Perezida Biya yagarutse muri Cameroun nyuma y’iminsi 74 yari amaze hanze y’igihugu: Genève hasize ibibazo byinshi ku buzima n’ubuyobozi bwe
MINEMBWE CAPITAL NEWS
Perezida wa Cameroun, Paul Biya, yongeye kugera mu gihugu cye tariki ya 20/08/2026, nyuma y’iminsi 74 yari amaze hanze y’igihugu, hafi ya yose ayimaze i Genève mu Busuwisi.
Kumara igihe kirekire atagaragara mu ruhame byateje impungenge ku buzima bwe, ndetse bituma havuka impaka zikomeye ku mikorere y’ubutegetsi bwa Cameroun mu gihe Perezida yari kure y’igihugu.
Paul Biya, ufite imyaka 93, yari yavuye i Yaoundé tariki ya 07/06/2026, aho ubuyobozi bwa Cameroun bwatangaje ko yari agiye mu Burayi mu “rugendo rugufi rwihariye”. Icyakora, urugendo rwe rwaje kuramba mu buryo butari bwitezwe, rumara ibyumweru birenga icumi.
Ni urugendo rwatumye yongera kumara igihe kirekire cyane hanze ya Cameroun, mu gihe igihugu cyari gikomeje gukurikira ibimwerekeyeho, cyane cyane ku buzima bwe n’uburyo ubutegetsi bwakoraga mu gihe atari ahari.
Yari he muri iyo minsi 74?
Amakuru yatangajwe n’ibitangazamakuru mpuzamahanga avuga ko Paul Biya yamaze igihe kinini i Genève mu Busuwisi, ari kumwe n’umugore we, Chantal Biya, ndetse n’abantu bake bamwegereye.
Ni ho yari ari kuva tariki ya 07/06/2026 kugeza ubwo yagarukaga i Yaoundé tariki ya 20/08/2026.
Kuba Perezida wa Cameroun yarakomeje kutagaragara mu ruhame mu gihe kirekire byatumye abantu batandukanye bibaza impamvu nyakuri y’urugendo rwe ndetse n’uko ubuzima bwe bwari bumeze.
Ni iyihe ndwara Paul Biya yari arwaye?
Kugeza ubu, nta tangazo rya Leta ya Cameroun ryigeze ritangaza ku mugaragaro indwara yihariye Perezida Paul Biya yaba arwaye, cyangwa ngo risobanure ko hari uburwayi runaka bwatumye amara igihe kirekire i Genève.
Ibi ni ingenzi kubisobanura kuko mu gihe Perezida yari amaze igihe atagaragara, hakwirakwijwe amakuru n’ibihuha bitandukanye byavugaga ko ashobora kuba yaragiye mu Busuwisi kwivuza.
Icyakora, tariki ya 18/08/2026, Minisitiri ushinzwe Itumanaho muri Cameroun, René Emmanuel Sadi, yahakanye amakuru yavugaga ko Perezida Biya yari yaragiye kwivuza i Genève.
Bityo, nubwo igihe kirekire yamaze mu Busuwisi cyakomeje gutuma abantu bakeka ko hashobora kuba hari ikibazo cy’ubuzima, ntibikwiye kuvugwa nk’ukuri kudashidikanywaho ko indwara runaka ari yo yamujyanye i Genève cyangwa yamubujije kugaruka, kuko ibyo bitigeze byemezwa ku mugaragaro.
Kuba Paul Biya afite imyaka 93, ndetse akaba amaze imyaka myinshi akunda kujya mu Burayi, cyane cyane mu Busuwisi no mu Bufaransa, na byo byatumye ubuzima bwe bukomeza kuba ingingo ikomeye y’ibiganiro muri Cameroun.
Iminsi 74 yateje impaka zikomeye
Mu gihe Paul Biya yari i Genève, kutagaragara kwe mu ruhame ndetse no kuba amakuru arambuye ku buzima bwe ataratangwaga byateje impaka zikomeye muri Cameroun.
Abatavuga rumwe n’ubutegetsi batangiye kwibaza niba igihugu cyari gikomeje kuyoborwa mu buryo busanzwe, ndetse bamwe bavuga ko kuba Perezida yari kure y’igihugu bishobora kuba byarateje icyuho mu buyobozi.
Hari n’abasabye ko inzego z’igihugu zasuzuma niba hakenewe uburyo bwihariye bwo gukemura ikibazo cy’ubuyobozi mu gihe Perezida atagaragara cyangwa adashoboye gukora imirimo ye uko bisanzwe.
