Icyo Raporo ya ONU Ivuga ku Mbaraga za Dipolomasi n’Impamvu Intambara Yakomeje Gukaza Umurego muri RDC
MINEMBWE CAPITAL NEWS
Raporo y’Itsinda ry’Impuguke z’Umuryango w’Abibumbye (ONU) igaragaza ko, mu gihe amahanga yakomezaga gushaka ibisubizo bya dipolomasi ku kibazo cyo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ibikorwa bya gisirikare byo byakomeje kwiyongera. Impuguke za ONU zivuga ko gahunda nyinshi z’amahoro zatangijwe, ariko ishyirwa mu bikorwa ryazo ryahuye n’imbogamizi zikomeye, bituma intambara ikomeza gufata indi ntera.
Raporo isobanura ko tariki ya 04/12/2025, Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo n’u Rwanda byashyize umukono ku masezerano azwi nka Washington Accord, yari agamije kugabanya umwuka mubi hagati y’ibihugu byombi no gushyiraho inzira yo guhagarika imirwano. Nyamara, nk’uko raporo ibivuga, mbere gato y’ishyirwaho umukono kuri ayo masezerano, imirwano yari yamaze gukaza umurego mu Ntara ya Kivu y’Epfo.
Impuguke za ONU zivuga ko nyuma y’ayo masezerano habaye inama yabereye i Washington mu kwezi kwa gatatu 2026, ihuza intumwa za RDC, u Rwanda na Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Iyo nama yatanze gahunda yiswe Initial Measures Plan, yari igamije gutangira gushyira mu bikorwa ibyo impande zari zumvikanyeho. Iyo gahunda yasabaga kubahiriza ubusugire bw’ibihugu, kurinda abasivili no kugabanya ibikorwa bya gisirikare.
Raporo ivuga ko muri iyo gahunda harimo ingingo zasabaga gukuraho ingabo n’ibikoresho bya gisirikare mu bice byari byarigaruriwe, ndetse no gushyiraho ingamba zo kurwanya umutwe wa FDLR. Icyakora, Impuguke za ONU zivuga ko kugeza igihe iyi raporo yandikiwe, ibyo byari byarashyizwe mu bikorwa ku rugero ruto cyane, cyangwa se bikaba bitarashyirwa mu bikorwa na busa.
Nk’uko raporo ibivuga, kuva tariki ya 23/03/2026, habonetse ibikorwa bimwe byo kwimura ingabo mu bice bimwe bya Kivu y’Amajyaruguru. Ariko ONU ivuga ko ibyo bitari ugusubira inyuma burundu, ahubwo byari uguhindura imyanya y’ingabo no kohereza izindi mbaraga mu tundi duce twafatwaga nk’ingenzi mu rugamba. Raporo ivuga ko mu bice byinshi byari biteganyijwe ko ingabo zisubizwa inyuma, ibikorwa bya gisirikare byakomeje.
Raporo ikomeza ivuga ko muri Kivu y’Epfo nta kimenyetso cyagaragazaga ko habayeho gukuraho ingabo mu buryo bwari bwarateganyijwe. Ahubwo, Impuguke za ONU zivuga ko zakomeje kwakira amakuru agaragaza ko imirwano yakomezaga, ndetse hakoherezwa n’ibikoresho bishya bya gisirikare.
Ku birebana n’ibiganiro bya Doha, raporo ivuga ko kuva tariki ya 13 kugeza ku ya 17/04/2026, habereye ibiganiro i Montreux mu Busuwisi, bigamije gushaka uburyo bwo guhagarika imirwano. Ibyo biganiro byageze ku masezerano yo gushyiraho uburyo bwo kugenzura iyubahirizwa ry’agahenge no korohereza ibikorwa by’ubutabazi, ariko ntibyabashije guhagarika imirwano yari ikomeje kubera ku rugamba.
Raporo ya ONU ishimangira ko ikibazo cyo mu burasirazuba bwa Congo kitakiri ikibazo cy’imbere mu gihugu gusa. Impuguke zigaragaza ko cyamaze kugira ingaruka ku mutekano w’akarere kose k’Ibiyaga Bigari, bityo ibisubizo birambye bikaba bisaba ubufatanye bw’ibihugu byo mu karere n’umuryango mpuzamahanga.
Mu gusoza iri sesengura, raporo ivuga ko nubwo habayeho ibiganiro byinshi bya dipolomasi, amahoro arambye azagerwaho gusa igihe impande zose zizubahiriza ibyo ziyemeje, ibikorwa bya gisirikare bigahagarara, uburenganzira bwa muntu bukubahirizwa, kandi abaturage bagashyirwa ku isonga mu gushakirwa umutekano n’iterambere.





