Gen. Muhoozi yavuze abo atinya, anagaruka ku cyo avuga ko atigeze ageraho muri RDC
Minembwe Capital News (MCN)
Umugaba Mukuru w’Ingabo za Uganda (UPDF), Gen. Muhoozi Kainerugaba, yongeye gutanga ubutumwa bugaruka ku mibanire ye n’abantu bakomeye mu buzima bwe, aho yavuze abo avuga ko atinya, anagaruka ku mateka ye ya gisirikare n’ikintu avuga ko atigeze ageraho: gufata umujyi wa Kisangani muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC).
Mu butumwa yanyujije ku mbuga nkoranyambaga, Gen. Muhoozi yabanje gusubiza ikibazo akunze kubazwa n’abantu bamukurikira, cyerekeranye n’ikintu cyangwa abantu atinya.
Yagize ati:
««Abantu bakomeza kumbaza icyo ntinya. Reka mbabwire. Mbere na mbere ntinya Imana Ishoborabyose, Umuremyi wanjye. Bwa kabiri, ntinya data, Mzee Museveni. Bwa gatatu, ntinya mama, Janet. Ntinya kandi Afande Saleh, ndetse na marume, Afande Paul Kagame.»»
Muri ubu butumwa, Gen. Muhoozi yagaragaje mu buryo budasanzwe abantu afata nk’abafite umwanya ukomeye cyane mu buzima bwe: se, Perezida wa Uganda Yoweri Kaguta Museveni; nyina, Janet Kataaha Museveni; Gen. Salim Saleh, umuvandimwe wa Museveni; ndetse na Perezida w’u Rwanda Paul Kagame, akunze kwita “Uncle”.
Paul Kagame yongeye kugarukwaho nk’umuntu wa hafi ya Muhoozi
Kuvuga Paul Kagame nk’umwe mu bantu Gen. Muhoozi avuga ko “atinya” bijyanye n’imvugo amaze igihe akoresha agaragaza umubano wihariye afitanye na Perezida w’u Rwanda.
Mu butumwa butandukanye, Muhoozi yagiye yita Kagame “Uncle”, anashimangira ko umubano hagati ya Uganda n’u Rwanda ari uwihariye.
Mu mpera z’ukwezi kwa gatandatu 2026, urugero, Muhoozi yavuze ko intambara hagati ya Uganda n’u Rwanda ari cyo kintu gikomeye yigeze gutinya, asobanura ko iyo iza kuba iba yaragize ingaruka zikomeye ku bihugu byombi.
Mu kwezi kwa kabiri 2026 na bwo yari yatangaje ko akunda u Rwanda n’Abanyarwanda, ndetse ko ateganya gusura “Uncle” we Paul Kagame.
Ibi bituma ubutumwa bwe bushya bukomeza kugaragaza uko Gen. Muhoozi abona Perezida Kagame, atari nk’umuyobozi w’igihugu cy’abaturanyi gusa, ahubwo nk’umuntu afata nk’uwo mu muryango we.
Muhoozi yagarutse kuri Kisangani
Nyuma yo kuvuga abo atinya, Gen. Muhoozi yahise yerekeza ku ruhande rw’amateka ye ya gisirikare, aho yakoresheje imvugo ikomeye, ariko inagaragaza ko hari icyo abona nk’ikitaragezweho mu rugendo rwe rwa gisirikare.
Yagize ati:
««Nifata nk’umugaba w’ingabo mwiza kurusha abandi, ushize amanga kandi w’icyubahiro wabayeho. Ariko sinigeze mfata Kisangani. Ndasaba imbabazi Imana yanjye kuba narayitengushye.»»