Ku rundi ruhande, abayobozi n’abakomeye mu ishyaka riri ku butegetsi bahakanye ko haba hari icyuho mu buyobozi.
Bavugaga ko Perezida Biya, nubwo yari hanze y’igihugu, yakomeje gukurikirana dosiye z’igihugu no gutanga amabwiriza akenewe mu mikorere y’ubutegetsi.
Paul Biya yagarutse i Yaoundé
Tariki ya 20/08/2026, indege yari itwaye Paul Biya yageze ku Kibuga Mpuzamahanga cya Yaoundé-Nsimalen, iturutse i Genève mu Busuwisi.
Yageze ku kibuga ahagana saa 16:45, ku isaha y’aho, ari kumwe n’umugore we Chantal Biya.
Nyuma yo kugera ku kibuga, Perezida ntiyamanutse ngo agendere ku kibuga asuhuze imbaga y’abantu bari baje kumwakira. Ahubwo yahise yinjira mu modoka ye y’umutekano, maze yerekeza ku Ngoro y’Ubumwe (Unity Palace/Palais de l’Unité) i Etoudi.
Abashyigikiye ishyaka riri ku butegetsi, Rassemblement démocratique du peuple camerounais (RDPC/CPDM), bari bateraniye ku kibuga no ku mihanda imwe n’imwe yo muri Yaoundé, bazanye amabendera n’ibirango by’ishyaka, bagaragaza ibyishimo byo kongera kubona Perezida wabo mu gihugu.
Mu gihe imodoka ye yagendaga yerekeza ku ngoro ya Perezida, Paul Biya yagaragaye asuhuza abaturage n’abamushyigikiye, anyujije ukuboko mu idirishya ry’imodoka ryari rifunguyeho gato.
Umugore we, Chantal Biya, na we yari kumwe na Perezida muri urwo rugendo berekezaga ku Ngoro y’Ubumwe.
Kugaruka kwe bifite uburemere bwa politiki
Kugaruka kwa Paul Biya i Yaoundé byari bifite uburemere bukomeye mu rwego rwa politiki, kuko byahagaritse by’agateganyo ibihuha byinshi byari bimaze ibyumweru birenga icumi bivuga ku buzima bwe n’aho yari ari.
Kugaruka kwe kandi kwongeye gutuma ikibazo cy’ubuzima bwa Perezida n’ubushobozi bwe bwo gukomeza kuyobora igihugu gisubira mu biganiro bya politiki.
Nubwo abayobozi bakomeje gushimangira ko ubutegetsi bwakomeje gukora neza mu gihe yari hanze y’igihugu, igihe kirekire yamaze atagaragara cyatumye hibazwa byinshi ku buryo ubuyobozi bwa Cameroun bukorwa n’umukuru w’igihugu ufite imyaka 93.
Ariko ibibazo bikomeye biracyahari
Nubwo Paul Biya yagarutse i Yaoundé, ibibazo byatewe n’igihe kirenga amezi abiri yari amaze atagaragara mu ruhame ntibirarangira.
Abaturage n’abatavuga rumwe n’ubutegetsi baracyibaza ku buzima bwa Perezida, ku bushobozi bwe bwo gukomeza kuyobora igihugu ndetse n’imikorere y’ubutegetsi mu gihe Cameroun itegereje ibyemezo bikomeye bya politiki.
Kugeza ubu, icyemejwe ni uko Paul Biya yamaze iminsi 74 hanze ya Cameroun, akaba yarari i Genève kuva tariki ya 07/06/2026 kugeza tariki ya 20/08/2026, mbere yo kugaruka i Yaoundé.
Impamvu nyakuri y’igihe kirekire yamaze mu Busuwisi, ndetse n’indwara runaka yaba yarimo yivuza, ntibyatangajwe ku mugaragaro.
Kugaruka kwe rero ntikwahagaritse gusa urugendo rurerure yari amaze hanze y’igihugu; kwanasize ibibazo bikomeye imbere ya Cameroun: Paul Biya azongera kugaragara no gukora ibikorwa bya Perezida ku rugero rungana iki? Ese azakomeza kuyobora igihugu nk’uko byari bisanzwe? Kandi ni iki kizakurikiraho ku buyobozi bwa Cameroun nyuma y’iyi minsi 74 yari amaze hanze y’igihugu?
Ibyo ni ibibazo bikomeje gutegereza ibisubizo mu gihe Paul Biya yongeye kugera i Yaoundé, nyuma y’igihe kirekire yari amaze i Genève.
MINEMBWE CAPITAL NEWS





