Wazalendo Bacitsemo Ibice Bibiri: Imbere mu Makimbirane ya Yakutumba n’Ihuriro Rishya A.P.C.
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Kutumvikana ku miyoborere ya Wazalendo, imisoro ku mabuye y’agaciro n’imicungire y’umutungo bivugwa nk’impamvu z’itandukana ry’imitwe ya Wazalendo. Abatavuga rumwe na General William Amuri Yakutumba batangaje ihuriro rishya bise Alliance of Congolese Patriots (A.P.C.).
Wazalendo yacitsemo ibice bibiri muri Kivu y’Amajyepfo
Imitwe yitwaje intwaro izwi ku izina rya Wazalendo ikorera mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), cyane cyane mu ntara ya Kivu y’Amajyepfo, yacitsemo ibice bibiri nyuma y’uko abayobozi b’amatsinda atandukanye batangaje ko bitandukanyije n’ubuyobozi bwa General William Amuri Yakutumba.
Iri tandukana ryatangajwe mu itangazo ryashyizweho umukono ku itariki ya 01/09/2026 i Sangya, aho abayobozi benshi b’imitwe ya politiki n’iya gisirikare batangaje ko bashinze ihuriro rishya ryiswe Alliance of Congolese Patriots (A.P.C.).
Iri tangazo ryakurikiye inama yabereye i Uvira ku itariki ya 23/08/2026, yahuje abayobozi batishimiye imikorere y’ubuyobozi bwa VDP/Sud-Kivu, cyane cyane ku bijyanye n’imiyoborere y’ibikorwa bya gisirikare, imicungire y’umutungo n’umutekano w’uturere dutandukanye.
Iri tandukana rishobora kugira ingaruka ku miterere y’umutekano muri Kivu y’Amajyepfo, cyane cyane muri teritware ya Fizi, ahabarizwa ibirindiro bikuru bya William Amuri Yakutumba.
Abashinze A.P.C. ni bande?
Ihuriro rishya rya Alliance of Congolese Patriots ryatangijwe n’abayobozi bahoze bakorana na Yakutumba.
Abagaragazwa nk’abari ku isonga mu ishingwa ry’iri huriro ni:
- René Itongwa.
- Olivier Mtetezi Bolingo, uhagarariye FPDC-ML.
- Kako Banya, uhagarariye UNLC.
- Justin Mbavo Moya Nakalambi, uhagarariye FDCC/AP.
- Byobe Malenga, washyize umukono ku itangazo ryatangaje iri tandukana.
Aba bayobozi batangaje ko batakiri mu murongo umwe n’ubuyobozi bwa VDP/Sud-Kivu bwari buyobowe na William Amuri Yakutumba, maze bashinga ihuriro rishya rigamije guhuza imitwe ya politiki n’iya gisirikare itishimiye imikorere y’ubuyobozi bwari busanzweho.
Icyateye Wazalendo gucikamo ibice bibiri
- Kutumvikana ku miyoborere y’ibikorwa bya gisirikare
Kimwe mu bibazo by’ingenzi bivugwa ko byatumye abayobozi bamwe ba Wazalendo bitandukanya na Yakutumba ni uburyo ibikorwa bya gisirikare byari biyobowe.
Abashinze A.P.C. bavuga ko hari ibibazo by’imikorere ku mirongo y’urugamba, ndetse bakagaragaza ko hari agace k’ingenzi k’umutekano ka Ngandja kari karashyizwe ku nyungu z’umutwe wa CNPCC, umutwe wa Yakutumba.
Muri iryo tangazo, bavuga ko icyo bise “privatization” y’agace ka Ngandja cyatumye hari abayobozi bumva ko ibikorwa by’umutekano bitakiri ibya bose, ahubwo ko hari imitwe imwe iri guhabwa umwanya wihariye.
Ibi byakajije umwuka hagati y’abayobozi b’imitwe ya Wazalendo, bituma ikibazo cy’imiyoborere gihinduka intandaro y’amakimbirane ya politiki n’iya gisirikare.
- Imicungire y’umutungo, amasasu n’imfashanyo bya Leta
Ikindi kibazo gikomeye cyagaragajwe n’abatavuga rumwe na Yakutumba ni imicungire y’umutungo.
Abashinze A.P.C. bashinja ubuyobozi bwa VDP/Sud-Kivu imicungire idasobanutse y’ibikoresho bya gisirikare, amasasu n’imfashanyo bivugwa ko byagenerwaga imitwe ya Wazalendo na Leta Nkuru.
