Walikale: Wazalendo basubiranyemo, abaturage bahungira mu mashyamba; imiyoborere ya UDPS irakemangwa
Imirwano yongeye kubura hagati y’imitwe ibiri y’abarwanyi ba Wazalendo mu gace ka Iteya, muri localité ya Banakindi, groupement ya Kisimba, territoire ya Walikale, mu Ntara ya Kivu Yaruguru.
Iyo mirwano yabaye ku wa Mbere, tariki ya 17/08/2026, aho abarwanyi ba CMC/FAPC iyobowe na Bigabo basakiranye n’abarwanyi bo mu mutwe wa Sindondori. Nk’uko umunyamabanga w’ubuyobozi bwa groupement ya Kisimba, Lavie Changwi, yabitangaje, imirwano yatangiye ahagana saa yine za mu gitondo, ku isaha y’aho, ikamara amasaha menshi.
Amakuru yatanzwe n’ubuyobozi bw’aho avuga ko intandaro y’iyi mirwano ari ukutumvikana hagati y’iyo mitwe yombi ku bijyanye n’imicungire n’ubuyobozi bw’ako gace.
Uko kutumvikana kwaje gukomera kugeza ubwo impande zombi zitangiye gukoresha intwaro, zirasa hagati yazo, mu gihe abaturage bari hagati y’imitwe yitwaje intwaro.
Iteya, aho iyi mirwano yabereye, iherereye muri Banakindi, muri groupement ya Kisimba, agace ko muri Walikale kamaze igihe kagaragaramo ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro n’imirwano ishingiye ku guhatanira ibice n’imyanya ifite akamaro mu buryo bwa gisirikare.
Abaturage bahungiye mu mashyamba
Imirwano yakomeye yatumye abaturage benshi bahunga ingo zabo, bamwe bajya kwihisha mu mashyamba kugira ngo barinde ubuzima bwabo.
Abaturage bo muri Iteya bahuye n’ubwoba bukomeye ubwo amasasu yatangiraga kumvikana mu gace batuyemo. Kugeza ubu, nta mubare wemejwe w’ababa bishwe cyangwa abakomeretse watangajwe, ndetse n’ibyangijwe n’iyo mirwano ntibiramenyekana neza.
Ubuyobozi bw’ako gace buvuga ko ibintu bikiri mu gihirahiro, mu gihe abaturage bakomeje kwibaza niba imirwano ishobora kongera kubura.
Si ubwa mbere Wazalendo basubiranyemo
Icy’ingenzi muri iyi mirwano ni uko atari ubwa mbere imitwe ya Wazalendo isakiranye hagati yayo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Nubwo Wazalendo bakunze kugaragazwa nk’imitwe ishyigikira ingabo za Leta, iri huriro rigizwe n’imitwe myinshi yitwaje intwaro, ifite abayobozi batandukanye, imiterere y’ubuyobozi itandukanye ndetse n’inyungu zishobora kudahura buri gihe.
Raporo zitandukanye ku mitwe yitwaje intwaro yo muri Kivu Yaruguru zagaragaje ko CMC/FAPC iyobowe na Bigabo imaze imyaka ikorera muri aka karere. Raporo z’impuguke z’Umuryango w’Abibumbye na zo zagiye zigaragaza ibikorwa byo gushaka abarwanyi no kongera ubushobozi bw’imitwe yitwaje intwaro mu bice birimo Walikale, Masisi na Rutshuru.
Ikindi kandi, amakimbirane hagati ya Wazalendo n’indi mitwe yitwaje intwaro amaze kugaragara kenshi muri Walikale no mu bice biyikikije. Mu bihe byashize, CMC/FAPC na yo yagiye igira imirwano n’indi mitwe ndetse n’ingabo za AFC/M23.
Kuki Wazalendo bakomeje gusubiranamo?
Abasesenguzi b’umutekano bakunze kugaragaza ko kuba Wazalendo ari ihuriro ry’imitwe myinshi yitwaje intwaro, aho kuba umutwe umwe ufite ubuyobozi bumwe n’amabwiriza amwe, bishobora gutuma inyungu zayo zitandukanye zishyamirana.
Mu gihe Leta ya Kinshasa yagiye yegereza no gukorana n’imitwe ya Wazalendo mu ntambara ihanganyemo na AFC/M23, ikibazo gikomeye gikomeza kuba uburyo iyo mitwe igenzurwa, itozwa, igashyirwa muri gahunda imwe kandi ikagira umurongo umwe w’ubuyobozi.
Aha ni ho abanenga ubutegetsi bwa UDPS bavuga ko Leta yagize uruhare mu kurema cyangwa gukomeza ikibazo cy’imitwe itandukanye yitwaje intwaro, ibegereza ku ngabo za Leta mu rwego rwo kuyikoresha mu rugamba, ariko ikananirwa kubashyira mu murongo umwe w’imiyoborere, imyitwarire n’amahugurwa.
Ibi bibaye mu gihe Walikale ikomeje kuba kimwe mu bice by’ingenzi kandi bikomeye mu kibazo cy’umutekano muri Kivu Yaruguru.
Mu bihe bitandukanye, imirwano hagati ya AFC/M23 n’ingabo za Leta zifatanyije na Wazalendo yagiye ituma abaturage bahunga ingo zabo. Mu 2025, urugero, imirwano muri Walikale yatumye abaturage bo mu bice birimo Kateku, Buleusa na Bukumbirwa bahunga berekeza ahandi.
Raporo z’ubushakashatsi kuri Wazalendo na zo zagaragaje ko iri huriro ry’imitwe ryagiye rihura n’ibibazo by’imikoranire, kutizerana ndetse n’ubuyobozi budahuje umurongo.
Imirwano ishobora guteza ikibazo kirenze Walikale
Imirwano yo muri Iteya ntigarukira gusa ku makimbirane hagati y’imitwe ibiri ya Wazalendo. Yongeye kwerekana ikibazo gikomeye kiri mu burasirazuba bwa RDC: gukoresha imitwe myinshi yitwaje intwaro mu rwego rwo kurwanya umwanzi umwe bishobora kubyara amakimbirane mashya hagati y’abo bafatanyije.
Mu gihe CMC/FAPC na Sindondori basubiranyemo, abaturage bo muri Iteya ni bo bahise bishyura ikiguzi cy’ayo makimbirane, bahunga amazu yabo bajya kwihisha mu mashyamba.
Kugeza ubu, nta mubare wemejwe w’abahitanywe n’iyi mirwano cyangwa abakomeretse watangajwe. Abaturage n’ubuyobozi bw’aho bakomeje gutegereza ko ituze ryagaruka, mu gihe hakiri impungenge ko imirwano ishobora kongera kubura.

Minembwe Capital News