Kisangani ni umujyi ukomeye wo mu burasirazuba bwo hagati bwa RDC, ufite amateka akomeye mu ntambara zo mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Mu mwaka wa 2000, Kisangani yabaye ahabereye imirwano ikomeye hagati y’ingabo za Uganda n’u Rwanda, mu gihe ibihugu byombi byari bifite ingabo muri RDC. Aya mateka aracyafatwa nk’igice gikomeye cy’amateka ya gisirikare n’imibanire y’ibihugu byo mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Raporo z’ubushakashatsi ku mateka ya M23 na zo zagiye zigaruka ku mirwano yabereye i Kisangani mu 2000, igifite umwanya mu mateka y’Ingabo za Uganda n’umubano wazo n’u Rwanda.
Imirwano ya Kisangani yabaye mu gihe Intambara ya Kabiri ya Congo yari imaze gufata indi ntera, aho ingabo z’ibihugu bitandukanye zari zinjiye ku butaka bwa RDC.
Kuba Gen. Muhoozi agaruka kuri Kisangani muri ubu butumwa bishobora gusomwa mu buryo bubiri: ku ruhande rumwe, nk’urwenya cyangwa imvugo ishushanya ibyenda kuba cyangwa ijyanye n’amateka ye ya gisirikare; ku rundi ruhande, bikibutsa amateka y’imirwano ikomeye yahuje Uganda n’u Rwanda ku butaka bwa RDC.
Ni muri urwo rwego amagambo ye akwiye kurebwa mu murongo mugari w’amateka y’umutekano w’akarere, aho RDC imaze imyaka myinshi ari isibaniro ry’imitwe yitwaje intwaro ndetse n’inyungu z’ibihugu bitandukanye.
Muhoozi n’umubano wa Uganda n’u Rwanda
Muhoozi Kainerugaba amaze igihe agaragaza ko ashyigikiye umubano ukomeye hagati ya Uganda n’u Rwanda.
Mu butumwa bwe bwo mu bihe bitandukanye, yagiye ashimangira ko Perezida Kagame ari umuntu afata nk’uwo mu muryango we. Mu 2025, urugero, yigeze kuvuga ko “Afande Paul” ari “Uncle” we, ndetse anavuga ko azarwanira Uganda n’u Rwanda.
Mu 2026 kandi, nyuma y’uruzinduko rw’intumwa za Uganda mu Rwanda, Muhoozi yashimiye Perezida Kagame n’abandi bayobozi b’u Rwanda, avuga ko umubano wa Uganda n’u Rwanda ukomeye kandi ushyushye kurusha mbere.
Ibi byose bituma amagambo ye mashya yerekeye abantu avuga ko atinya, aho yashyizemo Perezida Kagame, akomeza kuba ikindi kimenyetso cy’umubano wihariye avuga ko afitanye n’u Rwanda.
Ni iki ubutumwa bwa Muhoozi busobanuye?
Ubutumwa bwa Gen. Muhoozi bukubiyemo ibintu bitatu by’ingenzi: imyemerere ye, umuryango we wa hafi ndetse n’amateka ye ya gisirikare.
Yabanje gushyira Imana ku mwanya wa mbere mu byo atinya, akurikizaho ababyeyi be n’abantu avuga ko ari abakuru cyangwa abo mu muryango we, barimo Gen. Salim Saleh na Perezida Paul Kagame.
Ku rundi ruhande, kuvuga Kisangani no kwemeza ko atigeze ayifata bigaragaza ko amateka y’intambara zo muri RDC akomeje kugira umwanya mu mvugo ya gisirikare y’abayobozi bo mu karere.
Nubwo Gen. Muhoozi atigeze muri ubu butumwa asobanura neza igihe cyangwa ibikorwa bya gisirikare yerekezaho iyo avuga ati “sinigeze mfata Kisangani”, imvugo ye ihurirana n’ubutumwa yigeze gutangaza agaragaza ko ingabo ze zizafata uyu mujyi wa Kisangani.
Ku bw’ibyo, ubutumwa bwe bushya bushobora gukomeza kubyutsa ibiganiro ku mateka y’Ingabo za Uganda muri RDC, ku mubano wa Kampala na Kigali, ndetse no ku ruhare rw’ibihugu by’ibituranyi mu mateka y’amakimbirane yo mu burasirazuba bwa Congo.
Minembwe Capital News (MCN)
