TENSIYO IKOMEJE KWIYONGERA MU BURASIRAZUBA BWO HAGATI: Amerika na Israel Bivugwaho Imyiteguro ya Gisirikare, Iran na Yo Yongera Ingamba zo Kwihimura
MINEMBWE CAPITAL NEWS
Umwuka wa politiki n’umutekano mu Burasirazuba bwo Hagati ukomeje kurushaho kuzamba, mu gihe amakuru atandukanye akomeje kuvuga ko Leta Zunze Ubumwe za Amerika (USA) na Israel biri mu myiteguro ikomeye ya gisirikare ishobora kwibasira Iran, cyane cyane ibikorwa remezo by’ingenzi birimo inganda zitanga amashanyarazi, ibikorwaremezo by’ingufu n’inganda zitunganya peteroli.
Nubwo amakuru akomeje gukwirakwira agaragaza ko hashobora kuba igikorwa cya gisirikare mu masaha cyangwa mu minsi ya vuba, kugeza ubu nta tangazo ryatanzwe na Washington cyangwa Tel Aviv ryemeza ko ibyo bitero byafatiweho umwanzuro wa nyuma cyangwa ko byari biteganyijwe kuba kuri uyu munsi.
Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, aherutse gutangaza ko Amerika izafata ingamba zikomeye mu gihe Iran yakomeza ibikorwa byayo byo guhungabanya umutekano mu nyanja ya Strait of Hormuz, inzira inyuramo igice kinini cya peteroli icuruzwa ku isi. Iyi nyanja ifite akamaro gakomeye ku bukungu bw’isi kuko ihuza ibihugu bikungahaye kuri peteroli byo mu Kigobe cy’Abarabu n’amasoko mpuzamahanga.
Abasesenguzi bavuga ko gufunga cyangwa guhungabanya umutekano muri Strait of Hormuz byagira ingaruka zikomeye ku bukungu bw’isi, bigatuma ibiciro bya peteroli bizamuka ku rwego rwo hejuru ndetse bikagira ingaruka ku bihugu byinshi bishingiye ku bicuruzwa bituruka muri ako karere.
Ku ruhande rwa Iran, amakuru arerekana ko iki gihugu na cyo gikomeje kongera imyiteguro ya gisirikare. Tehran ikomeje gushimangira ko ifite ubushobozi bwo gusubiza ibitero ibyo ari byo byose byayibasira, haba ku ngabo za Amerika, iza Israel cyangwa ku nyungu z’ibyo bihugu mu karere.
Mu bihe byashize, Iran yagaragaje ubushobozi bwo gukoresha misile ndende, drones n’izindi ntwaro zigezweho. Abasesenguzi bavuga ko izo ngamba zo kwitegura zishobora gutuma amakimbirane arushaho gukomera mu gihe haba habayeho igitero icyo ari cyo cyose.
Leta Zunze Ubumwe za Amerika zikomeje kuba igihugu cya mbere ku isi mu ngengo y’imari ya gisirikare, zifite ubushobozi bwo kohereza ingabo n’ibikoresho bya gisirikare aho ari ho hose ku isi mu gihe gito. Israel na yo ifite imwe mu ngabo zikoresha ikoranabuhanga rigezweho, zirimo indege z’intambara za F-35, uburyo buhanitse bwo kwirinda ibisasu nka Iron Dome, David’s Sling na Arrow, ndetse n’inzego z’ubutasi zizwiho ubuhanga buhambaye.
Ku rundi ruhande, Iran ifite ingabo nyinshi, umutwe wa Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC), ububiko bunini bwa misile za balistique, drones z’intambara ndetse n’abafatanyabikorwa bayo mu bihugu bitandukanye byo mu Burasirazuba bwo Hagati. Nubwo ingengo y’imari yayo ya gisirikare iri hasi ugereranyije n’iya Amerika, Iran yubakiye cyane ku ntambara z’igihe kirekire no ku ikoreshwa rya misile na drones byakozwe n’inganda zayo.
Mu rwego rw’ubukungu, Amerika ikomeje kuba igihugu gifite ubukungu bunini ku isi, mu gihe Israel ifite ubukungu bushingiye ku ikoranabuhanga, ubushakashatsi n’ubuvumbuzi. Iran yo yakomeje guhura n’ingaruka z’ibihano mpuzamahanga, by’umwihariko ibyo yafatiwe na Amerika, nubwo ikomeje kungukira mu bucuruzi bwa peteroli no mu bufatanye n’ibihugu bimwe na bimwe birimo u Bushinwa n’u Burusiya.
Abasesenguzi mpuzamahanga bavuga ko, niba habaye igitero gikomeye hagati ya Amerika, Israel na Iran, bishobora gukururamo ibindi bihugu byo mu karere, bikagira ingaruka zikomeye ku mutekano mpuzamahanga, ku bucuruzi bw’isi no ku bukungu rusange.
Kugeza ubu, impande zose zikomeje imyiteguro ya gisirikare n’ibikorwa by’ubutasi, ariko nta rwego rwa Leta ruratangaza ko igitero cyamaze gufatwaho umwanzuro wa nyuma. Ibi bituma isi ikomeza gukurikiranira hafi uko ibintu bihinduka muri aka karere gafatwa nk’imwe mu nkingi z’ingenzi z’umutekano n’ubukungu bw’isi.
