Abasirikare Benshi ba FARDC Bashinjwe Guta Urugamba: Ikimenyetso cy’Ibibazo Bimaze Igihe mu Gisirikare cya RDC n’Ingaruka Zabyo ku Mutekano w’Igihugu
Ku wa Gatatu tariki ya 29/04/2026, abasirikare 84 bo mu Ngabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC) batangiye gukurikiranwa n’Urukiko rwa Gisirikare rwa garnizoni ruherereye i Kisangani mu ntara ya Tshopo, mu buryo bwihuse. Bakurikiranyweho ibyaha birimo guta urugamba bahanganye n’umwanzi, kutubahiriza amabwiriza ya gisirikare, kwigomeka no gusesagura amasasu ya Leta.
Aba basirikare, ahanini bakomoka mu gace ka Walikale, bakaba bari mu regima ya 3415e. Nk’uko Ubushinjacyaha bwa Gisirikare bubivuga, bavuye ku rugamba rwabereye i Rutoboko, aho bari bahanganye n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23), maze basubira inyuma batabiherewe uburenganzira. Byongeye kandi, bivugwa ko bamwe muri bo batangiye kurasa amasasu mu kirere bayapfusha ubusa, binyuranyije n’amabwiriza y’abayobozi babo.
Amakuru atangwa n’inzego z’ubutabera agaragaza ko imyigaragambyo yabo yatangiye basaba guhembwa imishahara yabo itinze, ikibazo kimaze igihe kigaragara mu gisirikare cya FARDC. Ubuyobozi bwa Zone ya 3 y’Ingabo bwahise bushyikiriza uru rubanza inkiko, bugamije gutanga ubutumwa bukomeye bwo gukumira imyitwarire nk’iyi mu bandi basirikare.
Kubera ubwinshi bw’abaregwa, iburanisha rya mbere ryibanze gusa ku kumenya imyirondoro yabo. Biteganyijwe ko urubanza ruzakomeza ku wa Mbere w’icyumweru gitaha, tariki ya 04/05/2026, rukabera ahazwi nko ku Rwibutso rw’Abahowe Imana (Espace des Martyrs) i Kisangani.
Igisirikare cya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC) cyashinzwe mu buryo buvanga imitwe myinshi yitwaje intwaro nyuma y’intambara za Congo (1996–2003), by’umwihariko mu gihe cy’amasezerano yo guhuza ingabo (brassage). Ibi byatumye habaho igisirikare gifite imiterere itajyanye neza, kirimo abasirikare bafite imyitozo itandukanye.
Kuva icyo gihe, FARDC yakomeje guhura n’ibibazo bikomeye birimo:
- Imishahara idahoraho,
- Imiyoborere idahagaze neza,
- Ibikoresho bya gisirikare bidahagije,
- N’inyigisho zidahagije ku rwego rw’umwuga.
Ibi bibazo byagiye bigira ingaruka zikomeye ku mikorere y’igisirikare, harimo ibikorwa byo guta urugamba, imyitwarire inyuranyije n’amategeko ndetse no kugabanuka kw’icyizere abaturage bafitiye ingabo zabo.
Mu Burasirazuba bwa RDC, cyane cyane mu ntara ya Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo, umutekano ukomeje kuzamba bitewe n’imirwano ihanganishije FARDC n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23). Ibi bikorwa by’intambara bikomeje guteza impunzi imbere mu gihugu, guhungabanya ubukungu n’imibereho y’abaturage, ndetse no gushyira igitutu gikomeye ku gisirikare cya Leta.
Ikibazo cy’abasirikare bashinjwa guta urugamba no kwigomeka kirushaho kugaragaza intege nke mu mikorere ya FARDC, mu gihe igihugu gikomeje gukenera igisirikare gikomeye, gifite disipuline n’ubushobozi bwo kurinda ubusugire bwacyo.
Uru rubanza rufatwa nk’ikigeragezo gikomeye ku buyobozi bwa gisirikare cya RDC mu rwego rwo kugarura disipuline no gukomeza guhana abarenze ku mategeko. Ariko nanone rugaragaza ko hakenewe impinduka zifatika zirimo:
- Kuvugurura imikorere y’igisirikare,
- Gushyira imbaraga mu mibereho myiza y’abasirikare,
- No kubaka igisirikare cy’umwuga gishingiye ku ndangagaciro n’ubunyamwuga.
