CADECO Yuguruye Serivisi z’Imari ku Baturage ba Goma: AFC/M23 Ishimangira Gukomeza Ubukungu mu Bice Igenzura
Mu gihe ibikorwa by’ubukungu bikomeje guhura n’imbogamizi mu bice byo mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bigenzurwa na AFC/M23, ubuyobozi bwa Banki ya CADECO bwatangaje gahunda nshya yo kwagura serivisi z’imari zigamije korohereza abaturage, abacuruzi ndetse n’abashoramari bato n’abaciriritse.
Tariki ya 11 Gicurasi 2026, mu mujyi wa Goma, hafunguwe ku mugaragaro amashami abiri mashya ya Banki ya CADECO, mu muhango witabiriwe n’abayobozi batandukanye ba AFC/M23, bayobowe na Visi Guverineri w’Intara ya Kivu y’Amajyaruguru ushinzwe ubukungu n’imari, Shadrack Amani.
Umuyobozi Mukuru wa CADECO, Javan Dusabe Sangano, yavuze ko iyi banki igamije gutanga ibisubizo by’imari byorohereza abaturage bo mu bice bigenzurwa na AFC/M23, cyane cyane nyuma y’ifungwa ry’amabanki menshi yakoreraga muri ibyo bice.
Yasobanuye ko abaturage bose bemerewe kubitsa no kubikuza amafaranga yabo nta nkomyi, ndetse ko banki izajya ifasha abakiriya kohereza amafaranga kuri konti zo mu bihugu bitandukanye no kuvunja amafaranga y’amanyamahanga.
Nk’uko ubuyobozi bwa CADECO bubitangaza, iyi banki izajya inatanga izindi serivisi zirimo:
- Kwakira imisoro n’amahoro;
- Kunyuzwaho imishahara y’abakozi;
- Gutanga inguzanyo ku bantu ku giti cyabo cyangwa ku matsinda;
- Gufasha abacuruzi bato kubona igishoro;
- Korohereza ihererekanya ry’amafaranga hagati y’uturere n’ibihugu.
Javan Dusabe Sangano yavuze ko abantu bafite ingwate zirimo inzu cyangwa ibibanza bazajya bahabwa inguzanyo hashingiwe ku gaciro k’iyo mitungo. Abadafite ingwate na bo bemerewe kubona inguzanyo binyuze mu matsinda yo kwizigamira no kwishyira hamwe.
Ati: “Umuntu ufite ingwate yemerewe kugana banki agahabwa inguzanyo, naho abadafite ingwate bagasabwa gukora amatsinda kugira ngo na bo babashe kubona ubushobozi bwo kwiteza imbere.”
Abasesenguzi bavuga ko kongera ibikorwa by’imari muri ibyo bice bishobora kugira uruhare mu kongera ubucuruzi no koroshya ubuzima bwa buri munsi bw’abaturage bari bamaze igihe bahura n’ikibazo cyo kubura uburyo bwo kubona serivisi za banki.
Mu bice nka Goma, Rutshuru, Masisi na Minova, abaturage benshi bakora ubucuruzi buciriritse bavuga ko ikibazo cyo kutagira banki ikora neza cyabagizeho ingaruka zirimo:
- Kubura aho babitsa amafaranga yabo mu mutekano;
- Kudashobora kohereza cyangwa kwakira amafaranga byihuse;
- Kubura inguzanyo zo kwagura ibikorwa byabo;
- Gukoresha uburyo bwo kubika amafaranga budafite umutekano.
CADECO ivuga ko gahunda yayo izafasha cyane:
- Abagore bakora ubucuruzi buciriritse;
- Urubyiruko rufite imishinga mito;
- Abacuruzi bambukiranya imipaka;
- Abahinzi n’aborozi bifuza kwagura ibikorwa byabo;
- Abakozi bakeneye kunyuzwaho imishahara mu buryo bwizewe.
Abaturage batuye muri ibyo bice bavuga ko kuba banki ibegereye bishobora kubafasha gukora ubucuruzi bwagutse no koroshya uburyo bwo kubona amafaranga aturutse hanze y’igihugu cyangwa mu yindi mijyi.
Visi Guverineri wa Kivu y’Amajyaruguru ushinzwe ubukungu n’imari, Shadrack Amani, yavuze ko ifungurwa rya CADECO rije nk’igisubizo ku kibazo cyatewe n’ifungwa ry’amabanki mu bice bigenzurwa na AFC/M23.
Yashinje ubutegetsi bwa Kinshasa gufunga amabanki hagamijwe guhungabanya ubukungu bw’abaturage no kubashyira mu bibazo by’imibereho.
Ati: “Politiki yo gufunga amabanki no guhana abaturage ntabwo izabuza abantu gukomeza ibikorwa byabo by’ubukungu. AFC/M23 izakomeza gushaka ibisubizo bifasha abaturage kubona serivisi z’ibanze.”
Yakomeje asaba abaturage kugirira icyizere CADECO no gufungura konti kugira ngo babashe kubona serivisi z’imari zibafasha mu bikorwa byabo bya buri munsi.
Ubuyobozi bwa CADECO bwatangaje ko bufite gahunda yo gukomeza kwagura amashami y’iyi banki mu tundi duce tugenzurwa na AFC/M23, harimo Rutshuru, Masisi na Minova.
Iyo gahunda igamije kwegera abaturage benshi kurushaho, cyane cyane abakora ubucuruzi buciriritse n’abafite ibikorwa by’ubuhinzi n’ubworozi bakeneye serivisi z’imari zibafasha kwiteza imbere.
Abasesenguzi mu by’ubukungu bavuga ko iyo gahunda ishobora kugira uruhare mu kuzahura ubukungu bw’akarere no kongera ihererekanya ry’amafaranga hagati y’abaturage, nubwo ikibazo cy’umutekano gikomeje kuba imwe mu mbogamizi zikomeye mu Burasirazuba bwa Congo.







