Burkina Faso Yahagaritse Burundu Umubano wa Dipolomasi n’u Bufaransa
Mu cyemezo gikomeye gishobora kongera guhindura isura y’umubano wa dipolomasi muri Afurika y’Iburengerazuba, Leta ya Burkina Faso yatangaje ko yahagaritse burundu umubano wa dipolomasi n’u Bufaransa guhera ku wa 26/06/2026.
Icyo cyemezo cyatangajwe binyuze mu itangazo ryasomewe kuri televiziyo y’igihugu, aho ubutegetsi bwa gisirikare buyobowe na Kapiteni Ibrahim Traoré bushinja u Bufaransa gukomeza “kwivanga mu nyungu z’igihugu no gushyigikira imiyoboro ihungabanya umutekano.”
Iri tangazo rije rikurikira imyaka myinshi y’umwuka mubi hagati y’ibihugu byombi, nyuma y’uko Ibrahim Traoré afashe ubutegetsi mu kwezi kwa Cyenda 2022 abinyujije muri kudeta ya gisirikare. Kuva icyo gihe, Burkina Faso yatangiye gushyira imbere politiki ishingiye ku kurengera ubusugire bw’igihugu, kwigenga mu byemezo bya politiki n’umutekano, ndetse no kugabanya cyane uruhare rw’ibihugu by’i Burayi, by’umwihariko u Bufaransa, mu bibazo byayo by’imbere.
Mu itangazo rya Leta, ubuyobozi bwa Ouagadougou bwatangaje ko icyemezo cyo guhagarika umubano wa dipolomasi n’u Bufaransa gitangiye kubahirizwa guhera ku wa 26/06/2026. Bwavuze ko Paris ikomeje ibyo bwise “ubukoloni bushya”, binyuze mu gushyigikira imiryango ihungabanya umutekano ndetse n’imitwe yitwaje intwaro ikomeje guteza umutekano muke muri Burkina Faso no mu karere ka Sahel.
Nubwo Leta ya Burkina Faso yashimangiye ko guhagarika umubano bireba gusa inzego za dipolomasi hagati y’ibihugu byombi, yanagaragaje ko icyo cyemezo kitagamije guhungabanya umubano usanzwe hagati y’abaturage b’ibihugu byombi, haba mu rwego rw’umuco, amateka ndetse n’imibereho.
Kuva yafata ubutegetsi, Perezida Ibrahim Traoré yubatse isura ya politiki ishingiye ku kwigira no kurengera ubusugire bw’igihugu. Yakuye ingabo z’u Bufaransa ku butaka bwa Burkina Faso, ashyira imbere ubufatanye bushya n’ibindi bihugu byo muri Afurika ndetse n’abafatanyabikorwa batari abo mu Burengerazuba.
Burkina Faso, ifatanyije na Mali na Niger, yashyizeho ihuriro rya Alliance des États du Sahel (AES) rigamije guteza imbere ubufatanye mu by’umutekano, ubukungu ndetse no kurengera ubusugire bw’ibihugu byo muri Sahel. Iri huriro ryafashwe nk’intambwe igamije kugabanya ubushobozi bw’imiryango yo mu Burengerazuba mu kugira uruhare mu byemezo bireba aka karere.
Mu bice byinshi bya Afurika, Ibrahim Traoré afatwa nk’umwe mu bayobozi bashyira imbere ubwigenge bwa Afurika no kwigobotora icyo bamwe bita ingaruka z’ubukoloni bushya. Abamushyigikiye bavuga ko ari ikimenyetso cy’igisekuru gishya cy’abayobozi bifuza ko Afurika yifatira ibyemezo idategereje amabwiriza ava hanze.
Ku ruhande rw’u Burayi, ibihugu byinshi byagaragaje impungenge ku cyerekezo cya politiki ya Burkina Faso, cyane cyane ku birebana n’ubwisanzure bwa politiki, uburenganzira bwa muntu ndetse n’imiyoborere. Umubano hagati ya Ouagadougou n’u Bufaransa wakomeje kuzamo agatotsi kuva ingabo z’Abafaransa zisabwe kuva muri Burkina Faso, mu gihe ibihugu bimwe bigize Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi bikomeje gusaba ko habaho inzibacyuho iganisha ku butegetsi bwa gisivili.
Icyakora, ubuyobozi bwa Perezida Traoré bukomeje gushimangira ko ibihano cyangwa igitutu gituruka hanze bitazabuza Burkina Faso gukomeza inzira yahisemo yo kurengera ubusugire bwayo no kwifatira ibyemezo byigenga.
Icyemezo cyo guhagarika umubano wa dipolomasi n’u Bufaransa gishobora kurushaho guhindura imiterere ya politiki n’ubufatanye muri Afurika y’Iburengerazuba. Gishimangira kandi icyerekezo cya Burkina Faso cyo gushaka abafatanyabikorwa bashya no kugabanya umubano n’ibihugu byahoze ari abakoloni.
Nubwo Perezida Ibrahim Traoré akomeje kwamamara mu bice byinshi bya Afurika nk’umuyobozi uharanira ubwigenge bw’ibihugu bye, ibihugu byo mu Burayi bikomeje kugaragaza impungenge zijyanye n’imiyoborere, uburenganzira bwa muntu ndetse n’uburyo ubutegetsi bwa gisirikare bukomeje kuyobora igihugu.
Iyi ni imwe mu ntambwe zikomeye zishobora gukomeza guhindura isura ya dipolomasi muri Afurika, mu gihe ibihugu byinshi byo ku mugabane bikomeje kongera gusuzuma uburyo byubaka umubano wabyo n’ibihugu byo mu Burengerazuba.





