U Burusiya Bukomeje Gukaza Ibitero kuri Ukraine: Intego ya Moscow, Intambara Imaze Imyaka Ine n’Ibyangijwe na Yo
Minembwe Capital News (MCN)
Intambara hagati y’u Burusiya na Ukraine yongeye gukaza umurego, mu gihe Moscow ikomeje kugaba ibitero yifashishije indege zitagira abapilote (drones), amabombe na misile, byibasiye ibice bitandukanye bya Ukraine, birimo umurwa mukuru Kyiv, Dnipro, Sumy, Kharkiv, Donetsk na Zaporizhzhia.
Ibi bitero byagabwe mu gihe Minisitiri w’Intebe w’u Budage, Friedrich Merz, ari i Kyiv mu ruzinduko rugamije kugaragaza ubufatanye n’igihugu cya Ukraine. Mu ruzinduko rwe, Merz yatangaje ko u Budage bugiye gutanga ubufasha bushya burenga miliyari €1,3, bugizwe ahanini n’ubufasha bwa gisirikare, ndetse n’amafaranga azafasha Ukraine gusana no gutegura ibikorwa remezo by’ingufu mbere y’itumba.
Mu gihe Merz ari i Kyiv, u Burusiya bwakomeje kugaba ibitero byo mu kirere. Perezida wa Ukraine, Volodymyr Zelenskyy, yatangaje ko mu ijoro rimwe gusa u Burusiya bwakoresheje drones 135 mu bitero byibasiye ibice bitandukanye by’igihugu, zirimo izirenga 50 zifite moteri ya jet.
Kimwe mu byibasiwe ni ikiraro cya Pivnichnyi Bridge, giherereye ku ruzi rwa Dnipro mu mujyi wa Kyiv. U Burusiya bwatangaje ko icyo kiraro cyari mu nzira z’ingenzi zifashishwaga mu gutwara abasirikare n’ibikoresho bya gisirikare. Ku ruhande rwa Ukraine, Perezida Zelenskyy yavuze ko igitero cyangije icyo kiraro, mu gihe umuyobozi w’umujyi wa Kyiv, Vitali Klitschko, yemeje ko igitero cyagize ingaruka ku muhanda wacyo.
Mu mujyi wa Sumy, drones z’u Burusiya zagabye igitero ku bubiko bw’ibikoresho by’ubuvuzi, gihitana umuntu umwe. Muri Dnipro, ikindi gitero cyibasiye ikigo cy’itumanaho, gikomeretsa abantu batandatu.
Zelenskyy kandi yavuze ko ibyo bitero byangije ibikorwa remezo by’ingenzi, bigatuma mu bice bimwe na bimwe by’igihugu habaho ikibazo cy’umuriro w’amashanyarazi.
Perezida wa Ukraine yongeye kugaragaza uburemere bw’ibitero by’u Burusiya, avuga ko mu cyumweru gishize Moscow yakoresheje drones zirenga 1,900, amabombe 1,700 aterwa n’indege na misile 25 mu bitero byibasiye igihugu cye. Yongeyeho ko muri izo drones, izirenga 800 zari zifite moteri ya jet.
Intego ya Moscow muri iyi ntambara ni iyihe?
Kugira ngo dusobanukirwe impamvu intambara hagati y’u Burusiya na Ukraine ikomeje, ni ngombwa kureba ku mpamvu za politiki n’umutekano zayigizemo uruhare.
U Burusiya bwagiye buvuga ko imwe mu ntego zabwo ari ukurinda umutekano w’igihugu, kurwanya icyo Moscow ibona nk’ukwaguka kwa NATO igana ku mipaka yabwo no kugabanya ubushobozi bwa gisirikare bwa Ukraine.
Perezida w’u Burusiya, Vladimir Putin, na we yagiye ashimangira ko ibikorwa bya gisirikare by’igihugu cye bigamije ibyo yise “demilitarisation” na “denazification” ya Ukraine, amagambo yakoresheje asobanura intego yo kugabanya ubushobozi bwa gisirikare bwa Ukraine no kurwanya icyo avuga ko ari ubutegetsi bufite imyumvire ya Nazi.
Ku rundi ruhande, Ukraine n’ibihugu biyishyigikiye bivuga ko intandaro y’iyi ntambara ari ubushake bw’u Burusiya bwo gukoresha ingufu za gisirikare kugira ngo bugire uruhare rukomeye mu kugena icyerekezo cya Ukraine, bugenzure ibice by’ubutaka bwayo kandi bukomeze kugira ijambo rikomeye mu mutekano n’imiyoborere y’akarere.
