Afurika Irashaka Guhagarika Intambara: Ibyo Urubyiruko n’Abagore Baganiraho i Bujumbura
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
I Bujumbura mu Burundi hatangiye inama mpuzamahanga yibanda ku ruhare rw’urubyiruko mu kubaka amahoro, guteza imbere umutekano no gushimangira imiyoborere irambye muri Afurika. Iyi nama iri kubera mu Mujyi wa Bujumbura kuva tariki ya 10 ikazageza tariki ya 12/08/2026, ku nkunga n’ubuyobozi bw’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU), ikaba iri kubera i Kiriri ndetse no mu bindi bigo by’inama birimo Donatus Conference Centre na Club du Lac Tanganyika.
Iyi ni inshuro ya gatanu (5th Edition) y’Inama y’Umugabane w’Afurika y’ibiganiro ku rubyiruko, amahoro n’umutekano, ndetse n’abagore, amahoro n’umutekano muri Afurika (Dialogue continental sur la jeunesse, la paix et la sécurité & les femmes, la paix et la sécurité en Afrique).
Inama iri kuba ku buyobozi bwa Évariste Ndayishimiye, Perezida wa Repubulika y’u Burundi akaba na Perezida uriho wa Afurika Yunze Ubumwe.
Nyuma yo gutangira ku itariki ya 10/08/2026, ibiganiro byakomeje kuri uyu wa Kabiri, tariki ya 11/08/2026, aho abayitabiriye bagabanyijwe mu matsinda n’ibice bitandukanye kugira ngo baganire ku ngingo zihariye zijyanye n’amahoro, umutekano, urubyiruko, abagore, amazi n’iterambere rirambye.
Mu byagaragajwe nk’ibigize gahunda y’iyi nama harimo ibiganiro ku gushyira amazi mu rwego rw’imiyoborere y’amahoro n’umutekano, uruhare rw’urubyiruko n’abagore mu guhangana n’ibibazo by’umutekano, ndetse no gushaka uburyo bwo kubaka Afurika irangwa n’amahoro arambye.
Muri iyi nama harimo kandi urubyiruko ruhagarariye Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), mu gihe igihugu gikomeje guhangana n’ibibazo by’umutekano, amakimbirane n’ingaruka zabyo ku baturage, by’umwihariko mu Burasirazuba bw’igihugu.
Mu rubyiruko rw’Abanyekongo rwitabiriye iyi nama harimo Christian Byuzuye, Umunyamulenge uzwiho gushyigikira ubutegetsi bw’i Kinshasa buyobowe na Perezida Félix-Antoine Tshisekedi.
Byuzuye yitabiriye iyi nama mu gihe ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC, cyane cyane mu bice bituwe n’Abanyamulenge n’abandi baturage, gikomeje kuba kimwe mu bibazo bikomeye bisaba ibiganiro n’ibisubizo bya politiki.
Kwitabira kw’abantu bafite imyumvire itandukanye ku bibazo bya Congo muri iyi nama bishobora gutuma ibiganiro ku mahoro n’umutekano birushaho kuba ingenzi.
Ku ruhande rumwe, hari abashyigikira ubutegetsi bw’i Kinshasa n’imvugo yabwo ku bibazo by’umutekano; ku rundi ruhande, hari Abanyamulenge n’abandi Banyekongo bavuga ko hari ibibazo bikomeye byugarije abaturage babo kandi ko bitagomba kwirengagizwa mu gihe Afurika ishaka kubaka amahoro arambye.
Abanyamulenge bamwe bavuga ko mu myaka ishize bagiye bahura n’ibikorwa bikomeye by’ihohoterwa n’ingaruka z’intambara, birimo kwicwa kw’abaturage, gusenywa no gutwikwa kw’amazu n’imihana, kwimurwa ku ngufu ndetse no kunyagwa amatungo, cyane cyane inka, mu bice bitandukanye.
Ibi bibazo ni byo bituma bamwe mu Banyamulenge bibaza niba ibiganiro by’amahoro n’umutekano bitagomba no guha umwanya uhagije ibibazo by’abaturage bagizweho ingaruka n’amakimbirane.
Mu bantu bavuga ko bafite imyumvire ishyigikira ubutegetsi bwa Kinshasa harimo kandi Enock Ruberangabo, Gen. Masunzu Pacifique Munigantama Kiyana, Rugari Emil n’abandi bake.
