RDC: Abaturage Bakomeje Guhitanwa n’Umutekano Muke mu Burasirazuba bw’Igihugu, Ubutegetsi bwa Tshisekedi Busabwa Gutanga ibisobanuro ku Kwiyongera kw’Ubwicanyi
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Mu gihe ikibazo cy’umutekano muke gikomeje kuba kimwe mu bibazo bikomeye bihangayikishije Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), abaturage bo mu burasirazuba bw’igihugu bakomeje guhura n’ibitero byitwara ubuzima bw’abantu benshi, bigatera ubwoba, kwimuka kw’abaturage ndetse n’ibibazo bikomeye by’ubutabazi.
Muri iki cyumweru, nibura abantu 32 bishwe mu bitero bibiri bitandukanye byagabwe muri Teritwari ya Mambasa, mu Ntara ya Ituri. Ibi bitero byahise bishinjwa umutwe w’abarwanyi wa Allied Democratic Forces (ADF), ukorera ibikorwa byawo mu mashyamba yo mu burasirazuba bwa RDC.
Abahagarariye sosiyete sivile muri ako gace batangaje ko ibikorwa byo gushakisha imibiri y’abahitanywe n’ibitero ndetse no kumenya umubare nyawo w’abapfuye bikomeje gukorwa, ku buryo bishoboka ko umubare w’abamaze kubura ubuzima ushobora kwiyongera.
Ibi bitero byongeye guteza impungenge mu baturage, aho bamwe batangiye kuva mu byabo bagahungira mu bice babona ko bifite umutekano kurushaho. Hagati aho, ubuyobozi bukomeje kunengwa kuba bwarananiwe gushyiraho ingamba zirambye zo kurinda ubuzima bw’abaturage no gukumira ibitero by’imitwe yitwaje intwaro.
Abasesenguzi mu by’umutekano na politiki bavuga ko ibi bibazo bikomeje kugaragaza imbogamizi zikomeye Leta ya Kinshasa ihura na zo mu guhangana n’imitwe yitwaje intwaro imaze imyaka myinshi ihungabanya uburasirazuba bwa RDC.
Abatavuga rumwe n’ubutegetsi ndetse n’abaturage bamwe bakomeje kunenga uburyo ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi n’ishyaka UDPS bikemura ikibazo cy’umutekano, bavuga ko nyuma y’imyaka myinshi abaturage bagikomeje gutakaza ubuzima, imitungo yabo ndetse n’ahantu hizewe ho gutura.
Aba banenga ubutegetsi bavuga ko kuba abaturage bakomeje kwicwa mu bice bitandukanye by’igihugu ari ikimenyetso cy’ibibazo bikomeye mu micungire y’umutekano, imiyoborere y’ingabo ndetse n’ubushobozi bwo gukumira ibitero by’imitwe yitwaje intwaro.
Mu burasirazuba bwa RDC, abaturage bakomeje kubabazwa n’intambara zirimo imitwe myinshi yitwaje intwaro ndetse n’imirwano ikomeje guhuza ingabo za Leta n’abarwanya ubutegetsi.
Bamwe mu batuye muri utwo duce bavuga ko ibice bikorerwamo ibikorwa bya gisirikare n’ihuriro ry’ingabo za Leta ya Congo n’abafatanyabikorwa baryo bikomeje kuba ahantu hakunze kugaragara imirwano, ibibazo by’umutekano ndetse n’impfu z’abasivili.
Ku rundi ruhande, hari abaturage bavuga ko mu bice bimwe bigenzurwa n’imitwe nka AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho, umutekano wagiye ugaragara nk’uwiyongereye ugereranyije n’ibihe by’imirwano ikomeye, bavuga ko ubu bashobora gukomeza ibikorwa byabo bya buri munsi bafite ituze kurushaho.
Icyakora, ikibazo cy’umutekano muri RDC kiracyakomeje kuba ikibazo gikomeye kandi giteza impaka, aho impande zitandukanye zikomeje gushinjanya kuba intandaro y’ibibazo abaturage bakomeje guhura na byo.
Abaturage bo mu burasirazuba bwa RDC bakomeje gusaba ko ikibazo cy’umutekano cyakemurwa burundu, aho kuba ibisubizo by’igihe gito byo kohereza ingabo cyangwa gutabara nyuma y’uko abantu bamaze guhitanwa n’ibitero.
Basaba ko igihugu cyashyiraho politiki nshya y’umutekano, ubuyobozi bubazwa inshingano ndetse n’ingamba zifatika zo kurinda abasivili bakomeje kuba mu kaga.
Mu gihe imirwano n’ubwicanyi bikomeje kugaragara mu bice bitandukanye bya RDC, ikibazo gikomeje kwibazwa ni ukumenya niba ubutegetsi bwa Kinshasa buzashobora kugarura icyizere cy’abaturage no kubaha umutekano bifuza nyuma y’imyaka myinshi y’ibibazo.
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