Muri rusange, kimwe mu bibazo by’ingenzi bitandukanya Moscow na Kyiv ni icyerekezo cya Ukraine mu bijyanye n’umutekano n’ubufatanye mpuzamahanga. Iki gihugu gishaka gukomeza kwegera NATO n’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi, mu gihe u Burusiya bubona ubwo bufatanye nk’ikibazo gishobora guhungabanya inyungu zabwo z’umutekano.
Intambara ntiyatangiye mu 2022
Nubwo igitero kinini cy’u Burusiya kuri Ukraine cyatangiye ku itariki ya 24/02/ 2022, amakimbirane hagati y’ibihugu byombi yari afite amateka maremare.
Mu 2014, u Burusiya bwigaruriye agace ka Crimea, kari mu butaka bwa Ukraine. Muri uwo mwaka kandi, mu burasirazuba bwa Ukraine hatangiye imirwano hagati y’ingabo za Ukraine n’imitwe yitwaje intwaro yashyigikiwe n’u Burusiya.
Mu myaka yakurikiyeho, habayeho ibiganiro n’imihate ya dipolomasi bigamije kurangiza amakimbirane, ariko ntibyashoboye kugeza impande zombi ku gisubizo kirambye.
Mu mpera za 2021, u Burusiya bwatangiye gukusanya ingabo nyinshi hafi y’imipaka ya Ukraine. Moscow yasabaga ko NATO ihagarika kwaguka igana ku mipaka yayo, inasaba izindi ngwate z’umutekano.
Ku itariki ya 24/02/ 2022, Perezida Vladimir Putin yategetse igitero kinini cya gisirikare kuri Ukraine. Ingabo z’u Burusiya zinjiye muri Ukraine ziturutse mu byerekezo bitandukanye, ariko ingabo za Ukraine zashoboye kurinda umurwa mukuru Kyiv no gusubiza inyuma iz’u Burusiya mu bice bimwe na bimwe.
Kuva icyo gihe, imirwano yibanze cyane mu burasirazuba no mu majyepfo ya Ukraine. Icyakora, uko iminsi yagiye ishira, iyi ntambara yagiye ihinduka, igaragaramo ikoreshwa ry’ikoranabuhanga rigezweho, drones na misile bigera no mu mijyi iri kure y’ahari imirongo y’urugamba.
Intambara igeze he nyuma y’imyaka irenga ine?
Kugeza ku itariki ya 05/10/2026, intambara hagati y’u Burusiya na Ukraine iracyakomeje, kandi nta ruhande rurabasha kugera ku ntsinzi ya nyuma.
U Burusiya buracyagenzura ibice binini by’ubutaka bwa Ukraine, mu gihe Ukraine ikomeje kurwana kugira ngo yisubize ibice byayo byigaruriwe n’ingabo z’u Burusiya.
Mu rwego rwo guhangana n’ubushobozi bwa gisirikare bw’u Burusiya, Ukraine ikomeje gukoresha drones n’ibindi bitwaro bishobora kurasa mu ntera ndende, yibasira ibikorwa remezo n’ibindi bikorwa bifitanye isano n’ubushobozi bw’u Burusiya bwo gukomeza intambara.
Mu mezi ya vuba, ibitero byo mu kirere byarushijeho gukaza umurego. U Burusiya bukomeje gukoresha drones nyinshi zifatanyije na misile mu bitero bigabwa kuri Ukraine, mu gihe na yo ikomeje kugaba ibitero ku bikorwa by’ingufu, inganda zitunganya peteroli n’ibindi bikorwa bifite akamaro mu bukungu no mu bushobozi bwa gisirikare bw’u Burusiya.
Ku itariki ya 04/10/2026, Minisiteri y’Ingabo y’u Burusiya yatangaje ko izakaza ibitero kuri Ukraine, nyuma y’uko Perezida Zelenskyy avuze ko Kyiv izakomeza kwibasira inganda zitunganya peteroli z’u Burusiya.
Ibyangijwe n’intambara
Intambara imaze guteza ibyangiritse bikomeye, igira ingaruka ku baturage, ku bikorwa remezo no ku bukungu bwa Ukraine.
Ibikorwa remezo by’ingufu, imihanda, ibiraro, inganda, amazu, ibigo by’ubuvuzi n’ibindi bikorwa by’ingenzi bifasha abaturage mu buzima bwa buri munsi byagiye byibasirwa n’ibitero.
