U Rwanda n’u Bubiligi: Minisitiri Nduhungirehe Yavuze Icyo Bihagazeho, Anagaruka ku Mubano na Tanzania, u Burundi na RDC
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Amb. Olivier Nduhungirehe, yasobanuye uko umubano w’u Rwanda n’ibihugu byo mu karere ndetse n’ibindi bihugu uhagaze, ashimangira ko dipolomasi y’u Rwanda igamije guteza imbere ubutwererane, ubucuruzi n’ishoramari.
Mu kiganiro yagiranye n’Ikinyamakuru Mama Urwagasabo, Minisitiri Nduhungirehe yavuze ko u Rwanda rubanye neza n’ibihugu byinshi bya Afurika ndetse n’ibindi byo ku isi, nubwo hakiri ibibazo by’umubano n’ibihugu bimwe byo mu Karere k’Ibiyaga Bigari.
Yagarutse by’umwihariko ku mubano w’u Rwanda n’u Bubiligi, Tanzania, u Burundi na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ibihugu bifite uruhare rukomeye mu mibanire ya politiki, umutekano n’ubukungu by’akarere.
U Rwanda rushaka umubano mwiza n’ibihugu byo muri Afurika
Minisitiri Nduhungirehe yavuze ko intego y’u Rwanda ari uguteza imbere umubano mwiza n’ibindi bihugu, kugira ngo habeho ubutwererane n’iterambere ry’ubukungu.
Ati:
«“Twebwe icyo tugamije mbere na mbere ni ukubanza tukagirana umubano mwiza n’ibihugu kugira ngo tugire ubutwererane tunateze imbere ubucuruzi n’ishoramari, kugira ngo wa mugambi dufite wo kwigira, kugira ngo tugire ubucuruzi hagati yacu twiteze imbere nk’Abanyafurika.”»
Ibi bigaragaza ko u Rwanda rushyira imbere ubufatanye mu by’ubukungu, ubucuruzi n’ishoramari, nk’imwe mu nzira zo guteza imbere ubukungu bw’igihugu ndetse n’ubw’Afurika muri rusange.
Dipolomasi y’u Rwanda: Kudahitamo uruhande mu makimbirane y’ibindi bihugu
Amb. Nduhungirehe yasobanuye ko dipolomasi y’u Rwanda idashingiye ku kujya mu makimbirane n’ikindi gihugu kubera gusa ko gifitanye ibibazo n’ikindi.
Yavuze ko u Rwanda rureba inyungu zarwo mu mibanire n’ibindi bihugu, aho kujya mu guhitamo uruhande rumwe rwo kurwanya urundi ruhande.
Ati:
«“Ntabwo twebwe politiki yacu, dipolomasi yacu ari ukujya guhitamo uruhande rumwe turwanya urundi ruhande, kuko ni ibibazo biba bireba ibyo bihugu.”»
Iyi myumvire ishingiye ku kuba u Rwanda rushaka gukomeza kugira umubano n’ibihugu bitandukanye, nubwo bimwe muri byo bishobora kuba bifitanye amakimbirane hagati yabyo.
U Rwanda n’u Bubiligi: Umubano wa dipolomasi uracyahagaze
Ku itariki ya 17/03/2025, u Rwanda rwamenyesheje u Bubiligi ko ruhagaritse umubano w’ibihugu byombi mu bya dipolomasi, runategeka abadipolomate b’iki gihugu kuba bavuye ku butaka bw’u Rwanda mu gihe kitarenze amasaha 48.
Guverinoma y’u Rwanda yavuze ko yafashe uyu mwanzuro kubera ibyo yise imyitwarire ya gikoloni y’u Bubiligi, uruhare mu makimbirane hagati y’u Rwanda na RDC ndetse n’ibikorwa byashoboraga kubangamira u Rwanda n’akarere.
Icyo gihe, u Rwanda rwashinje u Bubiligi gufata uruhande mu bibazo by’umutekano byo mu burasirazuba bwa RDC, ibintu rwavuze ko byabangamiraga inyungu zarwo.
Nta biganiro byo kugarura umubano wa dipolomasi bihari ubu
Minisitiri Nduhungirehe yavuze ko nubwo hari imikoranire imwe ikomeje hagati y’abaturage b’ibihugu byombi, umubano wa dipolomasi utarasubukurwa.
Yagaragaje ko hari Abanyarwanda batuye mu Bubiligi ndetse n’Ababiligi batuye mu Rwanda, bityo ko hakiri ibikorwa bimwe bisaba ko ibihugu byombi bikomeza kugira aho bihurira.
Ati:
«“Ntabwo turabifatira umwanzuro ariko ibiganiro byo birahari hagati y’u Rwanda n’u Bubiligi… Nta ntambwe iraterwa navuga yo kuvuga ngo ubu ngubu twafashe icyemezo cyo kugarura umubano ushingiye kuri dipolomasi.”»
