Byakomeye ku Mipaka y’u Rwanda n’u Burundi! FARDC Yohereje Umutwe Udasanzwe wa “Hiboux”
Mu gihe umutekano mu karere k’Ibiyaga Bigari ukomeje kuba ikibazo gihangayikishije abaturage n’abayobozi b’ibihugu bitandukanye, amakuru mashya akomeje kuvugwa arerekana ko umutwe udasanzwe w’ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), uzwi ku izina rya “Hiboux”, woherejwe mu Burundi mu rwego rw’ubufatanye bwa gisirikare hagati ya Kinshasa na Bujumbura.
Aya makuru aje mu gihe intambara hagati y’ihuriro AFC/M23 n’ingabo za Leta ya Congo ikomeje gufata indi ntera, cyane cyane mu ntara za Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo, aho ibikorwa bya gisirikare bikomeje guhindura ishusho y’umutekano mu burasirazuba bwa RDC.
“Hiboux” ni umwe mu mitwe yihariye igize FARDC, uzwiho gutozwa ibikorwa bya gisirikare bidasanzwe birimo kurwana nijoro, gukora ubutasi bwihuse, gukoresha drones no kuyobora ibitero bikomeye mu duce dufite ibibazo bikomeye by’umutekano.
Amakuru yatangajwe n’ibitangazamakuru bitandukanye avuga ko abasirikare barenga 600 bo muri uyu mutwe bamaze kugera mu Burundi. Nubwo ubuyobozi bwa RDC cyangwa ubw’u Burundi butaratangaza ku mugaragaro amakuru arambuye ku nshingano zabo, ababikurikiranira hafi bavuga ko iyoherezwa ryabo rifite ubusobanuro bukomeye mu rwego rwa gisirikare no mu mibanire y’ibihugu byo mu karere.
Mu mezi ashize, ubufatanye hagati ya RDC n’u Burundi bwagiye bwiyongera mu rwego rw’umutekano n’igisirikare. Ingabo z’u Burundi zimaze igihe zikorana n’iza FARDC mu bikorwa byo kurwanya imitwe yitwaje intwaro ikorera mu burasirazuba bwa Congo.
Ababikurikiranira hafi bagaragaza ko kohereza abasirikare ba “Hiboux” bishobora kuba ari igice cy’ingamba nshya zigamije kongerera imbaraga ibikorwa bya gisirikare biri gukorwa n’ibihugu byombi, cyane cyane nyuma y’aho AFC/M23 ikomeje kwagura ibice igenzura.
Mu minsi yashize kandi, abayobozi bakuru b’ingabo n’abaminisitiri bashinzwe umutekano muri RDC n’u Burundi bagaragaye mu bikorwa bitandukanye by’ubufatanye, ibintu byafashwe nk’ikimenyetso cyerekana ko ibihugu byombi bikomeje gushimangira imikoranire ya gisirikare.
Mu bice byinshi byo ku mipaka ihuza u Rwanda n’u Burundi, amakuru aturuka ku baturage n’abasesenguzi avuga ko ibikorwa byo gucunga umutekano byongerewe imbaraga.
Aho harimo amarondo y’ingabo akomeje gukazwa mu turere twegereye Busoni, Butanyerera, Cibitoke ndetse no hafi y’ishyamba rya Kibira, rizwi nk’akarere gafite akamaro gakomeye mu by’umutekano kubera imiterere yako n’amateka y’imitwe yitwaje intwaro yakunze kuhakorera.
Hari amakuru kandi avuga ko bamwe mu basirikare ba “Hiboux” bashyizwe mu duce twegereye imipaka y’u Rwanda n’u Burundi, ibintu byateye impungenge bamwe mu bakurikiranira hafi ibibazo by’umutekano mu karere.
Iyoherezwa ry’aba basirikare rishobora kuba rifitanye isano no gukaza igenzura ry’akarere mu gihe imirwano hagati ya AFC/M23 na FARDC ikomeje guhindura ishusho y’intambara muri Congo.
Hari kandi abemeza ko izi ngamba zishobora kuba zigamije gukumira ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro ishobora gukoresha imipaka y’ibihugu nk’inzira y’ibikorwa byayo cyangwa nk’ahantu h’ubuhungiro.
Ku rundi ruhande, hakomeje kuvugwa ibirego byagiye bishyirwa ahagaragara n’impande zitandukanye bivuga ko hari imitwe irwanya ubutegetsi bw’u Rwanda yaba iri gushaka kongera kwisuganya no gukorera ibikorwa mu karere. Ibi birego bikomeje kugibwaho impaka, kuko impande zitandukanye zikomeje gutanga ibisobanuro bitandukanye kuri ayo makuru.
Abahanga mu by’umutekano bagaragaza ko ikintu gihangayikishije kurushaho ari uko kongera abasirikare, ibikoresho bya gisirikare n’amarondo ku mipaka bishobora kongera ubushyamirane hagati y’ibihugu byo mu karere mu gihe habayeho kuburana icyizere hagati y’impande zitandukanye.
Bavuga ko mu gihe inzira za dipolomasi zitashyirwamo imbaraga zihagije, ibikorwa bya gisirikare bishobora gutuma umwuka mubi wari usanzwe hagati y’ibihugu bimwe na bimwe urushaho gukomera.
Ikindi gihangayikishije ni ingaruka bishobora kugira ku baturage batuye hafi y’imipaka, kuko amateka y’akarere agaragaza ko igihe cyose habayeho umwuka mubi wa gisirikare, abaturage ari bo ba mbere bahura n’ingaruka zirimo kwimurwa, guhunga no guhungabanyirizwa ibikorwa by’ubukungu.
Kugeza ubu, nta ruhande rwa Leta ya RDC, iy’u Burundi cyangwa iy’u Rwanda ruratangaza ku mugaragaro ibisobanuro birambuye ku makuru y’iyi migambi yose ivugwa.
Icyakora, ikigaragara ni uko akarere k’Ibiyaga Bigari gakomeje kuba ahantu hihariye mu bibazo by’umutekano, aho buri gikorwa cya gisirikare cyangwa cya politiki gikurikiranwa n’amaso menshi kubera ingaruka gishobora kugira ku bihugu bihana imbibi ndetse no ku baturage babituye.
Mu gihe intambara ikomeje mu burasirazuba bwa RDC, iyoherezwa ry’abasirikare bo mu mutwe wa “Hiboux” rikomeje gukurura impaka n’impungenge mu bakurikiranira hafi ibibazo by’umutekano. Nubwo impamvu nyakuri n’inshingano zabo bitarasobanurwa ku mugaragaro, abasesenguzi bahamagarira impande zose gushyira imbere ibiganiro bya dipolomasi no kubaka icyizere hagati y’ibihugu kugira ngo hirindwe ko amakimbirane asanzwe ahari yavamo ikibazo cyagutse cyahungabanya umutekano w’akarere kose k’Ibiyaga Bigari.