Mu rwego rwo gutuma ibiganiro bigera ku ngingo zihariye, abitabiriye iyi nama bashyizwe mu matsinda atandukanye. Mu byiciro byagaragajwe harimo:
- Urubyiruko ruri munsi y’imyaka 20
Urubyiruko ruri munsi y’imyaka 20 rwateraniye muri Club du Lac Tanganyika, aho rwaganiriye ku nsanganyamatsiko igira iti:
«“De la promesse à la prospérité”
Kuva ku isezerano ujya ku iterambere.»
Iyi ngingo yibanda ku buryo urubyiruko rwafasha Afurika kuva ku byifuzo n’amasezerano y’iterambere rugana ku bikorwa bifatika bitanga amahirwe n’iterambere rirambye.
- Abafite imyaka 20 kuzamura
Abafite imyaka 20 kuzamura bagiye muri Donatus Conference Centre, aho baganiriye ku nsanganyamatsiko igira iti:
«“Faire taire les armes”
Guhagarika urusaku rw’intwaro.»
Iyi ngingo ifite uburemere bwihariye ku mugabane wa Afurika, aho ibihugu byinshi bikomeje guhura n’intambara, imitwe yitwaje intwaro, amakimbirane ya politiki no kwimuka kw’abaturage ku gahato.
- Umutekano w’amazi, amahoro n’uruhare rw’urubyiruko n’abagore
Irindi tsinda ry’abitabiriye na ryo ryakoreye ibiganiro muri Donatus Conference Centre, ryibanda ku nsanganyamatsiko igira iti:
«“Repenser la sécurité de l’eau dans le cadre de l’architecture de la paix et de sécurité de l’Afrique : les jeunes et les femmes comme moteurs d’une résilience inclusive.”»
Bivuze kongera gutekereza ku mutekano w’amazi mu rwego rw’imiterere y’ubwubatsi bw’amahoro n’umutekano muri Afurika, hibandwa ku rubyiruko n’abagore nk’abagize uruhare rukomeye mu kubaka ubudahangarwa burimo bose.
Iyi ngingo iragaragaza ko umutekano w’Afurika utareba gusa intwaro n’imirwano, ahubwo ko harimo n’ibibazo by’ibanze nk’amazi, imibereho myiza, imiyoborere n’uruhare rw’abaturage mu gukumira amakimbirane.
Ku Banyekongo, cyane cyane abaturuka mu Burasirazuba bwa RDC, ibiganiro nk’ibi bifite uburemere bukomeye kuko igihugu kimaze imyaka myinshi cyibasiwe n’amakimbirane yagiye asiga abaturage benshi mu kaga.
Urubyiruko ni rwo rukunze kwibasirwa n’ingaruka z’intambara, haba mu kwimuka, gutakaza amashuri, kubura imirimo, kwinjizwa mu mitwe yitwaje intwaro cyangwa gutakaza imiryango n’imitungo.
Ni yo mpamvu abitabiriye bavuga ko urubyiruko rutagomba gufatwa nk’abarebera gusa ibibazo by’umutekano, ahubwo ko rugomba kugira ijambo mu biganiro, mu gufata ibyemezo no mu gushaka ibisubizo birambye.
Iyi nama iri kubera i Bujumbura mu gihe akarere k’Afurika yo Hagati n’Iburasirazuba gakomeje guhura n’ibibazo by’umutekano birimo amakimbirane yitwaje intwaro, impunzi, kwimurwa kw’abaturage, ibibazo by’imiyoborere n’ubushyamirane hagati y’impande zitandukanye.
Kuba Bujumbura yarakiriye iyi nama ya gatanu biha u Burundi umwanya wo kwakira urubyiruko, abagore n’abandi bafatanyabikorwa baturuka mu bihugu bitandukanye bya Afurika, bagahurira ku ngingo imwe: uko Afurika yava mu makimbirane ikagera ku mahoro arambye n’iterambere ridaheza.
Muri iyo nzira, ikibazo cya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, cyane cyane icy’umutekano mu Burasirazuba bw’igihugu, ni kimwe mu bibazo bishobora gukomeza kugaruka mu biganiro byerekeye amahoro n’umutekano mu karere.
Inama izakomeza kugeza tariki ya 12/08/2026, aho hitezwe ko ibiganiro bizatanga imyanzuro n’ibitekerezo bishobora kongera uruhare rw’urubyiruko n’abagore mu kubaka amahoro, umutekano n’iterambere rirambye muri Afurika.


MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)






