Nakivale Haravugwa Igitangaza Mbere yo Kwibuka Abanyamulenge Biciwe mu Gatumba: Gahunda Ebyiri Zatandukanyije Abanyamulenge Ziteganyijwe Ku Munsi Umwe
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Nakivale: Gahunda Ebyiri Zitandukanye Zateguwe Mu Kwibuka Abanyamulenge Bazize Jenoside yo mu Gatumba, Zibyutsa Impaka Ku Bumwe bw’Umuryango
Mu gihe Abanyamulenge n’inshuti zabo bitegura kwibuka Abanyamulenge bishwe muri Jenoside yo mu Gatumba mu Burundi, ku nshuro ya 22, hamenyekanye gahunda ebyiri zitandukanye ziteganyijwe kubera mu gace kamwe ka Nakivale. Ibi byatangiye guteza impaka mu muryango w’Abanyamulenge.
Amatangazo abiri yashyizwe ahagaragara agaragaza ko ibikorwa byo kwibuka ku itariki ya 13/08/2026 bizabera ahantu habiri hatandukanye, nubwo ayo hantu yombi ari mu gace kamwe ka Nakivale kandi ahana intera ngufi cyane.
Ibi byatumye bamwe mu Banyamulenge batuye i Nakivale bibaza niba igikorwa cyo kwibuka abishwe kizakomeza kuba umwanya uhuriza hamwe umuryango, cyangwa niba hari ibice bitandukanye by’umuryango bigiye kukigiramo imirongo itandukanye.
Gahunda ya Gatumba Foundation
Itangazo rya mbere ryatanzwe n’uhagarariye Gatumba Foundation, Pastor Emeline Nyanduhura, ari na we uhagarariye ibikorwa byo kwibuka Abanyamulenge bazize Jenoside yo mu Gatumba mu Burundi.
Muri iryo tangazo, Gatumba Foundation imenyesha Abanyamulenge n’inshuti zabo ko ku itariki ya 13/08/2026, saa 12:00 z’amanywa, hazaba igikorwa cyo kwibuka kizabera ku Itorero New Jerusalem, riyobowe na Bishop Joseph Mwumvirwa.
Itangazo rigira riti:
«“Ubuyobozi bw’Agatumba Foundation buramenyesha Abanyamulenge ndetse n’inshuti zacu ko tuzibuka abacu bishwe bazira uko basa mu Gatumba mu gihugu cy’u Burundi, tukaba tuzabibuka.”»
Rikomeza rivuga ko igikorwa kizabera kuri New Jerusalem, ndetse rigasaba Abanyamulenge n’inshuti zabo kuzacyitabira ari benshi.
Indi gahunda yatangajwe na Perezida Mukiza Innocent
Ku rundi ruhande, hari irindi tangazo ryatanzwe na Perezida Mukiza Innocent, uhagarariye igice cy’Abanyamulenge kimwitirirwa, bakaba bacyita Mutualité yo kwa Mukiza.
Iryo tangazo na ryo rimenyesha Abanyamulenge ko ku wa Kane, tariki ya 13/08/2026, hazaba igikorwa cyo kwibuka abavandimwe babo bishwe mu Gatumba.
Iryo tangazo rigaragaza ko iki gikorwa kizabera ku Itorero Emmaüs, riyobowe na Bishop Lewis Muhoza.
Iri tangazo risaba kandi buri Munyamulenge kwitabira no gutanga umusanzu we muri icyo gikorwa.
Gahunda ebyiri ziteganyijwe mu gace kamwe
Ikintu cyagaragaye cyane muri izi gahunda zombi ni uko ahantu hateganyijwe ibikorwa byo kwibuka hatandukanye, ariko hakaba ari ahantu hahana intera ngufi cyane muri Nakivale.
Ku ruhande rumwe, hari New Jerusalem, aho Gatumba Foundation iteganya igikorwa cyayo.
Ku rundi ruhande, hari Emmaüs, aho gahunda yatangajwe na Perezida Mukiza Innocent iteganyijwe.
