“Africa Forward Summit”: Inama Ikomeye Ishobora Guhindura Umubano wa Afurika n’u Bufaransa ku Rwego Rushya
Perezida w’u Bufaransa Emmanuel Macron yageze i Nairobi muri Kenya ku wa Gatandatu mu rwego rwo kwitabira inama mpuzamahanga idasanzwe yiswe Africa Forward Summit, igiye guhuza abayobozi b’ibihugu bya Afurika barenga 30 n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga mu biganiro byitezweho guhindura isura y’imikoranire hagati ya Afurika n’u Bufaransa.
Iyi nama iri kubera i Nairobi, umurwa mukuru wa Kenya, ifatwa nk’intambwe nshya mu mubano hagati ya Afurika n’u Bufaransa, cyane cyane nyuma y’igihe kinini u Bufaransa bushinjwa gukomeza kugira ijambo rikomeye mu bikorwa bya politiki, ubukungu n’umutekano mu bihugu byinshi byahoze bikolonijwe na bwo.
Perezida Macron yakiriwe na mugenzi we wa Kenya William Ruto, mu gihe iyi nama iri gukurikiranwa cyane ku rwego mpuzamahanga kubera ibibazo bikomeye Afurika ihanganye na byo, birimo umutekano muke, ubukungu bwifashe nabi, ubushomeri bw’urubyiruko, ikibazo cy’imihindagurikire y’ikirere ndetse n’ihangana rikomeje hagati y’ibihugu bikomeye bishaka kwagura ijambo ryabyo muri Afurika.
Mu mateka, u Bufaransa bwari busanzwe bugirana umubano wa hafi n’ibihugu byahoze bikolonijwe na bwo binyuze muri gahunda yiswe France-Afrique, uburyo bwafashaga Paris gukomeza kugira ijambo rikomeye muri Afurika, cyane cyane mu karere ka Afurika y’Iburengerazuba n’iyo Hagati.
Ariko iyi gahunda yagiye inengwa cyane n’abanyapolitiki, impirimbanyi ndetse n’abaturage bo muri Afurika, bayishinjaga gukomeza ubukoloni mu buryo bugezweho, aho u Bufaransa bwashinjwaga kugira uruhare mu micungire ya politiki, ubukungu ndetse n’igisirikare cy’ibihugu byinshi bya Afurika.
Mu myaka ya vuba, ibihugu nka Mali, Burkina Faso na Niger byafashe icyemezo cyo kwirukana ingabo z’u Bufaransa ku butaka bwabyo, binagaragaza ko abaturage benshi batagishaka ubufatanye bwubakiye ku mateka y’ubukoloni.
Ibyo byatumye Perezida Emmanuel Macron atangira gushaka uburyo bushya bwo kongera kubaka icyizere hagati ya Afurika n’u Bufaransa, ari na ho hava igitekerezo cya Africa Forward Summit.
Ababikurikiranira hafi bavuga ko kuba iyi nama iri kubera muri Kenya atari impanuka, kuko Kenya itigeze ikolonizwa n’u Bufaransa, ahubwo yakolonijwe n’u Bwongereza.
Ibi bivugwa nk’uburyo bwo kwerekana ko u Bufaransa bushaka kuva ku murongo wa kera wibandaga gusa ku bihugu byahoze bikolonijwe na bwo, ahubwo bugatangira gukorana na Afurika yose nk’umugabane ufite ubushobozi n’uruhare rukomeye ku rwego rw’isi.
Kenya kandi ni kimwe mu bihugu bifite ubukungu bukura vuba muri Afurika, kikaba gifatwa nk’ihuriro rikomeye ry’ikoranabuhanga, ubucuruzi n’imari mu karere ka Afurika y’Iburasirazuba.
Amakuru aturuka muri Kenya agaragaza ko nibura abakuru b’ibihugu 30 bya Afurika bitabiriye iyi nama.
