Col. Rugabo Yavuze ku Ngabo z’u Burundi, FDLR na FARDC, Asaba Isi Kutirengagiza Akababaro k’Abaturage b’Abanyamulenge
Mu gihe ikibazo cy’umutekano muke gikomeje gufata indi ntera mu misozi miremire ya Mulenge, Minembwe n’ahandi mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ubuyobozi bwa MRDP-Twirwaneho bukomeje kugaragaza impungenge ku mibereho y’abaturage bavuga Ikinyamulenge (Ikinyarwanda), bavuga ko bakomeje kugabwaho ibitero n’imitwe yitwaje intwaro ifatanyije n’ingabo za Leta.
Mu kiganiro cyatanzwe na Colonel Rugabo Fidel, umwe mu bayobozi ba MRDP-Twirwaneho, yavuze ko amakuru bafite agaragaza ko mu gace ka Minembwe no mu nkengero zako hamaze koherezwa abasirikare b’u Burundi bagera ku bihumbi icyenda, bagakorana ibikorwa bya gisirikare n’Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), abarwanyi ba FDLR ndetse n’imitwe ya Wazalendo.
Colonel Rugabo yavuze ko ibikorwa by’izo ngabo n’iyo mitwe byakunze kuvugwaho kugabwa mu mihana ituwe n’abaturage b’abasivile b’Abanyamulenge, ibintu avuga ko byatumye abaturage benshi bahunga ingo zabo, abandi bakabaho mu bwigunge no mu bwoba bukomeye.
Ikibazo cy’umutekano muke mu duce twa Minembwe, Bijombo, Uvira, Fizi na Mwenga si gishya. Mu myaka irenga makumyabiri ishize, aka karere kabaye indiri y’imitwe myinshi yitwaje intwaro, amakimbirane ashingiye ku butaka, ubwenegihugu n’amoko, ndetse n’ingaruka z’intambara zagiye zikurikirana mu Burasirazuba bwa Congo.
Abaturage b’Abanyamulenge bamaze igihe bavuga ko bahura n’ibitero byibasira imihana yabo, kwicwa kw’abaturage, gusahurirwa amatungo no gutwikirwa imitungo. Ku rundi ruhande, imitwe itandukanye ndetse n’abayobozi bamwe muri RDC bagiye bashinja imitwe yitwaje intwaro ikorera muri ibyo bice guteza umutekano muke no kugirana imikoranire n’indi mitwe yitwaje intwaro yo mu karere.
Ibi birego byakomeje gutuma ikibazo cya Minembwe kiba kimwe mu bibazo bikomeye kandi bikomeje guteza impaka ku rwego rw’akarere no ku rwego mpuzamahanga.
Nk’uko Colonel Rugabo Fidel abyemeza, ingabo z’u Burundi ziri mu bikorwa bya gisirikare mu misozi miremire ya Minembwe ku rwego rwagutse. Avuga ko nubwo Bujumbura isobanura ko izi ngabo zagiye muri RDC mu rwego rwo kurwanya imitwe ibangamiye umutekano w’u Burundi, harimo RED-Tabara, ibikorwa biri kubera mu bice bituwe n’Abanyamulenge bitera impungenge zikomeye.
MRDP-Twirwaneho ivuga ko abaturage benshi bibaza impamvu ibikorwa bya gisirikare bikomeje gukorerwa mu duce dutuwe n’abasivile, mu gihe abarwanyi bavuga ko bahigwa baba bari mu bindi bice bitandukanye.
Ku ruhande rw’u Burundi, abayobozi bakomeje kuvuga ko ibikorwa byabo biri mu rwego rw’ubufatanye bwa gisirikare hagati ya Gitega na Kinshasa, bugamije kurwanya imitwe irwanya ubutegetsi bw’u Burundi ikorera ku butaka bwa RDC.
Mu byo Colonel Rugabo Fidel ashimangira harimo ko ibikorwa bya gisirikare biri gukorwa ku bufatanye hagati ya FARDC, FDLR, Wazalendo n’ingabo z’u Burundi.
FDLR ni umutwe umaze imyaka myinshi ushinjwa guhungabanya umutekano mu karere k’Ibiyaga Bigari. U Rwanda rwakomeje kuwufata nk’umutwe ugizwe n’abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 ndetse n’ababakomokaho.
MRDP-Twirwaneho ivuga ko ubwo bufatanye bwatumye habaho ibitero byibasiye abaturage, gusahurwa kw’imitungo, kunyagwa kw’amatungo ndetse no kwimurwa ku gahato kw’abaturage benshi.
Ibyo birego byakomeje kuvugwa n’imiryango imwe n’imwe y’abaturage bo muri ako karere, nubwo impande zitandukanye zikomeje gutanga ibisobanuro bitandukanye ku miterere y’iyo mirwano.
Abaturage bo mu misozi miremire ya Minembwe bavuga ko ikibazo gikomeye kurusha ibindi ari icy’umutekano n’ubutabazi.
Hari amakuru akomeza kuvuga ko hari imihana myinshi abaturage bavuga ko itakigerwamo n’ubufasha bw’ibanze, harimo ibiribwa, imiti n’ibindi bikenerwa mu mibereho ya buri munsi.
Ababikurikiranira hafi bavuga ko igihe cyose intambara ikomeje, abaturage ari bo bakomeza kwishyura igiciro kinini kurusha abandi, cyane cyane abagore, abana n’abageze mu zabukuru.
Kimwe mu bibazo bikomeje kuvugwa cyane n’abaturage bo muri ako karere ni icyo bita kutitabwaho n’umuryango mpuzamahanga.
Hari abibaza impamvu ibirego birebana n’ubwicanyi bw’abaturage, gusahurwa kw’imitungo n’ikorwa ry’ibindi byaha bivugwa muri Minembwe bidahabwa uburemere bungana n’ubuhabwa ibindi bibazo byo mu karere.
Abasesenguzi batandukanye bavuga ko kugira ngo ukuri ku bibera muri Minembwe kumenyekane neza, hakenewe iperereza ryigenga ryakorwa n’inzego mpuzamahanga zifite ubushobozi bwo kugenzura amakuru yose aturutse ku mpande zifitanye amakimbirane.
Nubwo impande zitandukanye zikomeje guterana amagambo ku by’iyi ntambara, ikigarukwaho cyane ni uko abaturage b’abasivile bagomba kurindwa no kutagirwa ibikoresho by’intambara.
Abaturage bo muri Minembwe, imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu ndetse n’abasesenguzi b’ibibazo byo mu karere bakomeje gusaba ko habaho uburyo bwo guhagarika imirwano, kurinda abasivile no gushaka igisubizo cya politiki kirambye ku bibazo bimaze imyaka myinshi byugarije Kivu y’Amajyepfo.
Mu gihe impande zose zikomeje gutanga inyito zitandukanye ku biri kubera muri Minembwe, ikigaragara ni uko ikibazo cy’umutekano n’ubutabazi gikomeje kuremerera abaturage, mu gihe amahanga n’imiryango yo mu karere bikomeje gusabwa kugira uruhare rugaragara mu gushakira umuti urambye aka karere kamaze imyaka myinshi karangwa n’amakimbirane.
Minembwe Capital News ikomeje gukurikirana iby’iki kibazo no kwegeranya amakuru aturuka ku mpande zitandukanye kugira ngo abasomyi babone ishusho yuzuye, iringaniye kandi ishingiye ku makuru aturuka ku mpande zose zirebwa n’iki kibazo.






