Byinshi ku Gitero Cyagaragaje Intege Nke za FARDC, Kikaba Cyanahitanye Abasirikare n’Abasivili
Umutekano wongeye guhungabana mu Ntara ya Haut-Katanga nyuma y’igitero gishya cyagabwe n’abarwanyi bitwaje intwaro bo mu mutwe wa Maï-Maï mu gace ka Kyubo Mamba, gaherereye muri Teritwari ya Mitwaba. Iki gitero cyabaye mu gitondo cyo ku Cyumweru, hagati ya saa kumi n’imwe na saa mbiri za mu gitondo, kikaba cyahitanye abantu umunani ndetse gisiga abandi benshi bakomerekeye mu nkongi y’umuriro no mu masasu.
Amakuru yatanzwe na Sosiyete Sivile yo muri Kyubo agaragaza ko abagabye icyo gitero bateye batunguranye ibirindiro by’Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), mbere yo kwibasira ibikorwa remezo ndetse n’abaturage bari bahatuye.
Nk’uko byemezwa n’abahagarariye Sosiyete Sivile yo muri ako gace, abantu umunani ni bo bamaze kwemezwa ko bapfuye. Muri bo harimo abasirikare babiri ba FARDC ndetse n’abasivili batandatu bari batuye mu birindiro by’igisirikare.
Mu bapfuye harimo umugore w’umusirikare umwe hamwe n’abana batanu, bose bikekwa ko bishwe n’inkongi y’umuriro yadutse nyuma y’uko ibirindiro by’igisirikare bitwitswe n’abagabye igitero.
Uretse abahasize ubuzima, abasirikare babiri bakomerekejwe n’amasasu, mu gihe abagore bane bakomeretse bikomeye bazize ubushye batewe n’iyo nkongi y’umuriro.
Umwe mu bahagarariye Sosiyete Sivile yagize ati:
“Abantu umunani bapfuye, barimo abasirikare babiri n’abasivili batandatu. Muri abo harimo umugore w’umusirikare n’abana batanu bishwe n’inkongi yibasiye ibirindiro by’ingabo.”
Nyuma y’iki gitero, amakuru ava muri Kyubo Mamba avuga ko ituze ryongeye kugaruka buhoro buhoro. Ingabo z’inyongera zoherejwe zivuye i Mitwaba-Centre kugira ngo zongere ubushobozi bw’umutekano muri ako gace.
Byongeye kandi, FARDC yatangiye ibikorwa byo gukora amarondo no gushakisha inzira abarwanyi ba Maï-Maï banyuzemo mbere yo kugaba igitero, ndetse n’aho bakekwaho guhungira nyuma yo kuva muri Kyubo Mamba.
Abaturage bavuga ko abasirikare bo muri ako karere bagaragaje uburakari nyuma y’iki gitero, bavuga ko cyongeye kugaragaza intege nke z’umutekano mu bice byinshi bya Mitwaba.
Iki gitero cyongeye kwerekana ko Teritwari ya Mitwaba igifite ikibazo gikomeye cy’umutekano. Aka gace kagizwe ahanini n’ibyaro biri kure y’imijyi minini kandi bigoye kugerwamo n’inzego z’umutekano, ibintu bikomeje guha icyuho imitwe yitwaje intwaro, irimo Maï-Maï.
Kyubo Mamba iherereye hagati ya kilometero 250 na 300 mu majyaruguru y’umujyi wa Lubumbashi, kure cyane y’ibigo bikuru by’ubuyobozi n’ibirindiro bikomeye bya gisirikare. Iyo ntera ndende, iherekejwe n’imiterere y’ako gace, ikomeje kuba imbogamizi ku kohereza ingabo zihagije no gutanga ubutabazi bwihuse igihe habaye ibitero.
Mu myaka ishize, Teritwari ya Mitwaba yakunze kwibasirwa n’ibitero by’imitwe ya Maï-Maï, ibintu byatumye abaturage bakomeza kubaho mu bwoba no kwimurwa mu byabo. Abasesenguzi bemeza ko umutekano urambye muri aka karere uzagerwaho ari uko hakajijwe ibikorwa by’iperereza, kongerwa kw’ingabo zihoraho ndetse no gushyiraho uburyo bwo kumenya hakiri kare ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro.
Sosiyete Sivile yo muri Kyubo isanga ibitero bikomeje kwisubiramo ari ikimenyetso cy’uko hakenewe ingamba zikomeye zo kurinda abaturage n’abasirikare boherezwa mu duce twa kure.
Abahagarariye abaturage bavuga ko imiryango y’abasirikare iba mu birindiro ikomeje kuba mu kaga kimwe n’abasirikare ubwabo. Bityo, bagasaba Leta kongera ingabo, ibikoresho ndetse n’uburyo bwo gukumira ibitero mbere y’uko biba.
Mu gihe ituze ry’agateganyo ryagarutse nyuma y’iki gitero, abaturage ba Mitwaba bavuga ko bagikomeje kubaho bafite impungenge z’uko hashobora kongera kuba ibindi bitero. Basaba ko hafatwa ingamba zihamye zo gusubiza amahoro n’umutekano muri iki gice cya Haut-Katanga.