Ibi bivuze ko, nk’uko Minisitiri yabivuze, nta mwanzuro wo kugarura umubano wa dipolomasi wari wafatwa muri icyo kiganiro, nubwo hari imikoranire imwe ikomeje.
U Rwanda na Tanzania: Umubano Minisitiri avuga ko umeze neza cyane
Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Amb. Olivier Nduhungirehe, yatangaje ko ubu u Rwanda na Tanzania bibanye neza cyane.
Yatanze ingero z’imibanire myiza hagati y’ibihugu byombi, agaragaza ko Tanzania iri mu bihugu u Rwanda rubanye neza na byo.
U Rwanda na Tanzania bifitanye umubano ukomeye mu bijyanye n’ubucuruzi, ubwikorezi, ishoramari n’imikoranire mu karere k’Afurika y’Iburasirazuba.
U Rwanda, u Burundi na RDC: Umubano ushingiye ku bibazo by’umutekano w’akarere
Minisitiri Nduhungirehe yanavuze ku mubano w’u Rwanda n’u Burundi ndetse na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Ibi bihugu bifite uruhare rukomeye mu mutekano w’Afurika yo hagati n’Afurika y’Iburasirazuba, cyane cyane mu bibazo by’umutekano bikomeje kugaragara mu burasirazuba bwa RDC.
Umubano w’u Rwanda n’u Burundi
Umubano w’u Rwanda n’u Burundi umaze igihe urangwa n’ibibazo bya politiki n’umutekano, birimo kutumvikana ku birebana n’ibikorwa by’umutekano, imipaka n’ibirego by’ibikorwa byo guhungabanya umutekano.
Umubano w’u Rwanda na RDC
Umubano w’u Rwanda na RDC na wo uri mu bibazo bikomeye by’umutekano w’akarere.
Ibihugu byombi bimaze igihe bitumvikana ku bibazo bifitanye isano n’umutekano wo mu burasirazuba bwa RDC, cyane cyane mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo.
Mu gihe amakimbirane hagati y’impande zitandukanye akomeje kugira ingaruka ku baturage, umubano w’u Rwanda na RDC ukomeje kuba ingenzi mu biganiro byerekeye amahoro n’umutekano w’akarere.
Impamvu umubano w’ibihugu byo mu Karere k’Ibiyaga Bigari ari ingenzi
Umubano w’ibihugu byo mu Karere k’Ibiyaga Bigari ufite uruhare rukomeye mu mutekano, ubucuruzi n’iterambere ry’abaturage.
- Umutekano w’akarere
Ibibazo by’umutekano mu burasirazuba bwa RDC bishobora kugira ingaruka ku bihugu bihana imbibi na yo, birimo u Rwanda, u Burundi na Uganda.
Iyo ibihugu bitabanye neza, birushaho kugorana guhuza ingamba zo gukumira ibikorwa by’umutekano muke no kurinda abaturage batuye ku mipaka.
- Ubucuruzi n’ishoramari
Umubano mwiza hagati y’ibihugu ushobora koroshya ubucuruzi bwambukiranya imipaka, urujya n’uruza rw’abantu n’ibicuruzwa ndetse n’ishoramari.
Ibi ni ingenzi ku bihugu byo mu Karere k’Afurika y’Iburasirazuba, aho ubukungu bw’ibihugu bushingira ku mikoranire n’ubucuruzi bw’akarere.
- Dipolomasi n’inyungu z’ibihugu
Amagambo ya Minisitiri Nduhungirehe agaragaza ko u Rwanda rushaka gukomeza gukorana n’ibihugu bitandukanye hashingiwe ku nyungu zarwo, aho gufata uruhande mu makimbirane y’ibindi bihugu.
Iyi myumvire ishobora gufasha u Rwanda gukomeza umubano w’ubukungu na politiki n’ibihugu bitandukanye, nubwo hari ibibazo by’umutekano bikomeje kuvugwa mu karere.
Ibyatangajwe na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Amb. Olivier Nduhungirehe, bigaragaza ko u Rwanda rushaka guteza imbere umubano mwiza n’ibihugu byo muri Afurika ndetse n’ibindi byo ku isi, cyane cyane mu bijyanye n’ubucuruzi, ishoramari n’ubutwererane.
Nubwo yavuze ko u Rwanda rubanye neza n’ibihugu byinshi, umubano n’u Bubiligi uracyafite agatotsi, mu gihe umubano n’u Burundi na RDC ukomeje kuba mu bibazo by’ingenzi by’umutekano w’akarere.
Ku rundi ruhande, Tanzania ni igihugu Minisitiri Nduhungirehe yavuze ko u Rwanda rubanye neza cyane na cyo.
Minembwe Capital News (MCN)