Bityo, mu gihe Abanyamulenge batuye ahantu hamwe muri Nakivale bitegura kwibuka abantu bishwe bazira inkomoko yabo, bazaba bagiye kwibukira ahantu habiri hatandukanye, kandi mu gace kamwe.
Ni ibintu bamwe mu batuye Nakivale bavuga ko bidasanzwe, cyane cyane ko ibikorwa byo kwibuka byakunze gufatwa nk’umwanya wo guhuriza hamwe umuryango, gusubiza hamwe agahinda no kwibuka ababuze ubuzima bwabo.
Ubutumwa bwo guhuriza hamwe igikorwa cyo kwibuka
Muri gahunda yo kwibuka i Nakivale, Pastor Emeline Nyanduhura, uhagarariye ibikorwa byo kwibuka bya Gatumba Foundation muri Uganda, yari yaratanze ubutumwa busaba ko igikorwa cyo kwibuka abaguye mu Gatumba cyategurwa hamwe.
Mu butumwa bwe, yagaragaje ko i Nakivale ari we uhagarariye ibikorwa byo kwibuka Abanyamulenge bazize uko baremwe mu Gatumba, ndetse asaba ko nta wundi muntu cyangwa itsinda ryategura igikorwa nk’icyo mu buryo butandukanye.
Yasabye Abanyamulenge guhuriza hamwe igikorwa cyo kwibuka, aho kugitegura mu matsinda cyangwa ahantu hatandukanye.
Ibi ni byo byatumye gahunda ebyiri z’uyu mwaka zigaragara nk’ikibazo gishobora kongera impaka mu muryango w’Abanyamulenge, cyane cyane ko buri ruhande rufite aho ruvuga ko igikorwa cyarwo kigomba kuba ari cyo cyitabirwa.
MCN yagerageje kumenya impamvu y’iyi gahunda ebyiri
Minembwe Capital News yagerageje kuvugana n’abategura ibi bikorwa kugira ngo ibone ibisobanuro birambuye ku mpamvu yatumye gahunda yo kwibuka itegurwa ahantu habiri.
MCN yagerageje kuganira na Perezida Moise Rutonesha, uhagarariye Mutualité ifatanyije na Pastor Emeline Nyanduhura mu gutegura igikorwa.
Ariko ntiyatanze ibisobanuro birambuye kuri iyi myiteguro, ahubwo yavuze ko ari mu ruzinduko, bityo ko nta cyo yashobora kubwira MCN muri ako kanya.
MCN kandi yagerageje kuganira na Bishop Lewis Muhoza, uyobora Itorero Emmaüs, aho igikorwa cyo ku ruhande rwa Gatumba Foundation giteganyijwe kubera.
Na we ntiyatanze ibisobanuro ku mpamvu y’iyi gahunda, ahitamo kutagira icyo avuga.
Impaka ku bumwe bw’Abanyamulenge
Iki kibazo cyatangiye kuvugwaho n’abantu batandukanye batuye i Nakivale. Bamwe bavuga ko gutegura ibikorwa bibiri byo kwibuka abantu bishwe mu gihe kimwe kandi mu gace kamwe bishobora gutanga isura mbi ku muryango w’Abanyamulenge.
Bamwe bavuga ko kwibuka abishwe bidakwiye guhinduka umwanya wo kongera kugaragaza amacakubiri, ahubwo ko byakagombye kuba umwanya wo guhuriza hamwe abarokotse, imiryango y’ababuze ababo, urubyiruko n’abayobozi b’umuryango.
Hari n’abibaza niba kuba ibikorwa bibera ahantu habiri bitazatuma abantu batangira kwibaza ku mpamvu nyayo y’itandukaniro ry’izi gahunda.
Abandi bo bavuga ko ikibazo kitari aho ibikorwa bibera gusa, ahubwo ko gikwiye kurebwa mu murongo mugari w’amacakubiri amaze igihe agaragara mu muryango w’Abanyamulenge, kuko hari abashyigikiye ubutegetsi bw’i Kinshasa buyobowe na Perezida Félix Tshisekedi, mu gihe abandi bashyigikiye umurongo wo kwiranaho, wa MRDP-Twirwaneho.
