Imirwano Ikomeye Yongeye Kubura Hagati y’Imitwe Ibiri ya Wazalendo i Lubutu
Imirwano ikomeye yongeye kubura hagati y’imitwe ibiri yitwaje intwaro yibumbiye mu rwego rwa Wazalendo mu gace ka Lubutu, kari mu Ntara ya Maniema, hafi ya kilometero 245 uvuye mu mujyi wa Kisangani. Iyo mirwano yatangiye ku wa Gatandatu tariki ya 06/06/2026, ikomeza no kuri iki Cyumweru, ikaba yateye impungenge zikomeye abaturage benshi batangiye guhunga ingo zabo berekeza mu bice bifatwa nk’aho bifite umutekano kurushaho.
Amakuru aturuka muri ako karere avuga ko iyo mirwano ihanganishije umutwe uyobowe n’uwitwa Mando, bivugwa ko ushyigikiwe kandi ugahabwa ubufasha n’Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), ndetse n’undi mutwe uyobowe na Bukuyu, wiyita “Jenerali” unakomoka muri Teritwari ya Lubutu.
Abaturage bo muri Lubutu bavuga ko kuva imirwano yatangira humvikanye urusaku rw’intwaro ziremereye n’izoroheje mu bice bitandukanye byegereye umujyi, ibintu byateye ubwoba abaturage benshi bahitamo guhunga kugira ngo barokoke. Nubwo kugeza ubu hataratangazwa umubare nyawo w’abamaze kugwa muri iyo mirwano cyangwa abakomeretse, amakuru ava mu nzego z’ibanze agaragaza ko ibikorwa byinshi by’ubucuruzi n’imibereho bisanzwe byahagaze kubera umutekano muke.
Nubwo impamvu nyayo y’iyi mirwano itaratangazwa ku mugaragaro n’impande zombi, amakuru aturuka mu baturage ndetse no mu bayobozi bamwe bo muri Maniema agaragaza ko hashobora kuba hari amakimbirane ashingiye ku buyobozi bw’imitwe ya Wazalendo ndetse no ku nyungu z’ubukungu zivugwa ko zituruka ku bikorwa bitemewe n’amategeko. Hari amakuru avuga ko impande zombi zimaze igihe zishyamirana ku micungire y’umutungo n’ubuyobozi bw’imitwe yitwaje intwaro ikorera muri ako gace.
Iyi si inshuro ya mbere Mando na Bukuyu bahanganye. Mu kwezi kwa Mata 2025 na bwo habaye indi mirwano ikomeye hagati y’aba bayobozi bombi, icyo gihe abaturage benshi bakaba barahungiye mu bindi bice bya Maniema kubera umutekano muke wari wadutse. Nyuma yaho hari harabaye ibiganiro byo kubunga, ariko biragaragara ko amakimbirane yari hagati yabo atigeze akemuka burundu.
Uyu munsi mu gitondo, abaturage benshi, cyane cyane abagore, abana n’abasaza, bagaragaye bahunga berekeza mu mujyi wa Kisangani no mu bindi bice byegeranye n’umuhanda wa Lubutu–Kisangani. Bamwe bavuga ko bafite impungenge ko imirwano ishobora gukomeza cyangwa ikarushaho gukomera mu minsi iri imbere.
Ababikurikiranira hafi bavuga ko amakimbirane nk’aya hagati y’imitwe yitwaje intwaro akomeje kuba ikibazo gikomeye mu burasirazuba bwa RDC, aho usanga imitwe myinshi ikorera mu turere dutandukanye, rimwe na rimwe igashyamirana hagati yayo bitewe n’inyungu z’ubukungu, ubuyobozi cyangwa kugenzura ibice bifite akamaro mu bikorwa by’ubucuruzi n’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro.
Kugeza ubwo iyi nkuru yandikwaga, nta rwego rwa Leta ya RDC cyangwa ubuyobozi bwa FARDC rwari rwatangaza umubare w’abahitanywe n’iyi mirwano cyangwa ingamba zafashwe kugira ngo ihagarikwe. Gusa amakuru ava muri Lubutu agaragaza ko umwuka ukomeje kuba mubi, abaturage bakaba bakomeje gusaba ko habaho ubutabazi bwihuse kugira ngo ubuzima bwabo burindwe.
Imirwano iri kubera i Lubutu hagati y’ibice bibiri bya Wazalendo biyobowe na Mando na Bukuyu yongeye kugaragaza ikibazo cy’umutekano muke gikomeje kwibasira ibice byinshi byo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Mu gihe abaturage bakomeje guhunga ari benshi, amaso menshi ahanzwe ku nzego z’umutekano n’ubuyobozi bwa Leta kugira ngo harebwe niba hashyirwaho ingamba zo guhagarika imirwano no kurinda abasivili bari mu kaga.






