BREAKING NEWS: AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho Bakomeje Kwagura Igenzura muri Kivu y’Amajyepfo, Bafata Utundi Duce twa Fizi na Kalehe
Ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23), ku bufatanye na MRDP-Twirwaneho, rikomeje kwagura ibikorwa n’igenzura ryaryo mu bice bitandukanye by’Intara ya Kivu y’Amajyepfo, mu gihe imirwano hagati y’uyu mutwe n’ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), zifatanyije n’imitwe yitwaje intwaro ishyigikiye Leta, ikomeje guteza impinduka ku butaka.
Nubwo amakuru menshi ya vuba yibanze ku mirwano n’ifatwa ry’ibice byo muri Teritwari ya Kalehe, cyane cyane muri Groupement ya Ziralo, ibikorwa bya AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho ntabwo bigarukira muri Kalehe gusa. Amakuru aturuka mu bice bya Teritwari ya Fizi agaragaza ko hari n’utundi duce twafashwe muri Groupement ya Mutambala, mu gice kiri imbere ya Kanguli, hafi ya Point Zéro.
Ibi bishimangira ko impinduka ku murongo w’imirwano muri Kivu y’Amajyepfo zikomeje kuba nini, aho impande zihanganye ziri guhatanira kugenzura ahantu hafite akamaro gakomeye mu bijyanye n’umutekano, ingendo n’itumanaho hagati y’ibice bitandukanye.
Tushunguti yafashwe nyuma y’imirwano ikomeye
Muri Kalehe, AFC/M23 yafashe agace ka Tushunguti, gaherereye muri Groupement ya Ziralo, nyuma y’imirwano ikomeye yahuje AFC/M23 n’ingabo za FARDC zifatanyije na Wazalendo n’abandi barwanyi bari ku ruhande rwa Leta ya Kinshasa.
Amakuru ava muri ako gace avuga ko AFC/M23 yashoboye gusunika inyuma abarwanyi ba Wazalendo n’izindi ngabo zari zihari, maze yigarurira Tushunguti.
Tushunguti ni agace gafite akamaro gakomeye mu bijyanye n’umutekano kubera aho gaherereye muri Ziralo, hafi y’umupaka uhuza Kivu y’Amajyepfo na Kivu y’Amajyaruguru. Aka gace kandi kamaze igihe kari mu bice bikunze kuberamo imirwano hagati y’impande zihanganye.
Ku itariki ya 17/08/2026, imirwano yari yongeye kubura muri Tushunguti, Katare, Nyamugari na Kivoka, mu gihe FARDC n’imitwe iyishyigikiye bari bamaze iminsi bagerageza kugarura ibice bari baratakaje.
Raporo ya Critical Threats ivuga ko ku itariki ya 18/08/2026, AFC/M23 yafashe Tushunguti hamwe na Kashobo, Katenderi, Kivocat, Matutira na Mutale.
Ku itariki ya 19/08/2026, AFC/M23 yakomeje kwagura igenzura muri Ziralo, ifata na Mianda, Charamba na Lulere, bituma igice kinini cya Groupement ya Ziralo kigenda kigwa mu maboko yayo.
Imirwano yakomeje guhindura imiterere y’ubutaka
Ifatwa ry’utwo duce ryabaye nyuma y’imirwano yamaze iminsi hagati ya AFC/M23 n’ingabo za Leta ya RDC, zifatanyije na Wazalendo.
Mu ntangiriro z’ukwezi kwa Munani 2026, imirwano yari yarakomeye muri aka gace, aho impande zombi zageragezaga kwigarurira ibice by’ingenzi. Hari amakuru yavugaga ko FARDC n’abafatanyabikorwa bayo bari barabanje kugarura bimwe mu bice, mbere y’uko AFC/M23 itangira ibitero byo kongera kubifata.
Radio Maendeleo yatangaje ko mu mirwano yabaye hagati ya tariki ya 15 na 16/08/2026, AFC/M23 yongeye gufata ibice birimo Lumbishi na Chambombo, mu gihe abaturage bo mu bice bitandukanye bahungaga kubera imirwano.
