Abatavuga Rumwe n’Ubutegetsi bwa RDC Bakajije Ibitero kuri Tshisekedi, Mu Gihe Bujumbura Ikomeje Kugaragara nk’Urubuga rw’Ibiganiro bya Politiki
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje guhura n’ibibazo bikomeye by’umutekano n’ibya politiki, abatavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Perezida Félix Antoine Tshisekedi bakomeje kongera igitutu ku buyobozi bwe, babushinja kunanirwa gukemura ibibazo byugarije igihugu no guhungabanya demokarasi.
Ibi bibaye mu gihe intambara ikomeje kubera mu burasirazuba bwa RDC, aho ihuriro AFC/M23 rikomeje guhangana n’Ingabo za Leta (FARDC) n’abafatanyabikorwa bazo, mu gihe n’urubuga rwa dipolomasi rukomeje kugaragaramo ibikorwa bishya, birimo ibiganiro biri kubera i Bujumbura.
Mu butumwa bwatangajwe n’abatavuga rumwe n’ubutegetsi, banenze bikomeye ishyaka UDPS riri ku butegetsi, bavuga ko ridakwiye gukomeza gushinja u Rwanda ibibazo byose birebana n’umutekano wa RDC. Bavuga ko hakenewe kwisuzuma imbere mu gihugu no kwemera ko ikibazo cya Congo gifite imizi myinshi ya politiki, iy’umutekano n’iy’imiyoborere.
Banagarutse ku mushinga umaze igihe uvugwa wo guhindura Itegeko Nshinga, basaba Perezida Félix Tshisekedi kuwusobanurira abaturage ku mugaragaro niba koko ari wo yifuza gushyira mu bikorwa.
Abo banyapolitiki banashinja ubutegetsi gukoresha uburyo bukakaye mu guhangana n’ababunenga, bavuga ko hari ibikorwa byo gukandamiza abatavuga rumwe na Leta no kugabanya ubwisanzure bwa politiki. Icyakora, ubutegetsi bwa Kinshasa bwagiye buhakana ibyo birego, buvuga ko bukora ibikenewe kugira ngo burengere umutekano w’igihugu n’inzego za Repubulika.
Kuva intambara yongeye gukaza umurego, Perezida Félix Tshisekedi yakomeje gushimangira ko ikibazo nyamukuru gishingiye ku byo ubutegetsi bwe bushinja u Rwanda byo gutera inkunga AFC/M23. Yakomeje gusaba amahanga gufatira u Rwanda ibihano no gushyigikira ubusugire bwa RDC.
Ku rundi ruhande, ubutegetsi bwa Kinshasa bwashyize imbere ubufatanye bwa gisirikare n’ibihugu birimo u Burundi. Mu bihe bitandukanye, bukorana n’ingabo za SADC n’izindi nzego z’umutekano mu rwego rwo guhangana n’imitwe yitwaje intwaro ikorera mu burasirazuba bw’igihugu.
Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, yakomeje gushyigikira ku mugaragaro ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi. U Burundi bwohereje ingabo zabwo mu burasirazuba bwa RDC mu rwego rw’ubufatanye bwa gisirikare hagati y’ibihugu byombi, bugamije gufasha kurwanya imitwe yitwaje intwaro no gushyigikira ubusugire bwa Congo.
Nubwo Bujumbura ishyigikiye Kinshasa mu rwego rw’umutekano, mu minsi ishize yanakiriye bamwe mu banyapolitiki batavuga rumwe n’ubutegetsi bwa RDC. Ibyo byatumye bamwe mu basesenguzi bavuga ko u Burundi bushobora no gushaka kugira uruhare mu koroshya ibiganiro bya politiki hagati y’impande zitandukanye z’Abanye-Congo.
Mu butumwa bwabo, abatavuga rumwe n’ubutegetsi bavuga ko ikibazo cya RDC kidashobora gukemurwa n’imbaraga za gisirikare zonyine, ahubwo ko hakenewe ibiganiro bya politiki bihuza impande zose.
Muri urwo rwego, bamwe muri bo bavuga ko Joseph Kabila akiri umwe mu banyapolitiki bafite uruhare rukomeye muri politiki ya RDC, bityo ko ibiganiro bimureba bishobora kugira uruhare mu kongera kubaka inzego za Leta no gushaka amahoro arambye.
Mu gihe imirwano ikomeje kubera mu burasirazuba bwa RDC, igihugu kiri no mu rugamba rwa dipolomasi n’urwa politiki. Perezida Félix Tshisekedi akomeje gushyira imbere ubusugire bw’igihugu no kurwanya AFC/M23, mu gihe abatavuga rumwe na we bo basaba impinduka zikomeye mu miyoborere, ibiganiro bya politiki n’ivugururwa ry’inzego za Leta.
Abasesenguzi benshi bahuriza ku kuba amahoro arambye muri RDC atazashingira gusa ku ntsinzi ya gisirikare, ahubwo azasaba ibiganiro byubakiye ku bwumvikane, kubahana hagati y’impande zose no kubaka inzego zizewe n’abaturage.
Mu gihe Bujumbura ikomeje kwakira ibikorwa bifitanye isano n’ibibazo bya RDC, amaso y’akarere n’ay’umuryango mpuzamahanga akomeje kureba niba ibyo biganiro bishobora gutanga umusanzu mu gushakira Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo amahoro n’ituze birambye.