Imyaka 22 nyuma y’ubwicanyi bwo mu Gatumba
Tariki ya 13/08/2004, Abanyamulenge bari mu nkambi y’impunzi mu Gatumba mu Burundi batewe n’abantu bitwaje intwaro, maze abantu benshi baricwa.
Icyo gikorwa cyasize igikomere gikomeye mu muryango w’Abanyamulenge, kandi kuva icyo gihe buri mwaka habaho ibikorwa byo kwibuka abahitanywe n’ubwo bwicanyi.
Uyu mwaka, mu gihe imyaka 22 iba ishize, bamwe bari biteze ko igikorwa cyo kwibuka cyari kuba umwanya wo kugaragaza ubumwe no guhuriza hamwe Abanyamulenge baba mu buhungiro.
Ahubwo, kuba i Nakivale hateguwe gahunda ebyiri zitandukanye byatumye bamwe bongera kwibaza ku bumwe bw’umuryango.
Ibitekerezo bya politiki bikomeje gutandukanya bamwe
Abanyamulenge benshi batuye mu buhungiro muri Uganda no mu bindi bihugu baturuka mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ahakomeje kuba umutekano muke n’intambara zimaze imyaka myinshi.
Bamwe mu batuye i Nakivale bavuga ko kuba umuryango uri mu buhungiro, umaze guhunga intambara n’umutekano muke, byakagombye gutuma habaho ubufatanye burushijeho gukomera.
Ariko hari abagaragaza ko itandukaniro mu bitekerezo bya politiki n’imyemerere ku bibazo by’umutekano wo muri Congo rikomeje kugira uruhare mu gucamo umuryango ibice.
Hari abashyigikira umurongo wo kwiranaho, ari na wo wavutsemo MRDP-Twirwaneho, mu gihe abandi bafite ibitekerezo bitandukanye ku butegetsi bwa Kinshasa n’uburyo ikibazo cy’Abanyamulenge gikwiye gukemurwa.
Iyi mitandukanire y’ibitekerezo, nk’uko bamwe mu Banyamulenge babivuga, ishobora gukomeza kugira ingaruka ku mibanire yabo no ku bikorwa byagakwiye kuba bibahuza.
Icyakora, ibi ni ibitekerezo n’ibirego by’abantu bamwe mu muryango, kandi MCN ntibifata nk’ibimenyetso byemeza ko impamvu yonyine y’izi gahunda ebyiri ari amacakubiri ya politiki.
Ese izi gahunda zizahuzwa?
Ikibazo gikomeye ubu ni ukumenya niba izi gahunda ebyiri zizakomeza gutandukana cyangwa niba, mbere y’itariki ya 13/08, hazabaho ibiganiro bishobora gutuma haboneka gahunda ihuriweho.
Ku bantu benshi batuye i Nakivale, igisubizo cyabo kiroroshye: kwibuka abazize uko baremwe ntibikwiye gutandukanya abazima.
Abahitanywe na Jenoside yo mu Gatumba bari abantu Abanyamulenge, kandi urwibutso rwabo rukomeje kuba igikomere gihuriweho n’abasigaye.
Mu gihe Abanyamulenge benshi bakomeje kuba mu buhungiro kubera umutekano muke mu Burasirazuba bwa Congo, ikibazo gikomeye kiri imbere yabo ni ukumenya niba ibihe bikomeye barimo bishobora kubahuza kurushaho, cyangwa niba imirongo ya politiki n’amatsinda atandukanye izakomeza kubashyira mu byiciro.
Ku itariki ya 13/08/2026, i Nakivale hazaba ibikorwa byo kwibuka abaguye mu Gatumba.
Ariko kuri benshi, ikibazo kizaba kirenze aho ibikorwa bizabera: ni ukumenya niba kwibuka abo bishwe bizashobora kongera guhuza Abanyamulenge, aho kuba indi mpamvu yo kubatandukanya.