Kugenzura Tushunguti na bimwe mu bice biyikikije biha AFC/M23 umwanya ukomeye muri Ziralo, ndetse bikongera igitutu ku bice biri hafi yaho, birimo Biriko muri Teritwari ya Walikale.
Muri Fizi na ho AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho bakomeje kwagura ibirindiro
Ntabwo impinduka ziri ku murongo w’imirwano zigarukira muri Kalehe.
Mu majyepfo ya Kivu y’Amajyepfo, amakuru ava mu gace ka Fizi avuga ko AFC/M23, ku bufatanye na MRDP-Twirwaneho, yafashe utundi duce two muri Groupement ya Mutambala, mu bice biri imbere ya Kanguli, hafi ya Point Zéro.
Aka gace gafite umwanya w’ingenzi ku mutekano kubera uko gaherereye, ndetse no kuba kari mu bice bifite uruhare mu guhuza inzira zitandukanye muri Teritwari ya Fizi.
Ifatwa ry’utu duce rishobora kugira ingaruka ku buryo impande zombi zisanzwe zikoresha inzira zo muri ako karere, cyane cyane mu gihe ibikorwa bya gisirikare bikomeje kwaguka mu bice bitandukanye bya Fizi.
Ibi kandi bishyira ku murongo umwe impinduka ziri kubera mu bice bya Kalehe, Fizi n’utundi duce two muri Kivu y’Amajyepfo, aho AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho bakomeje kwerekana ubushobozi bwo kugera ku bice bitandukanye, mu gihe FARDC n’imitwe iyishyigikiye na yo ikomeje kugerageza kubihagarika no kugarura ibice yatakaje.
Tushunguti yari yarigeze gufatwa mbere
Ifatwa rya Tushunguti ntabwo ari ubwa mbere AFC/M23 igenzura aka gace.
Mu kwezi kwa mbere 2026, uyu mutwe wari warigeze gufata Tushunguti nyuma y’imirwano wabahuje na Wazalendo. Icyo gihe ariko, FARDC n’abarwanyi bayishyigikiye bongeye kukigarurira nyuma y’iminsi mike.
Ibi byerekana uburyo igenzura ry’ibice bimwe na bimwe muri Kivu y’Amajyepfo rikomeje kuba rihindagurika, aho agace gashobora kuva mu maboko y’uruhande rumwe kakongera gufatwa n’urundi, bitewe n’uko imirwano iba yagenze.
Mu gihe impande zihanganye zikomeje guhatanira ubutaka, abaturage bo muri ibyo bice bakomeje guhura n’ingaruka zikomeye z’imirwano, zirimo guhunga ingo zabo, guhagarika ibikorwa by’ubucuruzi n’ubuhinzi, ndetse no kubura uburyo bworoshye bwo kugera kuri serivisi z’ibanze.
Kugeza ubu, amakuru ku mubare w’abishwe, abakomeretse n’abimuwe kubera imirwano yo mu bice bya Tushunguti ndetse n’utundi duce twa Mutambala aracyatandukanye bitewe n’aho aturuka.
Gusa, icyagaragaye ni uko umurongo w’imirwano muri Kivu y’Amajyepfo ukomeje kwaguka no guhinduka, aho ibikorwa bya AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho bitakiri ku gace kamwe gusa, ahubwo bigaragara mu bice bitandukanye birimo Kalehe na Fizi.
Mu gihe imirwano ikomeje, amaso y’abaturage n’abakurikiranira hafi umutekano w’akarere akomeje kuba kuri Kanguli, Mutambala, Ziralo na Tushunguti, mu gihe hategerejwe kumenya niba FARDC n’abafatanyabikorwa bayo bazagerageza kongera kugaba ibitero byo gusubirana utwo duce, cyangwa niba AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho bazakomeza kwagura igenzura ryabo.






