mu 2006, yigeze no kwiyamamariza umwanya wa Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, mu matora yabaye ay’amateka kuko yari mu matora ya mbere y’igihugu yakozwe mu buryo bwa demokarasi nyuma y’imyaka y’intambara.
Nyuma yaho, yongeye kwibanda ku mwuga we w’amategeko, ndetse akomeza ibikorwa bitandukanye bijyanye n’ubuyobozi, ubujyanama n’ibiganiro ku bibazo bya Congo n’Afurika. Yagiye kandi agaragara mu biganiro bya kaminuza n’inama mpuzamahanga.
Mu myaka ya vuba, Ruberwa yongeye kugaragara mu biganiro birebana n’ibibazo bya politiki n’umutekano wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, aho yagiye atanga ibitekerezo ku mategeko, imiyoborere, Minembwe n’ibibazo by’amahoro mu burasirazuba bwa Congo.
Kuki ubutumwa bwe bushobora gukurikiranwa?
Kuba Ruberwa yongeye gutangaza ko agiye kurushaho gukoresha X bifite uburemere mu gihe Congo ikomeje kunyura mu bihe bikomeye bya politiki, umutekano n’imibanire mpuzamahanga.
Afite amateka yihariye mu biganiro by’amahoro, imishyikirano ya politiki, imiyoborere y’inzibacyuho no mu bijyanye n’amategeko. Kuba ubu avuga ko azibanda ku mahoro, umutekano, ubutabera, imiyoborere, ubumwe bw’igihugu n’iterambere, bishobora gutuma ibitekerezo bye bikomeza gukurikiranwa cyane, cyane cyane ku bibazo byugarije Congo.
Nubwo atatangaje ko afite gahunda nshya ya politiki, kuba umuntu ufite amateka nk’aya asubiye ku rubuga rwa X bishobora gutuma urubuga rwe ruba ahantu h’ingenzi ho gukurikiranira ibitekerezo bye ku cyerekezo cya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo n’uruhare rw’Afurika mu bibazo by’akarere.
Minembwe Capital News (MCN)
