AFC/M23 Yatangaje Intambwe Ikomeye mu Kurwanya Icyorezo cya Ebola Cyahitanye Abatari Bake muri RDC, Igaragaza ko Hari Uwayikize
Mu gihe uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) bukomeje guhura n’ibibazo by’umutekano muke n’intambara zimaze imyaka myinshi, hari inkuru nziza yatangajwe n’ubuyobozi bw’Ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) bugenzura Umujyi wa Goma. Ubuyobozi bwatangaje ko umurwayi wa mbere wari wanduye icyorezo cya Ebola muri uwo mujyi yamaze gukira neza kandi asezererwa mu bitaro nyuma yo guhabwa ubuvuzi bwihariye.
Iri tangazo ryatangajwe nyuma y’iminsi mike inzego z’ubuzima zigaragaje impungenge z’ikwirakwira rya Ebola muri Goma, umujyi utuwe n’abaturage benshi kandi ufatwa nk’ihuriro rikomeye ry’ubucuruzi n’ingendo mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru.
Nk’uko byatangajwe n’ubuyobozi bwa AFC/M23, uwo murwayi yakurikiranwe n’abaganga b’inzobere kuva agaragayeho ibimenyetso bya Ebola kugeza igihe ibizamini byagaragaje ko yamaze gukira burundu. Ubu akaba yasezerewe asubira mu muryango we, ibintu byafashwe nk’intambwe ikomeye mu guhangana n’iki cyorezo.
Ebola ni indwara yandura vuba kandi yica benshi, iterwa na virusi yo mu bwoko bwa Ebolavirus. Yandurira cyane cyane binyuze mu guhura n’amaraso, ibyuya cyangwa andi matembabuzi y’umubiri w’umuntu wanduye cyangwa wapfuye azize iyo ndwara.
Uburasirazuba bwa RDC bwibasiwe inshuro nyinshi n’iki cyorezo, cyane cyane mu Ntara za Kivu y’Amajyaruguru, Kivu y’Amajyepfo na Ituri. Mu cyorezo gikomeye cyabaye hagati ya 2018 na 2020, abantu barenga 3,400 banduye Ebola, mu gihe abarenga 2,200 bahasize ubuzima. Icyo cyorezo cyibasiye cyane ibice bya Beni, Butembo, Katwa, Mandima, Mabalako, Oicha na Goma.
Muri icyo gihe kandi, abantu benshi bazwi n’abakozi b’ubuzima bapfuye bazize Ebola, harimo abaganga, abaforomo ndetse n’abakorerabushake bari ku murongo wa mbere mu bikorwa byo kurwanya iyo ndwara.
Mu myaka ishize, Ebola yagiye igaragara mu turere dutandukanye two mu burasirazuba bwa RDC, harimo:
- Beni
- Butembo
- Katwa
- Mabalako
- Oicha
- Mandima
- Bunia
- Goma
- Rutshuru
- Lubero
- Nyiragongo
Ibi bice byagiye biba mu byugarijwe cyane n’icyorezo kubera ubwinshi bw’abaturage, urujya n’uruza rw’abantu ndetse n’ibibazo by’umutekano bikunze kubangamira ibikorwa by’ubuvuzi.
Nubwo umurwayi wa mbere wamaze gukira ari inkuru ishimishije, inzego z’ubuzima zasabye abaturage gukomeza kwitwararika no kubahiriza amabwiriza yo kwirinda Ebola. Muri ayo mabwiriza harimo gukaraba intoki kenshi, kwirinda kwegera umuntu ugaragaza ibimenyetso by’indwara no kwihutira kujya kwa muganga igihe hagaragaye ibimenyetso bikemangwa.
Abaganga bagaragaza ko ibimenyetso bya Ebola birimo umuriro mwinshi, kubabara umutwe, kuribwa imikaya, gucika intege bikabije, kuruka, impiswi ndetse rimwe na rimwe no kuva amaraso mu bice bitandukanye by’umubiri.
Kuba umurwayi wa mbere wa Ebola muri Goma yarakize bitanga icyizere ku baturage b’uyu mujyi n’abo mu nkengero zawo. Ni ikimenyetso cy’uko ubufatanye bw’inzego z’ubuzima, abaganga n’abaturage bushobora gufasha gukumira ikwirakwira ry’iki cyorezo cyigeze guteza impungenge zikomeye muri RDC no mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Nubwo bimeze bityo, impuguke z’ubuzima ziburira ko Ebola ikiri indwara ikomeye kandi ishobora kongera kwaduka igihe icyo ari cyo cyose. Bityo, hakenewe gukomeza ubukangurambaga, ibikorwa byo kuyisuzuma hakiri kare no gukurikirana abantu bose baba barahuye n’abanduye kugira ngo hirindwe ko yakongera gukwirakwira.






