AFC/M23 yafashe ingamba zo gukumira Ebola mu gihe byananiye Leta y’i Kinshasa: Dore ingamba yafashe
MINEMBWE CAPITAL NEWS
Mu gihe icyorezo cya Ebola gikomeje kwibasira Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ubuyobozi bw’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) bwatangaje ingamba nshya zigamije gukumira ikwirakwira ry’iki cyorezo mu bice bagenzura.
Izi ngamba zafashwe mu gihe imibare y’abandura Ebola muri RDC ikomeje kwiyongera, ndetse n’inzego z’ubuzima zikomeje kugaragaza impungenge ku bwiyongere bw’ikwirakwira ry’iki cyorezo.
Ingendo hagati ya Goma na Kirumba zahagaritswe
Nk’uko AFC/M23 yabitangaje ku munsi w’ejo tariki ya 20/06/2026, ubuyobozi bw’iri huriro bwavuze ko bwafashe icyemezo cyo gukaza igenzura ry’ingendo hagati y’uduce bugenzura n’uduce turi mu maboko ya Leta y’i Kinshasa.
Iki cyemezo cyafashwe nyuma y’uko hagaragaye abantu banduye Ebola bari baturutse mu gace ka Lubero, kari mu gice kigenzurwa na Leta.
Mu rwego rwo gukumira ko Ebola ikomeza gukwirakwira, AFC/M23 yatangaje ko taxi rusange zisanzwe zikora hagati ya Goma na Kirumba zizahagarikwa mu gihe cy’ukwezi kumwe, guhera ku wa Gatandatu.
Hari kandi ingendo z’ubwato buto butwara abagenzi ku bice bimwe na bimwe byo ku Kiyaga cya Edward zizahagarikwa muri icyo gihe.
Nubwo izo ngamba zafashwe, imodoka zitwara abantu benshi zizakomeza gukora ku muhanda wa Goma–Kirumba, ariko zikurikize amabwiriza ajyanye n’isuku, ubuzima n’umutekano.
Amakamyo atwara ibicuruzwa na yo azakomeza gukora, hagamijwe ko ibicuruzwa by’ibanze bikenerwa n’abaturage bikomeza kugera ku masoko.
Iki cyemezo cyafashwe nyuma y’uko abantu babiri baturutse mu mujyi wa Lubero, uri mu gice kigenzurwa na Leta, basanganywe Ebola bageze mu bice bigenzurwa na AFC/M23.
AFC/M23 ivuga ko yashyizeho uburyo bwihariye bwo guhangana na Ebola
Mu ngamba zatangajwe, AFC/M23 iragerageza gushyiraho uburyo bwihariye bwo guhangana n’icyorezo mu duce igenzura, aho ibikorwa byo kurwanya Ebola bikorwa ahanini mu buryo butandukanye n’ibikorwa biyoborwa n’ubuyobozi bukuru bwa Leta y’i Kinshasa.
AFC/M23 kandi yakoresheje ibikorwa byo guhangana na Ebola mu rwego rwo kugaragaza ubushobozi bw’inzego zayo mu gucunga uturere igenzura.
Mu mpera za Kamena 2026, ubuyobozi bwa AFC/M23 bwari bwaratangaje ko hari uduce bugenzura twari tumaze gutangazwa ko tudafite Ebola, nyuma y’ibikorwa by’isuzuma, gukurikirana abantu bakekwaho ubwandu no gushyiraho ingamba zo gukumira ikwirakwira ry’icyorezo.
Ibi bibaye mu gihe AFC/M23 imaze igihe igenzura ibice binini byo muri Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo, nyuma y’imirwano n’ibitero byatumye ifata imijyi ikomeye irimo Goma na Bukavu.
Ebola ikomeje guteza impungenge muri RDC
Ingamba nshya za AFC/M23 zije mu gihe Ebola ikomeje kuba ikibazo gikomeye cy’ubuzima rusange muri RDC.
