U Burusiya mu Gihirahiro: Umuntu Yapfuye Azize Indwara Itaramenyekana, Bituma Hafatwa Ingamba Zikaze
Minembwe Capital News (MCN)
Impungenge z’indwara ishobora kuba yandura mu buryo bukomeye zakajije umurego mu gace ka Irkutsk, mu burasirazuba bwa Siberiya mu Burusiya, nyuma y’urupfu rw’umukozi wa laboratwari w’imyaka 28 wapfuye azize umusonga ukomeye utaramenyekana inkomoko. Ibi byatumye inzego z’ubuzima zishyira abantu 197 bashobora kuba baramwegereye cyangwa barahuye n’abamwegereye mu kato no munsi y’ubugenzuzi bw’ubuvuzi.
Uyu mugore yakoraga mu Kigo cy’Ubushakashatsi kuri Peste cya Irkutsk, ikigo gikora ubushakashatsi ku ndwara ziterwa n’udukoko dushobora guteza ibyorezo. Yaje kujyanwa mu bitaro bya Shelekhov afite umusonga ukomeye, aho yashyizwe ku mashini imufasha guhumeka, ariko ubuzima bwe bukomeza kuzamba kugeza ubwo yitabye Imana ku munsi w’ejo hashize.
Mbere y’urupfu rwe, hari amakuru yatangajwe n’ibitangazamakuru avuga ko uwo mugore yaba yarabwiye abaganga ko mu gihe yari ku kazi yamenye ku bw’impanuka agacupa kari karimo ibinyabuzima byifashishwa mu bushakashatsi.
Aya makuru ni yo yakomeje gutuma abantu bakeka ko ashobora kuba yarahuye n’indwara ikomeye ikomoka ku byo yakoraga muri laboratwari. Hari n’abavuze ko ashobora kuba yaranduye peste yibasira ibihaha, indwara iterwa na Yersinia pestis ishobora kwandura hagati y’abantu binyuze mu myanya y’ubuhumekero.
Ariko kandi, ibyo ntibiramenyekana nk’ukuri kwemejwe n’inzego z’ubuzima. Rospotrebnadzor yatangaje ko kugeza ubu nta bimenyetso byerekana ko hari mikorobe iteza indwara ifitanye isano n’akazi k’uwo mugore yabonetse mu bizamini.
Abantu 197 bashyizwe munsi y’ubugenzuzi
Nyuma y’uko uwo mugore arwaye ndetse akitaba Imana, inzego z’ubuzima zatangiye gukurikirana abantu bashoboraga kuba barahuye na we. Abantu 197 bashyizwe munsi y’ubugenzuzi bw’abaganga, bamwe muri bo bajyanwa mu bitaro mu rwego rwo gukurikiranwa no gukumira ko indwara yakwirakwira.
Mu bice bitandukanye by’ako gace hafashwe ingamba zidasanzwe, zirimo gushyira ibigo bimwe by’ubuvuzi mu buryo bw’akato, kugenzura abantu bashobora kuba barahuye n’umurwayi no gukaza ingamba z’isuku n’umutekano.
Uruganda runini rutunganya aluminiyumu ruri hafi y’aho hantu na rwo rwafashe ingamba zo gukaza uburyo bwo kwirinda, zirimo gusaba abakozi gukoresha udupfukamunwa mu rwego rwo kwirinda.
Ni iki inzego z’ubuzima zakoze kugira ngo zimenye icyo uwo mugore yazize?
Inzego z’ubuzima mu Burusiya zatangiye gufata no gupima ibisigazwa by’umubiri w’uwapfuye mu rwego rwo gushaka kumenya icyateye umusonga ukomeye wari waje kumuhitana.
Rospotrebnadzor yavuze ko hakoreshejwe ibizamini byagutse kugira ngo harebwe niba hari mikorobe cyangwa virusi ifitanye isano n’akazi yakoraga. Ibisubizo byatangajwe kugeza ubu ntibyagaragaje mikorobe yateye indwara ifitanye isano n’umurimo we.
Abantu bamaze kumenyekana ko bamwegereye na bo basuzumwe, kandi amakuru yatangajwe avuga ko nta bimenyetso by’uburwayi byagaragaye muri bo, ndetse n’ibizamini byabo bikaba bitagaragaje ubwandu.
Ni muri urwo rwego inzego z’ubuzima zakomeje kuvuga ko ubuzima rusange bw’abaturage bo mu gace ka Irkutsk na Shelekhov muri rusange butarimo ikibazo gikomeye cy’ikwirakwira ry’indwara.
Kuki hafashwe ingamba zikomeye kandi indwara itaramenyekana?
Impamvu nyamukuru ni uko uwo mugore yakoraga ahantu hakorerwa ubushakashatsi ku ndwara zishobora guteza ibyorezo, kandi akaba yararwaye umusonga ukomeye mu buryo bwihuse.
Iyo habonetse umuntu ukora muri laboratwari ikoresha ibinyabuzima bishobora gutera indwara, akagira ibimenyetso bikomeye by’ubuhumekero, inzego z’ubuzima zigomba gufata ingamba zo gukumira hakiri kare, mbere y’uko hamenyekana neza icyateye uburwayi.
Ni yo mpamvu abantu bashobora kuba barahuye n’umurwayi bashyirwa munsi y’ubugenzuzi, ibitaro bimwe bigashyirwa mu buryo bw’akato, ndetse hakongerwa ibizamini n’igenzura.
Peste yibasira ibihaha iracyari mu bikekwa, ariko ntiremezwa
Kubera ko uwo mugore yakoraga mu kigo cy’ubushakashatsi kuri peste, amakuru y’urupfu rwe yahise ahuzwa na peste yibasira ibihaha.
Iyi ndwara iterwa na bagiteri Yersinia pestis kandi ishobora kwandura hagati y’abantu binyuze mu buhumekero. Iyo itavuwe hakiri kare, ishobora gukomera cyane, ariko kuyitahura vuba no gutangira imiti yica bagiteri bishobora gutanga umusaruro mwiza mu kuyivura.
Nubwo bimeze bityo, kugeza ubu nta rwego rw’ubuzima rwemeje ko uyu mugore yazize peste. Icyemejwe n’inzego z’u Burusiya ni uko yapfuye azize umusonga utaramenyekana inkomoko, mu gihe iperereza n’ibizamini bikomeje.
Iperereza ku mutekano wo muri laboratwari
Uretse ibizamini by’ubuvuzi, inzego zibishinzwe zatangiye no kureba niba haba harabayeho kurenga ku mabwiriza y’umutekano n’ubwirinzi mu kazi, cyane cyane ku bijyanye no gukoresha ibinyabuzima bishobora guteza indwara.
Ibi byose bigamije kumenya niba hari impanuka yabaye muri laboratwari, niba hari uwaba yarahuye n’ibinyabuzima biteza indwara, ndetse no kumenya neza icyateye uburwayi bw’uwo mukozi.
Kugeza ubu, ikibazo kiracyakurikiranwa, mu gihe inzego z’u Burusiya zikomeje gushimangira ko nta kimenyetso cyemeza ko peste cyangwa indi ndwara y’icyorezo iri gukwirakwira mu baturage bo muri ako gace.
Minembwe Capital News (MCN)