Mu bayobozi bakomeye bitezwe harimo:
- Perezida Paul Kagame w’u Rwanda
- Perezida Félix Tshisekedi wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo
- Perezida Évariste Ndayishimiye w’u Burundi
- Perezida Daniel Chapo wa Mozambique
- Perezida Brice Oligui Nguema wa Gabon
Hari kandi abayobozi b’ibihugu byinshi byahoze bikolonijwe n’u Bufaransa nka Côte d’Ivoire, Chad na Gabon.
Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango w’Abibumbye, António Guterres, na we yamaze kugera i Nairobi kugira ngo yitabire ibiganiro bifitanye isano n’iyi nama.
Nubwo iyi nama itangazwa nk’igamije guteza imbere ubufatanye mu bukungu n’iterambere, abasesenguzi bavuga ko ifite intego nyinshi z’ingenzi ziri inyuma yayo.
1. Gusana Isura y’u Bufaransa muri Afurika
Nyuma y’imyigaragambyo ikomeye yamaganye u Bufaransa mu bihugu byinshi bya Afurika, Paris iri gushaka kongera kwisubiza icyizere n’inshuti muri Afurika.
Macron arashaka kwerekana ko u Bufaransa butakiri “umubyeyi wa Afurika”, ahubwo ko bwifuza kuba umufatanyabikorwa ungana n’ibihugu bya Afurika.
2. Guhangana n’Ibihugu Bikomeye Birimo u Bushinwa n’u Burusiya
Mu myaka ishize, u Bushinwa n’u Burusiya byakajije ibikorwa byabyo muri Afurika, haba mu bucuruzi, ibikorwa remezo, ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro ndetse no mu bya gisirikare.
Iyi nama ishobora gufatwa nk’uburyo u Bufaransa n’ibihugu byo mu Burayi bishaka kongera gukomeza ijambo ryabyo muri Afurika kugira ngo bidasigara inyuma muri iri rushanwa rikomeye ry’inyungu za geopolitiki.
Africa Forward Summit izibanda cyane ku:
- ishoramari mu rubyiruko,
- ikoranabuhanga,
- ubuhinzi bugezweho,
- ubucuruzi hagati ya Afurika n’u Burayi,
- ingufu zisubira,
- ndetse no guhanga imirimo.
Abategura iyi nama bavuga ko Afurika ifite urubyiruko rwinshi n’umutungo kamere bishobora kuyigira imwe mu nkingi z’ubukungu bw’isi mu myaka iri imbere.
Icyo Afurika Ishobora Kungukiramo
Niramuka ishyizwe mu bikorwa nk’uko iteganyijwe, iyi nama ishobora kuzafasha Afurika mu buryo butandukanye:
- Ibihugu byinshi bya Afurika bishobora kubona amafaranga y’ishoramari mu bikorwa remezo, ikoranabuhanga n’inganda.
- Hari icyizere ko hashobora gutangizwa gahunda zo guteza imbere urubyiruko binyuze mu mahugurwa, imirimo n’ikoranabuhanga.
- Afurika ishobora kubona uburyo bworoshye bwo kohereza ibicuruzwa byayo ku masoko y’u Burayi.
- Mu gihe Afurika ikomeje guhura n’imitwe yitwaje intwaro n’iterabwoba, iyi nama ishobora gutuma habaho ubufatanye bushya mu bya gisirikare n’umutekano.
Nubwo iyi nama ivugwaho byinshi byiza, hari bamwe mu basesenguzi bavuga ko Afurika ikwiye kugira ubushishozi kugira ngo itazisanga yongeye kugwa mu buryo bushya bwo kugengwa n’ibihugu bikomeye.
Hari abibaza niba koko u Bufaransa bwarahinduye uburyo bubona Afurika cyangwa niba ari uburyo bushya bwo gukomeza kurengera inyungu zabwo ku mugabane ufite umutungo kamere ukomeye kurusha indi ku isi.
Icyakora, benshi bemeranya ko Africa Forward Summit ari imwe mu nama zikomeye Afurika iri kwakira muri iki gihe, kandi ishobora kugira uruhare rukomeye mu gusobanura isura nshya y’umubano wa Afurika n’ibihugu bikomeye mu myaka iri imbere.






