RDC: Minisitiri Muyaya Yahakanye Ibyo “Kugurisha Ubutunzi bw’Igihugu,” Ariko Ikibazo ku Igihe Amasezerano Azamara Gikomeje Kwibazwaho
Minisitiri w’Itangazamakuru n’Itumanaho, akaba n’Umuvugizi wa Leta ya Repubulika ya Demokarasi ya Congo (RDC), Patrick Muyaya, yatanze igisubizo gikakaye ku byatangajwe na Arikiyepiskopi wa Lubumbashi, Fulgence Muteba, wavuze ko hari amasezerano ashobora kuba arimo “kugurisha umutungo kamere w’igihugu”.
Mu itangazo ryashyizwe ahagaragara, Minisitiri Muyaya yahakanye ibi birego adashidikanya, ashimangira ko nta masezerano y’imyaka 99 ahari, ko nta kugurisha umutungo w’igihugu kwabayeho, ko nta kirombe na kimwe cyigeze kivugwa muri ayo masezerano, ndetse ko nta na hamwe ubusugire n’ubwigenge bwa RDC byahabwa undi wese. Yavuze ko ibyo birego bidafite ishingiro kandi ko bishobora guteza urujijo mu baturage no ku rwego mpuzamahanga.
Icyakora, nubwo amagambo ya Minisitiri Muyaya yagaragaje ubushake bwo gusobanura no gukuraho impungenge, haracyari ikibazo gikomeje kwibazwa n’abaturage: impamvu atigeze agaragaza igihe nyacyo ayo masezerano azamara.
Abasesenguzi mu bya politiki n’imiyoborere bavuga ko kudatangaza igihe cy’amasezerano bishobora kuba bifite impamvu zitandukanye. Bamwe babona ko ayo masezerano ashobora kuba atararangira gusobanurwa mu buryo burambuye ku rwego rwa tekiniki, mu gihe abandi bemeza ko igihe cyayo kikiri mu biganiro cyangwa ko kigomba kubanza kwemezwa n’izindi nzego zirimo Inteko Ishinga Amategeko mbere yo gutangazwa ku mugaragaro.
Hari n’abibaza niba kudatangaza igihe cy’amasezerano atari uburyo bwo kwirinda impaka za politiki, cyane cyane mu gihe igihugu kiri mu bihe bikomeye by’umutekano n’ubukungu, aho buri jambo rijyanye n’umutungo kamere rishobora guteza umwuka wo kutizerana gukabije.
Ku rundi ruhande, imiryango ya sosiyete sivile n’abayobozi b’amadini barasaba Leta ya RDC gushyira mu mucyo amasezerano yose afitanye isano n’umutungo kamere. Basaba ko abaturage bahabwa amakuru yuzuye, arimo intego z’amasezerano, inyungu igihugu kizayakuramo, ndetse n’igihe azamara. Bemeza ko gukorera mu mucyo ari byo byonyine byagarura icyizere hagati ya Leta n’abaturage.
Mu gihe Minisitiri Muyaya akomeje gushimangira ko nta kintu na kimwe mu byavuzwe kijyanye no “kugurisha igihugu” gifite ishingiro, ikibazo cy’igihe ayo masezerano azamara gikomeje kuba ingingo nyamukuru itegerejwemo ibisobanuro birambuye. Abakurikirana politiki ya RDC ku rwego mpuzamahanga bategereje ko Leta izatanga ibisobanuro byimbitse, bigafasha gukuraho burundu impungenge no gukomeza kubaka icyizere mu micungire y’ubutunzi bw’igihugu.