U Burundi Bwongeye Kohereza Ingabo Nyinshi muri RDC
Mu gihe amahanga akomeje gusaba impande zose zihanganye mu ntambara yo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) gushakira umuti ikibazo binyuze mu biganiro bya politiki, haracyagaragara ibikorwa bishobora kurushaho gukaza umwuka mubi mu karere ka Minembwe no mu bindi bice by’intara ya Kivu y’Amajyepfo.
Nyuma y’inama yahuje Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, na Perezida Félix Tshisekedi wa RDC, amakuru atandukanye avuga ko u Burundi bwongeye kwiyemeza kohereza andi magana y’abasirikare muri RDC. Iyi ntambwe ije mu gihe ibikorwa bya gisirikare bikomeje gufata indi ntera, bikaba byaratumye imiryango myinshi ihunga, ndetse n’umutekano w’abaturage ukarushaho kuzamba.
Abasesenguzi batandukanye bagaragaza ko amagambo amaze iminsi atangazwa n’abayobozi bamwe bo mu karere ashobora kurushaho gukongeza amacakubiri ashingiye ku moko, cyane cyane mu gace kamaze imyaka myinshi karangwa n’amakimbirane. Basaba ko abayobozi bakwiye gukoresha imvugo zubaka amahoro aho gukoresha amagambo ashobora gusobanurwa nk’ashishikariza urwango cyangwa gukaza ubushyamirane.
Ku ruhande rw’abaturage b’Abanyamulenge batuye Minembwe, hakomeje kuvugwa impungenge z’uko ibikorwa bya gisirikare birimo ingabo za FARDC n’iz’u Burundi bikomeje kugira ingaruka zikomeye ku mibereho yabo. Hari ibirego bivuga ko abaturage bamwe bahatirwa guhunga ingo zabo, ko hari ibikorwa remezo n’imitungo byangijwe, ndetse ko hakomeje kuvugwa ihohoterwa rikorerwa abasivili. Ibi birego bisaba iperereza ryigenga kugira ngo hamenyekane ukuri kwabyo, ndetse ababigizemo uruhare, nibaramuka babihamijwe, babihanirwe hakurikijwe amategeko.
Mu gihe ibiganiro by’amahoro bikomeje gushyigikirwa n’imiryango mpuzamahanga ndetse n’ibihugu byo mu karere, hakomeje kwibazwa niba ubuyobozi bw’akarere buzatanga umusanzu mu gushakira ikibazo umuti wa politiki uhuza impande zose, cyangwa niba gukomeza kongera ingabo ku rugamba bizarushaho gukaza intambara no kongera umubare w’abasivili bahura n’ingaruka zayo.
Abakurikiranira hafi iby’umutekano muri aka karere basaba ko habaho iperereza ryigenga ku birego byose bivugwa ku ihohoterwa rikorerwa abasivili, kandi ko impande zose zishinjwa kurenga ku mategeko mpuzamahanga arengera abasivili zibazwa ibyo zishinjwa hashingiwe ku bimenyetso bifatika. Banashimangira ko amahoro arambye azagerwaho binyuze mu biganiro byubaka no kubahiriza uburenganzira bwa buri muturage, aho gukomeza guhitamo inzira y’intambara.