Bavuga kandi ko habayeho kubura ibiganiro bihagije hagati y’abahuzabikorwa b’imitwe itandukanye, ibintu byatumye icyizere hagati y’abayobozi kigenda kigabanuka.
Iki kibazo cy’imicungire y’umutungo ni kimwe mu byatumye bamwe mu bayobozi bumva ko hakenewe ubuyobozi bushya bushobora guhuza imitwe yose mu buryo bwagutse.
- Amakimbirane ku misoro y’amabuye y’agaciro muri Fizi
Mu bindi bibazo bikomeye byagaragajwe, harimo imisoro y’amabuye y’agaciro ikusanywa mu bice bitandukanye bya teritware ya Fizi.
Abashinze A.P.C. bavuga ko hari imisoro y’amabuye y’agaciro yakusanywaga mu duce twa:
- Misisi.
- Nyange.
- Ngalula.
- Mukera.
Bashinja ubuyobozi bwa Yakutumba kwiharira imisoro y’ahantu hatandukanye, bavuga ko ibyo byatumye umutungo wari ugenewe ibikorwa rusange ucungwa mu buryo butaboneye.
Iki kibazo cy’umutungo w’amabuye y’agaciro gishobora kuba kimwe mu byakajije umwuka hagati y’imitwe ya Wazalendo, cyane cyane mu gihe teritware ya Fizi ikungahaye ku mabuye y’agaciro afite agaciro mu bukungu bw’isi.
Ibirego byerekeye bariyeri n’imikoreshereze y’amafaranga
Mu itangazo ry’abashinze A.P.C., hanagaragaramo ibirego bikomeye byerekeye ibikorwa by’umutekano n’imikorere y’imitwe yitwaje intwaro.
Abatavuga rumwe na Yakutumba bavuga ko hari bariyeri zishyirwaho bagaca amafaranga mu duce twa Mitindo, Ndolo na Lubichako, ariko ntibamenye aho ayo mafaranga ajya.
Bavuga ko izo bariyeri zari zifitiye inyungu cyane cyane umutwe wa CNPCC.
Abashinze A.P.C. bashinja Yakutumba gukoresha urubyiruko mu guteza urwango hagati y’abaturage bo mu miryango ya Pfulero n’Abanyindu.
Ibi birego bikomeye bishobora kugira ingaruka ku mibanire y’abaturage no ku mutekano wa teritware ya Fizi.
Ibirego by’ibitero n’ibikorwa byo kwihorera
Mu nyandiko yabo, abashinze A.P.C. bavuga kandi ko hari ibitero n’ibikorwa byo kwihorera byakorewe abayobozi b’imitwe itandukanye.
Bavuga ku gitero kivugwa ko cyabaye mu kwezi kwa gatatu 2025, cyibasiye Lt-Gen Kibukila Waseba Trésor Mtetezi, ndetse n’ikindi gitero kivugwa ko cyabaye mu kwezi kwa gatanu 2026, cyibasiye umwe mu bari mu mutwe wa Lt-Gen René Itongwa.
Ibi birego byashyizwe ahagaragara n’abashinze A.P.C., ariko kugeza ubu ntiharagaragazwa igisubizo cya Yakutumba ku byerekeye ibyo bashinja ubuyobozi bwe.
Imikoranire ya Wazalendo na Leta ya Kinshasa
Imitwe ya Wazalendo isanzwe igaragara nk’abafatanyabikorwa ba Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo mu ntambara yo kurwanya AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho.
Iyo mikoranire ishyira imitwe ya Wazalendo mu murongo w’ingabo n’abafatanyabikorwa b’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi, cyane cyane mu bice bya Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo.
Mu gihe Leta ya Kinshasa ivuga ko iyifasha mu kurwanya abanzi b’igihugu, hari ibirego bikomeye byagiye bitangwa n’abaturage n’abahagarariye imiryango imwe n’imwe ku bikorwa by’ihohoterwa bivugwa ko bikorwa n’imitwe ya Wazalendo.
Abanyamulenge bavuga ko bahura n’ibikorwa bibibasira
Mu bice bya Kivu y’Amajyepfo, cyane cyane muri Fizi, Uvira, Mwenga n’ahandi, Abanyamulenge bakunze kuvuga ko imitwe ya Wazalendo ikorana bya hafi n’inzego z’umutekano za Leta ya Kinshasa mu bikorwa bibibasira.
Ibyo birego birimo:
Ibitero ku baturage: Abanyamulenge bavuga ko hari ibitero byagiye byibasira imihana yabo, bigahitana abantu cyangwa bigahatira imiryango guhunga.