Imibare yatangajwe n’inzego z’ubuzima, harimo n’ibyagiye bitangazwa n’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS), yerekana ko umubare w’abanduye Ebola muri iki gihugu wari umaze kurenga 5,000 muri iki cyumweru.
Ibi bituma kugenzura ingendo hagati y’uduce twibasiwe n’icyorezo n’utundi tutaragerwamo cyane biba ingenzi mu kugabanya ibyago byo gukomeza gukwirakwiza virusi.
Abahanga mu by’ubuzima basobanura ko mu gihe abantu bakomeje kuva mu duce twibasiwe n’icyorezo bakajya mu tundi duce, bishobora gutuma Ebola igera ahantu hashya, bigatuma kuyikumira birushaho kugorana.
Itandukaniro mu buryo bwo guhangana n’icyorezo
Ingamba AFC/M23 yafashe zigaragaza uburyo ubuyobozi bw’uduce bugenzura bushobora gufata ibyemezo byihuse ku bijyanye no kugenzura ingendo, cyane cyane hagati y’uduce dufite ibyago byinshi byo kwibasirwa na Ebola.
Ku rundi ruhande, mu bice bigenzurwa na Leta y’i Kinshasa, ibikorwa byo guhangana n’iki cyorezo bikomeje gukorwa n’inzego za Leta zishinzwe ubuzima, ku bufatanye n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga.
Icyakora, kuba AFC/M23 yafashe izi ngamba ntibihita bivuze ko ikibazo cya Ebola cyakemutse burundu mu bice igenzura. Ahubwo, guhagarika zimwe mu ngendo no gukaza igenzura ni ingamba zigamije kugabanya ibyago by’ikwirakwira ry’icyorezo.
Intambara n’icyorezo: ikibazo gikomeye ku baturage
Ikibazo cya Ebola kirushaho gukomera kubera ko RDC ikomeje guhura n’umutekano muke n’imirwano mu bice by’Uburasirazuba bw’igihugu.
Iyo icyorezo gihuye n’intambara, ibikorwa by’ubuvuzi birahungabana, abakozi b’ubuzima bakagira imbogamizi zo kugera ku baturage, ndetse n’abaturage ubwabo bakimuka bashaka umutekano.
Ni muri urwo rwego ingamba zo kugenzura ingendo zishobora gufasha mu gukumira ikwirakwira rya Ebola, ariko zishobora no kugira ingaruka ku bucuruzi no ku mibereho y’abaturage, cyane cyane iyo zimara igihe kirekire.
Ku ruhande rwa AFC/M23, icyemezo cyo guhagarika taxi rusange n’ubwato butwara abagenzi mu nzira zimwe na zimwe kigaragaza ko ubuyobozi bw’uduce bugenzura bushaka gushyira imbere kugabanya urujya n’uruza rw’abantu mu gihe Ebola ikomeje gukwirakwira.
Umwanzuro
Mu gihe RDC ihanganye n’icyorezo cya Ebola kiri kugera ku mibare iteye impungenge, AFC/M23 yatangiye gushyira mu bikorwa ingamba zikomeye zo kugenzura ingendo mu duce igenzura, cyane cyane ahahurira n’uduce twa Leta twagaragayemo abantu banduye.
Icyemezo cyo guhagarika zimwe mu ngendo hagati ya Goma na Kirumba, ndetse no gukaza igenzura ku zindi ngendo, ni kimwe mu bimenyetso by’uko ikibazo cy’ubuzima rusange cyahindutse ikibazo gikomeye gisaba ingamba zihariye, ndetse no mu bice biri mu bihe by’intambara.
Ku bw’ibyo, uko Ebola izakomeza kwitwara mu minsi iri imbere, ndetse n’uko AFC/M23, Leta y’i Kinshasa n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga bazafatanya cyangwa bagakomeza gukorera mu buryo butandukanye, bizagira uruhare rukomeye mu kumenya niba iki cyorezo kizakomeza gukwira cyangwa niba kizatangira kugabanuka.
Minembwe Capital News — MCN
