Urubanza rwa Gen.Philémon Yav Rwaciye Igikuba muri FARDC: Aregwa Ubugambanyi n’Imikoranire n’Abanzi ba Congo
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ikomeje guhangana n’intambara n’umutekano muke mu Burasirazuba bw’igihugu, urubanza rwa Lieutenant-Génér al Philémon Yav Irung rwafashe indi ntera ikomeye nyuma y’uko Urukiko Rukuru rwa Gisirikare rufashe umwanzuro wa nyuma wo kumuburanisha ku byaha ashinjwa.
Uyu musirikare mukuru wahoze ari umwe mu bayobozi bakomeye mu gisirikare cya FARDC, yagejejwe imbere y’urukiko asaba kugirwa umwere, ahakana ibyaha byose aregwa ndetse anashimangira ko agikomeje kuba indahemuka kuri Perezida Félix Tshisekedi, igihugu cya Congo ndetse n’ingabo za FARDC.
Lieutenant-Général Philémon Yav Irung ni umwe mu basirikare bamaze igihe kinini mu gisirikare cya Congo. Yabaye mu myanya ikomeye itandukanye, harimo kuyobora ibikorwa bya gisirikare mu Burasirazuba bwa Congo, cyane cyane mu ntambara zo guhashya imitwe yitwaje intwaro irimo M23 n’indi.
Azwi nk’umusirikare wari ufite ijambo rikomeye mu bikorwa bya gisirikare byo mu Ntara za Kivu, ndetse bamwe bamubonaga nk’umwe mu basirikare bafite ubunararibonye mu rugamba rwo kurinda ubusugire bwa Congo.
Ariko uko intambara yakomezaga gukaza umurego, ni na ko hatangiye kuvuka amakimbirane n’ukutizerana hagati y’abasirikare bakuru ba FARDC, cyane cyane ku miyoborere ya operasiyo za gisirikare n’inyungu za politiki zari zihishe inyuma y’intambara.
Ubushinjacyaha bwa gisirikare bumushinja ibyaha bikomeye birimo:
Ubugambanyi ku gihugu
Gushishikariza abasirikare gukora ibikorwa binyuranyije n’indangagaciro za gisirikare
Gusenya disipuline mu gisirikare
Ubushinjacyaha buvuga ko hari ubutumwa bwaba bwarabonetse muri telefone ya Général Philémon Yav, bivugwa ko bwoherejwe na Général James Kabarebe w’u Rwanda, umwe mu basirikare bakomeye mu gisirikare cy’icyo gihugu.
Nk’uko ubushinjacyaha bubivuga, ubwo butumwa bwari gihamya yerekana ko Philémon Yav yaba yarakoraga ibikorwa bishobora gufatwa nk’ubufatanye n’abanzi b’igihugu.
Ariko kugeza ubu, icyo kimenyetso gikomeye kivugwa ntikirigeze kigaragazwa imbere y’Urukiko Rukuru rwa Gisirikare, ibintu byatumye uruhande rw’uregwa ruvuga ko uru rubanza rushingiye ku bihuha no ku mugambi wa politiki.
Ubushinjacyaha kandi buvuga ko Philémon Yav yaba yarabwiye Général de Brigade Evariste Mwehu Lumbu, wari uyoboye operasiyo Sukola II Sud muri Kivu y’Amajyepfo, kutishyira cyane ku rugamba.
Ngo yaba yaramubwiye ko igihe intsinzi yaboneka, yari kuzitirirwa abandi basirikare bo mu bwoko cyangwa mu gice cyiswe “Bangala”, ashaka kuvuga bamwe mu bayobozi bakomeye bari hafi y’ubutegetsi bwa Kinshasa, harimo n’uwari Guverineri wa Gisirikare wa Kivu y’Amajyaruguru, Général Constant Ndima.
Aya magambo yafashwe nk’ikimenyetso cy’amacakubiri n’ubushotoranyi bushobora guca intege abasirikare ku rugamba.
Ifungwa rya Philémon Yav ryaturutse ku gushidikanywaho ko yaba afite imikoranire cyangwa imyumvire inyuranye n’inyungu za Leta ya Congo mu gihe igihugu kiri mu ntambara ikomeye n’umutwe wa M23.
Mu gihe Perezida Tshisekedi yari yatangiye gukora impinduka zikomeye mu gisirikare no gukaza iperereza ku basirikare bakekwagaho gukorana n’abanzi b’igihugu, bamwe mu basirikare bakuru batangiye gukurikiranwa, harimo na Philémon Yav.
Hari abavuga ko yaba yaraguye mu mutego wa politiki n’amakimbirane yo guhatanira ububasha hagati y’abasirikare bakomeye muri FARDC, cyane cyane abifuzaga kuyobora operasiyo zo muri Kivu.
Abunganira Philémon Yav bavuga ko nta kimenyetso gifatika ubushinjacyaha bwigeze bugaragaza.
Me Carlos Ngwapitshi, umwe mu bamwunganira, yavuze ko umukiriya we yafunzwe hashingiwe ku makuru adafite gihamya ndetse no ku “mugambi wateguwe” n’abasirikare bamwe batanyuzwe n’uburyo Yav yagiye ahabwa imyanya ikomeye mu gisirikare.
Ubwunganizi bwe bushimangira ko ubutumwa bivugwa ko bwaturutse kuri James Kabarebe atari ubwa nyabwo, kandi ko nta gihamya yigeze ishyirwa imbere y’urukiko yemeza ayo makuru.
Urubanza rwa Philémon Yav rukurikiranwa n’abatari bake muri Congo kubera ko rufatwa nk’ikimenyetso cy’uburyo Leta ya Tshisekedi iri kugerageza gukaza umutekano no kugenzura igisirikare mu gihe igihugu kiri mu bihe bikomeye by’intambara.
Naramuka ahamwe n’ibyaha, ashobora gukatirwa igifungo cya burundu nk’uko ubushinjacyaha bwabisabye.
Ariko naramuka agizwe umwere, bishobora kongera gukurura impaka zikomeye ku mikorere y’ubutabera bwa gisirikare muri Congo ndetse no ku makimbirane ari hagati y’abasirikare bakomeye ba FARDC.
Iki kibazo kandi gikomeje kugaragaza uburyo intambara yo mu Burasirazuba bwa Congo itakiri ikibazo cya gisirikare gusa, ahubwo yahindutse ikibazo gikomeye cya politiki, ubuyobozi n’inyungu z’ibikomerezwa byo muri Leta n’igisirikare.






