BREAKING NEWS: Perezida Trump Yakajije Igitutu Kuri Iran; Inzira ya Hormuz Yongeye Kuba Isibaniro Rishobora Guhungabanya Ubukungu bw’Isi
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Umwuka mubi hagati ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Repubulika ya Kisilamu ya Iran ukomeje gufata indi ntera, aho Inzira y’Amazi ya Hormuz, imwe mu nzira z’ingenzi zikoreshwa mu gutwara peteroli ku isi, yongeye kuba ihuriro ry’amakimbirane akomeye ashobora kugira ingaruka ku bukungu bw’isi no ku mutekano wo mu Burasirazuba bwo Hagati.
Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yatangaje ko ubutegetsi bwe bwafashe ingamba nshya zigamije kongera igitutu kuri Iran. Muri zo harimo kongera gushyiraho ibihano birebana n’ibyambu bya Iran, ndetse no gutangaza ko amato y’ubucuruzi yose azajya anyura mu Nzira ya Hormuz azasabwa kwishyura amafaranga angana na 20% by’agaciro k’imizigo atwaye. Amerika ivuga ko ayo mafaranga azifashishwa mu bikorwa byo kurinda umutekano muri ako gace.
Mu butumwa yashyize ku rubuga rwa Truth Social kuri uyu wa Mbere, tariki ya 13/07/2026, Trump yavuze ko Inzira ya Hormuz izakomeza gufungurwa ku bihugu byose, ariko ashimangira ko Iran n’abafatanyabikorwa bayo batazongera kuyikoresha uko bishakiye.
Yagize ati:
«”Inzira y’Amazi ya Hormuz irafunguye kandi izakomeza gufungurwa, Iran ibyemera cyangwa itabyemera. Twongeye gushyiraho ingamba zo gufunga ibyambu bya Iran.”»
Uyu mwanzuro ukomeje gukurikira izindi ngamba Amerika yari yarafashe mu kwezi kwa Kane, ubwo yatangazaga ko ishobora gufata cyangwa guhagarika amato yerekeza cyangwa ava muri Iran, mu rwego rwo gukomeza kugabanya ubushobozi bw’icyo gihugu bwo kubona amafaranga ava mu bucuruzi bwa peteroli.
Perezida Trump yanatangaje ko Amerika yiyemeje kuba “Umurinzi w’Inzira ya Hormuz”, avuga ko umutekano w’iyi nzira ari inyungu z’ubukungu bw’isi yose. Yongeyeho ko ibihugu n’ibigo by’ubucuruzi biyikoresha bikwiye gutanga umusanzu mu bikorwa byo kuyirinda.
Ku ruhande rwa Iran, ubuyobozi bw’icyo gihugu bwamaganye bikomeye aya matangazo yatangajwe na Washington. Tehran ishimangira ko ari yo ifite ububasha bwo kugenzura Inzira ya Hormuz, kandi ko amato ayinyuramo akora ingendo hakurikijwe amabwiriza y’inzego zayo.
Mu itangazo ryatangajwe n’ibiro ntaramakuru bya Tasnim, umuvugizi w’Ingabo zirinda Impinduramatwara ya Kisilamu (IRGC) yavuze ko ibikorwa bya Amerika bishobora gushyira mu kaga ubucuruzi mpuzamahanga bwa peteroli na gaze.
Yagize ati:
«”Amerika yashyize mu kaga gakomeye umutekano w’ubucuruzi mpuzamahanga bwa peteroli na gaze.”»
Iran yongeye gushimangira ko izakomeza kurinda inyungu zayo muri ako karere, inavuga ko izasubiza ibikorwa byose ifata nk’ibibangamira ubusugire bwayo.
Hagati aho, amakuru aturuka ku mpande zitandukanye agaragaza ko umwuka wa gisirikare na wo ukomeje gukaza umurego. Ibitangazamakuru byo muri Iran bivuga ko ibitero bya Amerika bimaze kugwamo abantu 24, mu gihe Tehran na yo yatangaje ko yagabye ibitero ku birindiro bya Amerika biri mu bihugu byo mu Kigobe birimo Qatar, Oman, Leta Zunze Ubumwe z’Abarabu (UAE), Jordan, Bahrain na Kuwait.
Ibyo bihugu byatangaje ko ingabo zabyo zashoboye kuburizamo drones na misile zari zigamije kwibasira ibirindiro bya gisirikare n’ibikorwa bifitanye isano na Amerika.
Iran ivuga ko ibitero byayo byari bigamije gusa ibirindiro bya gisirikare bya Amerika, kandi ko bitari bigamije kwibasira abasivili.
Ku ruhande rw’ubukungu, isoko mpuzamahanga rya peteroli ryahise rigaragaza ihungabana nyuma y’amakuru yavugaga ko Inzira ya Hormuz ishobora gufungwa. Raporo z’isoko zigaragaza ko ibiciro bya peteroli byazamutseho 4,08%, ibintu byateje impungenge mu bihugu byinshi bishingira ku bicuruzwa bituruka muri aka karere.
Inzira ya Hormuz ifatwa nk’imwe mu nzira z’ingenzi ku isi, kuko inyuzwamo igice kinini cya peteroli na gaze byoherezwa ku masoko mpuzamahanga. Ni yo mpamvu impinduka zose zibera muri aka gace zigira ingaruka zikomeye ku bukungu bw’ibihugu byinshi.
Abasesenguzi mu bya politiki mpuzamahanga bavuga ko, niba impande zombi zikomeje gukaza umurego mu magambo no mu bikorwa bya gisirikare, bishobora guteza ihungabana rikomeye ku mutekano wo mu Burasirazuba bwo Hagati ndetse no ku bukungu bw’isi muri rusange.
Kugeza ubu, nta kimenyetso kiragaragaza ko impande zombi ziteganya kugabanya ubushyamirane, ibintu bikomeje gutuma amahanga akurikiranira hafi uko iki kibazo kigenda gihinduka umunsi ku wundi.
