RDC:Mu duce tugenzurwa na FARDC, abaturage bakomeje kwicwa no kuburirwa irengero
Mu gihe ikibazo cy’umutekano gikomeje kuba ingorabahizi mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), amakuru aturuka mu gace ka Beni, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, aravuga ko abantu batandatu bishwe mu gitero cyagabwe n’abarwanyi b’umutwe wa ADF, umutwe umaze imyaka myinshi ushinjwa ibikorwa by’iterabwoba n’ubwicanyi bwibasira abasivili.
Aya makuru agaragaza ko ubwo bwicanyi bwabereye mu gace ka Ngandji, kari muri Groupema ya Mbute, Teritwari ya Beni. Amakuru y’ibanze yemeza ko imirambo y’abaturage batandatu yamaze kuboneka nyuma y’icyo gitero cyagabwe n’abakekwaho kuba abarwanyi ba ADF.
Amakuru yizewe Minembwe Capital News yamenye binyuze kuri bamwe mu basirikare ba FARDC akomeza avuga ko, uretse abo bantu batandatu bamaze kuboneka bishwe, hari n’abandi baturage baburiwe irengero. Bikekwa ko bashobora kuba barajyanywe bunyago n’abo barwanyi, nubwo kugeza ubu nta makuru arambuye aratangazwa ku mubare nyawo w’abashimuswe cyangwa aho baba bajyanywe.
Iki gitero kibaye mu gihe agace cyabereyemo kari mu bice bigenzurwa n’ihuriro ry’ingabo za RDC (FARDC) rifatanyije n’imitwe yitwaje intwaro irimo Wazalendo ndetse na FDLR. Nubwo hari izo ngabo n’abo bafatanyabikorwa, abaturage bakomeje guhura n’ibibazo bikomeye by’umutekano birimo ubwicanyi, gushimutwa no gusahurwa.
Abakurikiranira hafi bavuga ko ibikorwa bya ADF bikomeje kugaragaza intege nke mu kurinda abaturage, cyane cyane mu turere twa Beni na Ituri tumaze igihe twibasirwa n’uyu mutwe. Mu bihe bitandukanye, abaturage bagiye bagabwaho ibitero bikomeye, bamwe bakicwa abandi bagashimutwa, nubwo ibikorwa bya gisirikare byo kuwurwanya bikomeje gutangazwa.
Si muri Beni gusa ibikorwa bya ADF bikomeje guhitana abasivili. No mu Ntara ya Ituri, abaturage bakomeje kugwa mu bitero by’uyu mutwe. Raporo zitandukanye zigaragaza ko abaturage benshi bakomeje guhura n’ubwicanyi n’ibindi byaha bikomeye, ibintu bikomeje gutera impungenge imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu ndetse n’abaturage muri rusange.
Bamwe mu baturage bavuga ko nubwo ibikorwa bya gisirikare bikomeje gutangazwa, umutekano ukomeje kuba muke mu bice byinshi byo mu Burasirazuba bwa RDC. Bavuga ko hakenewe ingamba nshya kandi zifatika zo kurinda abaturage, aho kwibanda gusa ku bikorwa bya gisirikare bidatanga umusaruro ugaragara ku buzima bw’abaturage.
Muri ibi bihe, bamwe mu baturage bo mu Burasirazuba bwa RDC bakomeje gutanga ibitekerezo bitandukanye ku buryo umutekano ucungwa mu bice binyuranye by’igihugu. Hari abavuga ko no mu duce tumwe na tumwe tutagenzurwa na Leta ya Kinshasa, abaturage bavuga ko bafite umutekano uruta uwo mu bice bigenzurwa na FARDC n’abo bafatanyabikorwa bayo.
Ni ingingo ikomeje guteza impaka hagati y’impande zitandukanye, cyane cyane mu gihe ubwicanyi, ubusahuzi n’ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro bikomeje kuvugwa mu bice byinshi bya Kivu y’Amajyaruguru, Kivu y’Amajyepfo ndetse na Ituri.
Kugeza ubu, ubuyobozi bwa gisirikare muri Beni ntiburatangaza umubare nyawo w’ababuriwe irengero cyangwa ibisobanuro birambuye ku gitero cyabereye i Ngandji. Icyakora, ibikorwa byo gushakisha abashimuswe no gukurikirana abagabye icyo gitero biravugwa ko bikomeje.
Mu gihe abaturage bakomeje gusaba ko umutekano ushyirwa imbere, ikibazo cy’imitwe yitwaje intwaro ikorera mu Burasirazuba bwa RDC gikomeje kuba kimwe mu bibazo bikomeye byugarije aka karere. Abakurikiranira hafi bemeza ko amahoro arambye azagerwaho ari uko habonetse ingamba zihuza ibikorwa bya gisirikare, ibiganiro bya politiki ndetse no kurinda abaturage ku buryo bufatika.
Ubwicanyi bwabereye i Beni bwongeye kwerekana ko nubwo ibikorwa byo kurwanya imitwe yitwaje intwaro bikomeje, abaturage bo mu Burasirazuba bwa RDC bakiri mu kaga gakomeye, aho ubuzima bwabo bukomeje guhungabanywa n’intambara n’umutekano muke bimaze imyaka myinshi byugarije aka karere.






