Lemera Tea Factory: Ibivugwa ku Isenywa ry’Uruganda n’Ingaruka Zabyo Byongeye Gukaza Impaka ku Buyobozi n’Iterambere muri RDC
Mu gihe uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) bukomeje kwibasirwa n’ibibazo by’umutekano, abaturage bo mu gace ka Lemera, muri Teritwari ya Kalehe, bavuga ko ibikorwa remezo byari inkingi y’ubukungu bw’akarere byangiritse bikomeye. Ibi byatumye benshi bibaza ku hazaza h’iterambere n’imibereho y’abaturage bahatuye.
Nk’uko bamwe mu baturage babitangaza, uruganda rwa Lemera Tea Factory, rwashinzwe mu myaka ya 1930, rwari rumaze imyaka myinshi rutanga akazi ku bantu barenga igihumbi, barimo abahinzi b’icyayi, abakusanyaga umusaruro, impuguke mu buhinzi, abatekinisiye n’abandi bakozi batandukanye. Uretse gutunganya icyayi cyoherezwaga ku masoko yo mu gihugu no hanze yacyo, uru ruganda rwari rufite n’ibikorwa by’ubworozi birimo inka, ihene, ingurube n’inkoko.
Abaturage bavuga ko ibikorwa by’intambara byagize ingaruka zikomeye kuri uru ruganda. Bavuga ko ibikoresho byarwo byangijwe cyangwa bikajyanwa n’abitwaje intwaro, ndetse n’amatungo menshi akaba yarabuze. Ibi byatumye imiryango myinshi itakaza isoko ryayo ry’imibereho n’ubukungu bushingiye ku mirimo yahabonekaga.
Ibi birego biracyakeneye gukorwaho iperereza ryigenga kugira ngo hamenyekane neza ababigizemo uruhare n’uko byagenze, kuko kugeza ubu nta rwego rwigenga rurabyemeza mu buryo budashidikanywaho.
Ibi bibaye mu gihe impaka ku miyoborere n’umutekano zikomeje gufata intera muri RDC. Hari abasesenguzi bavuga ko mu rwego rwa politiki n’itangazamakuru hakunze kubaho guterana amagambo no gushinjanya hagati y’impande zitandukanye. Bagaragaza ko rimwe na rimwe ibibazo by’imbere mu gihugu bishyirwa ku baturanyi cyangwa ku bandi bafatanyabikorwa, aho gushyira imbaraga mu gushakira ibisubizo abaturage.
Abandi basesenguzi bavuga ko gukemura ibibazo by’umutekano bisaba ibiganiro bishingiye ku bimenyetso bifatika, kubazwa inshingano kw’inzego zibishinzwe no kubaka inzego za Leta zikomeye, aho gushingira ku mvugo za politiki zidatanga ibisubizo birambye.
Bakomeza bagaragaza ko Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ifite amateka n’ibibazo byinshi kandi bitandukanye. Bityo, ibiganiro bishingiye ku kuri, ku bimenyetso no ku kubahana bishobora kugira uruhare mu kugabanya umwuka mubi no gushaka ibisubizo birambye ku bibazo byugarije igihugu n’akarere muri rusange.
Mu gihe abaturage ba Kalehe bakomeje gusaba ko ibikorwa remezo byabo byasubizwaho kandi bikarindwa, hakomeje no gusabwa ko hakorwa iperereza ryigenga ryasobanura ibyabaye kuri Lemera Tea Factory, rikagaragaza n’uko ubukungu bw’ako gace bwakongera kubakwa nyuma y’ingaruka zatewe n’intambara.






