Me Byashoni John asabye ihagarikwa ry’imirwano no kurindwa kw’abasivili muri Hauts-Plateaux
Minembwe Capital News (MCN)
Me Maniragaba Byashoni John, uharanira uburenganzira bwa muntu mu gace ka Minembwe–Itombwe, yasohoye ubutumwa bwihutirwa kuri uyu wa gatatu, tariki ya 30/09/2026, agaragaza impungenge ku kuba imirwano ikomeje mu misozi miremire ya Hauts-Plateaux ya Fizi, nubwo hari gahunda n’imihigo byagiye bitangazwa mu rwego rwo kugera ku ihagarikwa ry’imirwano no guteza imbere ibiganiro by’amahoro.
Mu butumwa bwe, Me Byashoni yavuze ko, nubwo AFC/M23 yatangaje ko yavuye mu mujyi wa Uvira mu rwego rwo korohereza inzira z’ibiganiro by’amahoro n’izihagarika imirwano, zirimo izabereye i Doha, Montreux na Washington, amakuru akomeje kugera ku baharanira uburenganzira bwa muntu avuga ko imirwano muri Hauts-Plateaux, mu ntara ya Kivu y’Amajyepfo, itarahagarara.
Imirwano ikomeje kuvugwa mu bice bitandukanye
Me Byashoni yavuze ko, hashingiwe ku makuru yakusanyijwe n’amasoko yo muri ako karere, imirwano hagati y’ingabo za Leta ya RDC n’abafatanyabikorwa bazo, ku ruhande rumwe, n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23)-Twirwaneho, ku rundi, ikomeje kuvugwa mu bice birimo Point Zéro, Nyaruhinga, Rugezi, Gipimo n’ahandi hafi yabyo.
Yongeyeho ko hari n’amakuru yatangajwe n’ibitangazamakuru byigenga avuga ko mu minsi ishize hakoreshejwe imbunda ziremereye ndetse n’indege zitagira abapilote (drones) muri bimwe muri ibyo bice.
Me Byashoni kandi yavuze ko kuri uyu wa gatatu, tariki ya 30/09/2026, hakomeje gutangwa amakuru avuga ku bitero n’amasasu byumvikanye cyangwa byabereye mu bice bitandukanye bya Hauts-Plateaux.
Yagaragaje impungenge ku Banyamulenge bo mu karere ka Minembwe
Mu butumwa bwe, Me Byashoni yashimangiye ko ingaruka z’imirwano ziremereye cyane ku baturage basanzwe, by’umwihariko Abanyamulenge batuye mu karere ka Minembwe.
Yavuze ko aba baturage bakomeje guhura n’ingaruka zirimo guhunga ingo zabo, gusenyerwa ndetse n’ibibazo by’umutekano.
Kuri we, ikibazo cy’ingenzi ni uko imirwano ikomeje kuba mu gihe hari inzira z’ibiganiro by’amahoro n’imihigo yo guhagarika imirwano iri gukorwa n’abahuza batandukanye.
Twirwaneho ivuga ko ikomeza ibikorwa byo kurinda abaturage
Me Byashoni yavuze kandi ko, muri uwo murongo, Twirwaneho ivuga ko ikomeje ibikorwa byo kurinda abaturage ibona ko ishinzwe kurinda.
Ariko kandi, yashimangiye ko kurinda abasivili bigomba kuba inshingano y’ibanze ku mpande zose zigira uruhare muri iyo mirwano, hatitawe ku mitwe cyangwa uruhande abaturage cyangwa abarwanyi babarizwamo.
Ibi bivuze ko ubutumwa bwe butagarukira gusa ku gusaba ihagarikwa ry’imirwano, ahubwo bunibutsa impande zose ko amategeko mpuzamahanga agenga intambara n’ubutabazi asaba ko abasivili barindwa, nubwo haba hari imirwano hagati y’abahanganye.
Me Byashoni yanenze ibyo abona nk’igisubizo mpuzamahanga kidahagije
Mu kindi gice cy’ubutumwa bwe, Me Byashoni yavuze ko igisubizo cy’umuryango mpuzamahanga ku ihohoterwa rikomeje kuvugwa muri Hauts-Plateaux kidahagije.
Yasabye abahuza n’inzego zishinzwe gukurikirana inzira z’amahoro kugira icyo bakora vuba igihe hari amakuru y’ihohoterwa cyangwa kutubahiriza amasezerano yo guhagarika imirwano.
Yasabye kandi ko ibyabaye byajya bigenzurwa kandi bigasuzumwa mu buryo bwigenga kandi butabogamye, kugira ngo hamenyekane ukuri ku byabaye, aho kwishingikiriza ku makuru aturuka ku ruhande rumwe gusa.
Asaba abahuza ba Doha, Montreux na Washington gukurikirana ikibazo
Me Byashoni yasabye by’umwihariko abahuza b’inzira z’amahoro za Doha, Montreux na Washington guha ubutumwa n’ibikorwa bikomeje kugaragara muri Hauts-Plateaux umwanya wihariye.
Ku bwe, ikibazo cy’umutekano muri aka karere kigomba kwitabwaho mu biganiro by’amahoro, cyane cyane mu gihe abaturage bakomeje guhura n’ingaruka z’imirwano.
Yasabye kandi impande zose gushyira imbere kurinda abasivili no gushaka igisubizo cya politiki kirambye, aho gukomeza kwishingikiriza ku mbaraga za gisirikare.
Ibyifuzo bitandatu yashyize imbere
Mu butumwa bwe, Me Byashoni yashyize imbere ibyifuzo bitandatu by’ingenzi:
- Guhagarika imirwano ako kanya;
- Kurinda by’umwihariko abasivili bose, nta vangura;
- Kworohereza no gukomeza inzira z’ubutabazi kugira ngo imfashanyo zigere ku baturage;
- Gukora iperereza ryigenga kandi ritabogamye ku byabaye bivugwa;
- Abahuza b’ibiganiro bya Doha, Montreux na Washington kwita byihutirwa ku kibazo cy’umutekano muri Hauts-Plateaux;
- Impande zose zishyamiranye gushyira imbere ubuzima n’umutekano by’abasivili no gushaka igisubizo cya politiki kirambye.
Ubutumwa bwa Me Byashoni bugana he?
Muri rusange, ubutumwa bwa Me Byashoni bugamije gushyira ikibazo cy’umutekano n’uburenganzira bw’abasivili bo muri Hauts-Plateaux ku murongo w’ibiganiro by’amahoro biri gukorwa ku rwego mpuzamahanga.
Asaba ko guhagarika imirwano bitaba gusa icyemezo kiri mu nyandiko cyangwa mu biganiro, ahubwo ko byagira n’ingaruka zigaragara ku butaka, zirimo guhagarika ibitero, kurinda abasivili no korohereza ibikorwa by’ubutabazi.
Ikindi cy’ingenzi agarukaho ni uko amakuru y’ibitero n’ihohoterwa akwiye gushyirwa mu mucyo no kugenzurwa n’inzego zigenga, kugira ngo inzira y’amahoro ishingire ku makuru yizewe kandi impande zose zibazwe ku kubahiriza ibyo ziyemeje.
Ubutumwa bwa Me Byashoni bugaragaza ko yabutanze ari mu Mikenge, aho yagaragaje ko akomeza gushimangira uburenganzira bwa muntu, agaciro k’abasivili ndetse no gushaka amahoro arambye muri Hauts-Plateaux, mu ntara ya Kivu y’Amajyepfo.
Minembwe Capital News (MCN)






