Politiki ya RDC Yinjiye mu Cyiciro Gishya: Abatavuga Rumwe na Leta Basubitse Imyigaragambyo Nyuma y’Itangazo rya Perezida Tshisekedi
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje guhura n’ibibazo bikomeye birimo umutekano muke mu burasirazuba bw’igihugu, ibibazo by’ubukungu ndetse n’ubwumvikane buke hagati y’ubutegetsi n’abatavuga rumwe na bwo, hagaragaye intambwe nshya ishobora kugira uruhare mu kugabanya umwuka w’ubushyamirane muri politiki y’igihugu.
Ihuriro ry’amashyaka atavuga rumwe n’ubutegetsi ryatangaje ko risubitse imyigaragambyo ryari riteganyije ku itariki ya 22 Nyakanga 2026, nyuma y’itangazo rya Perezida Félix Tshisekedi ry’uko hagiye gutegurwa ibiganiro by’igihugu (Dialogue National) bigamije guhuza impande zitandukanye zirebwa n’ibibazo bikomeje kwugariza igihugu.
Iyo myigaragambyo yari yarateguwe mu rwego rwo kugaragaza ibibazo abatavuga rumwe na Leta bavuga ko bikomeje kugaragara mu miyoborere y’igihugu, birimo imikorere y’inzego za Leta, imiyoborere ya politiki, kubahirizwa kw’uburenganzira bwa muntu ndetse n’ibibazo by’umutekano bikomeje kwibasira cyane cyane uburasirazuba bwa RDC.
Ariko nyuma y’uko ubutegetsi butangaje ko bwifuza gutangiza ibiganiro bigamije gushaka ibisubizo by’ibibazo by’igihugu, abatavuga rumwe na bwo bahisemo gusubika iyo myigaragambyo, bavuga ko bashaka guha amahirwe inzira y’ibiganiro no kureba niba ishobora gutanga umusaruro.
RDC iri mu rugendo rushya rwa politiki
Abasesenguzi ba politiki bavuga ko Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo iri mu gihe gikomeye gisaba ubwumvikane n’imbaraga zihuriweho n’impande zose za politiki.
Ku ruhande rw’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi, bavuga ko ibiganiro by’igihugu bishobora kuba umuyoboro wo gukemura ibibazo bya politiki, kongera kubaka icyizere hagati y’abanyapolitiki ndetse no gushaka umurongo uhuriweho wo guhangana n’ibibazo byugarije igihugu.
Ku rundi ruhande, abatavuga rumwe n’ubutegetsi bavuga ko biteguye kwitabira ibiganiro ari uko bizaba bifite umurongo usobanutse, ubwisanzure busesuye ndetse n’ubwishingizi ko imyanzuro izafatwa izashyirwa mu bikorwa.
Basaba kandi ko ibyo biganiro bitagomba kuba uburyo bwo gutinza ibisubizo ku bibazo abaturage bamaze igihe bagaragaza, ahubwo ko bigomba kuba urubuga rwo gufata imyanzuro ifatika ku hazaza h’igihugu.
Umutekano wo mu burasirazuba ukomeje kuba ikibazo gikomeye
Mu gihe izi mpinduka za politiki zigaragara, RDC iracyahanganye n’ikibazo gikomeye cy’umutekano, cyane cyane mu ntara z’iburasirazuba bw’igihugu, aho imirwano ikomeje kugira ingaruka zikomeye ku baturage, igatera ubuhunzi, ihungabana ry’ubukungu ndetse n’ibibazo by’ubutabazi.
Abenshi mu bakurikiranira hafi ibya politiki ya RDC bavuga ko ibiganiro by’igihugu bitagomba kugarukira gusa ku bibazo bya politiki, ahubwo ko bigomba no kwibanda ku gushaka ibisubizo birambye ku bibazo by’umutekano n’amahoro arambye.
Ese ibiganiro bizazana impinduka?
Bamwe mu basesenguzi babona ko gusubika imyigaragambyo bishobora kuba ikimenyetso cy’uko impande zitandukanye ziteguye kugerageza inzira y’ibiganiro mbere yo gusubira mu bikorwa byo kugaragaza kutishimira imiyoborere iriho.
Icyakora, baravuga ko intsinzi y’ibi biganiro izaterwa n’uburyo bizategurwa, urwego rw’ubwisanzure bizaberamo, ukwitabira kw’impande zose zifite uruhare muri politiki ndetse n’ubushake bwo gushyira mu bikorwa imyanzuro izavamo.
Kugeza ubu, nubwo Perezida Félix Tshisekedi yatangaje ko ibiganiro by’igihugu biri gutegurwa, amakuru arambuye ku matariki bizaberaho, abazabyitabira, uburyo bizakorwa ndetse n’inzego zizabitegura ntarashyirwa ahagaragara.
Ibi ni byo abatavuga rumwe na Leta bavuga ko bazakomeza gukurikiranira hafi mbere yo gufata umwanzuro wa nyuma ku ruhare bazagira muri iyo gahunda.
Mu gihe RDC ikomeje guhangana n’ibibazo bikomeye bya politiki n’umutekano, amaso y’Abanye-Congo ndetse n’umuryango mpuzamahanga akomeje kwerekeza kuri iyi gahunda y’ibiganiro, harebwa niba ishobora kuba intambwe iganisha ku kugabanya ubushyamirane bwa politiki no gufasha igihugu kubona ibisubizo birambye.