Mu mezi ya vuba, ibitero byibasiye cyane cyane ibikorwa remezo by’ingufu n’ubwikorezi, ibintu byongereye impungenge ku bijyanye n’uko abaturage bazabona amashanyarazi, ubushyuhe n’izindi serivisi z’ibanze mu gihe cy’itumba.
Ku ruhande rw’u Burusiya, Ukraine na yo yagiye ikoresha drones mu bitero bigera kure mu gihugu, byibanda cyane cyane ku nganda zitunganya peteroli n’ibindi bikorwa bifite uruhare mu bukungu no mu bushobozi bwa gisirikare bw’u Burusiya.
Ibi bigaragaza ko iyi ntambara itakiri iy’abasirikare bahanganiye ku rugamba gusa, ahubwo yahindutse n’intambara yibasiye ibikorwa remezo, ingufu, ubukungu n’ikoranabuhanga, aho drones n’ibindi bitwaro bigezweho bigira uruhare rukomeye mu migendekere yayo.
U Budage bukomeje gushyigikira Ukraine
Mu gihe ibitero bikomeje, u Budage bwongeye kugaragaza ubushake bwo gufasha Ukraine gukomeza kwirwanaho no guhangana n’ibitero by’u Burusiya.
Mu ruzinduko rwe i Kyiv ku itariki ya 04/10/ 2026, Minisitiri w’Intebe Friedrich Merz yatangaje ko u Budage bugiye gutanga ubufasha burenga €1,3 miliyari.
Muri ayo mafaranga, hafi €1 miliyari azakoreshwa mu bufasha bwa gisirikare, burimo intwaro zishobora kurasa mu ntera ndende, drones zikoreshwa mu bikorwa bya gisirikare n’ikoranabuhanga rya satellite.
Andi mafaranga agera kuri €350 miliyoni azafasha mu gusana no guteza imbere ibikorwa remezo by’ingufu, cyane cyane mu rwego rwo kwitegura ibihe by’imbeho.
Uretse ubwo bufasha, Ukraine n’u Budage byatangaje ko byasinyanye amasezerano 15 afite agaciro karenga €8,5 miliyari. Ayo masezerano agamije guteza imbere ubufatanye mu by’umutekano, gukora no kugura intwaro, ndetse no kongera ubushobozi bwo guhangana n’ibitero hakoreshejwe drones.
Iyi nkunga igaragaza uruhare u Budage bukomeje kugira mu gufasha Ukraine, mu gihe ibihugu by’i Burayi bikomeje gushaka uburyo bwo gushyigikira Kyiv no guhangana n’ingaruka z’iyi ntambara ku mutekano w’akarere.
Intambara izarangira ryari?
Nubwo hakomeje ibikorwa bya dipolomasi n’imihate yo gushaka inzira y’ibiganiro, kugeza ubu nta masezerano y’amahoro arambye arageza impande zombi ku iherezo ry’intambara.
Ibibazo bikomeye bikomeje kuba imbogamizi mu biganiro birimo ibice by’ubutaka bwa Ukraine byigaruriwe n’u Burusiya, umutekano w’igihe kirekire wa Ukraine n’ingwate z’umutekano zishobora gutangwa mu gihe intambara yaba irangiye.
Uko intambara ikomeje kugenda bigaragaza ko impande zombi zikomeje kongera ubushobozi bwa gisirikare, mu gihe inzira ya politiki yo kugera ku mahoro itaragaragaza umusaruro ufatika.
U Burusiya bukomeje gukoresha drones na misile nyinshi mu bitero byibasiye Ukraine, mu gihe Ukraine na yo ikomeje kugaba ibitero ku bikorwa remezo by’u Burusiya, inasaba ibihugu by’i Burayi n’abandi bafatanyabikorwa kongera ubufasha bwa gisirikare.
Ibi bituma icyizere cy’uko intambara ishobora kurangira mu gihe cya vuba gikomeza kuba gike, mu gihe impande zombi zitarumvikana ku bibazo by’ingenzi byateje amakimbirane.
Ku bw’ibyo, intambara hagati y’u Burusiya na Ukraine, yinjiye mu mwaka wa gatanu kuva igitero kinini cyatangira, iracyari imwe mu ntambara zikomeye kandi zifite ingaruka zikomeye ku mutekano w’umugabane w’u Burayi.
Ibitero byo ku itariki ya 04/10/ 2026 byongeye kugaragaza ubukana bw’iyi ntambara n’ingaruka zayo ku baturage no ku bikorwa remezo, mu gihe imihate ya dipolomasi yo gushaka amahoro arambye itaragera ku musozo.
Minembwe Capital News (MCN)