Gusenya amazu n’imitungo: Amazu y’Abanyamulenge n’ibikorwa byabo byangijwe mu gihe cy’imirwano n’ibitero.
Kunyaga inka n’amatungo: Abaturage b’Abanyamulenge bavuga ko inka zabo n’andi matungo yabo yagiye anyagwa, ibintu bibangamira imibereho yabo n’ubukungu bw’imiryango.
Guhatirwa kuva mu byabo: Hari n’ibirego by’uko bamwe mu Banyamulenge bahatiwe kuva mu bice batuyemo kubera umutekano muke n’ibitero.
Ihohoterwa rishingiye ku moko: Abanyamulenge n’ababahagarariye bavuga ko hari ibikorwa byibasira umutekano wabo n’uburenganzira bwabo nk’abaturage ba RDC.
Ibi birego ni bimwe mu bibazo by’umutekano bikomeye bikomeje kugaragara mu bice by’amakimbirane bya Kivu y’Amajyepfo.
Ese Leta ya Tshisekedi ishinjwa iki?
Abanenga ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi bavuga ko Leta ye yagiye yishingikiriza ku mitwe ya Wazalendo mu bikorwa bya gisirikare, nubwo hari ibirego by’ihohoterwa rikorerwa abaturage.
Abanyamulenge bamwe bavuga ko iyo mikoranire yatumye imitwe imwe ya Wazalendo ibona umwanya ukomeye mu bikorwa by’umutekano, mu gihe ibirego by’ihohoterwa n’iyangizwa ry’imitungo yabo bitakemuwe mu buryo buboneye.
Icyakora, ikibazo cy’imikoranire hagati ya Wazalendo n’inzego za Leta gikomeje gutera impungenge ku mutekano w’abaturage, cyane cyane mu duce turimo amakimbirane ashingiye ku moko n’ubutaka.
A.P.C. ishobora guhindura imiterere y’umutekano muri Kivu y’Amajyepfo
Ishingwa rya Alliance of Congolese Patriots rishobora kugira ingaruka ku miterere y’umutekano muri Kivu y’Amajyepfo, cyane cyane mu bice bya Fizi n’ahandi imitwe ya Wazalendo ikorera.
Mu gihe iri huriro rishya risaba ko indi mitwe yitwaje intwaro iza kurishyigikira, ikibazo cy’ingenzi ni ukumenya niba iri tandukana rizongera ubushobozi bwo kurwanya AFC/M23, cyangwa niba rizateza andi makimbirane hagati y’imitwe isanzwe ikorana.
Iri tandukana rishobora kugira ingaruka ku:
- Mikoranire y’imitwe ya Wazalendo n’ingabo za Leta.
- Micungire y’umutekano mu bice bya Fizi.
- Uburyo imisoro y’amabuye y’agaciro ikusanywa n’uko ikoreshwa.
- Mibanire y’abaturage bo mu miryango itandukanye.
- Uko ibikorwa bya gisirikare bizakomeza kuyoborwa mu bice bya Kivu y’Amajyepfo.
Yakutumba ntaravuga ku mugaragaro
Kugeza ubu, William Amuri Yakutumba n’abamwegereye ntibaragira icyo batangaza ku mugaragaro ku birego byashyizwe ahagaragara n’abashinze A.P.C.
Gucikamo ibice kwa Wazalendo muri Kivu y’Amajyepfo kugaragaza ko imitwe yitwaje intwaro isanzwe ikorana mu bikorwa byo kurwanya AFC/M23 ishobora guhura n’amakimbirane akomeye y’imiyoborere, umutungo n’inyungu za politiki.
Ishingwa rya Alliance of Congolese Patriots rishingiye ku kutumvikana ku buryo ibikorwa bya gisirikare biyoborwa, imicungire y’amafaranga n’ibikoresho, imisoro y’amabuye y’agaciro n’ibirego by’ibikorwa byo kwibasira abayobozi b’imitwe.
Mu gihe iri tandukana rishobora guhindura imiterere y’umutekano muri Fizi n’ahandi muri Kivu y’Amajyepfo, haracyari ibibazo byinshi bitarasubizwa:
- Ese A.P.C. izashobora kwaguka?
- Ese Yakutumba azakomeza kuyobora VDP/Sud-Kivu?
- Ese iri tandukana rizagira ingaruka ku mikoranire ya Wazalendo na Leta ya Perezida Félix Tshisekedi?
- Ese amakimbirane hagati y’imitwe ya Wazalendo azagira ingaruka ku mutekano w’abaturage, cyane cyane Abanyamulenge?
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)







