Hon. Moïse Nyarugabo Yemeje Gutsindwa k’Umwanzi; Abanyamulenge Bishimiye Intsinzi ya MRDP-Twirwaneho
Mu bice bya Minembwe, abaturage benshi bo mu bwoko bw’Abanyamulenge bagaragaje ibyishimo nyuma y’uko umutwe wa MRDP-Twirwaneho utangaje ko wasubije inyuma ihuriro ry’ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), rifatanyije n’ingabo z’u Burundi, imitwe ya Wazalendo ndetse na FDLR, ryari ryatangiye ibikorwa bya gisirikare mu bice bitandukanye byo mu misozi ya Minembwe.
Nk’uko amakuru aturuka ahabereye imirwano abivuga, ibi bitero byatangiye mu cyumweru gishize, aho iri huriro ry’ingabo ryageragezaga kwigarurira ibice bitandukanye bifatwa nk’iby’ingenzi mu rwego rwa gisirikare no kugenzura ibikorwa by’umutekano muri aka karere. Icyakora, nyuma y’imirwano ikomeye yamaze iminsi myinshi, ku wa Gatanu MRDP-Twirwaneho yatangaje ko yashoboye gusubiza inyuma no kwirukana izo ngabo mu bice byinshi zari zarafashemo ibirindiro.
Amakuru yizewe Minembwe Capital News yahawe n’abaturage bo muri aka karere avuga ko kuri uyu munsi hagaragaye ituze ugereranyije n’iminsi yashize yaranzwe n’urusaku rw’amasasu, ibisasu bya mortier ndetse n’intwaro ziremereye. Abaturage bavuga ko kuba imirwano yagabanutse byabagaruriye icyizere cyo kongera gukora ibikorwa byabo bya buri munsi, birimo ubuhinzi, ubworozi n’ubucuruzi, byari byarahungabanyijwe n’umutekano muke.
Bamwe mu Banyamulenge baganiriye na Minembwe Capital News bagaragaje ko bishimiye amakuru y’iyo ntsinzi, bavuga ko babonaga ibitero byari byagabwe nk’ikibazo gikomeye cyashoboraga guteza umutekano muke ukabije no kongera kwimura abaturage benshi. Bemeza ko kuba imirwano yagabanutse ari intambwe ikomeye mu kurinda abaturage no gukumira iyaguka ry’intambara muri aka gace.
Iri huriro rigizwe na FARDC, ingabo z’u Burundi, Wazalendo na FDLR ryavugwaga ko ryari rifite umugambi wo gufata Minembwe n’ibice biyikikije, agace gafatwa nk’ingenzi mu rwego rw’umutekano no mu mibereho y’abaturage batuye mu misozi miremire ya Teritwari ya Fizi. Gusa, nk’uko amakuru atandukanye abigaragaza, MRDP-Twirwaneho yatangaje ko yashoboye guhagarika uwo mugambi nyuma y’imirwano yabereye mu bice byinshi bikikije Minembwe.
Minembwe Capital News kandi yamenye ko nyuma y’iyi mirwano, ingabo za FARDC n’abafatanyabikorwa bazo basubiye inyuma mu bice bitandukanye. Abari bafite ibirindiro mu Kalingi bivugwa ko bahungiye i Mutunda, abari i Lundu no mu Bidegu basubira inyuma berekeza muri Bicumbi, mu gihe abari mu gace ka Gakenke bo bivugwa ko bahungiye ahazwi nka Bahindigiri. Aya makuru akomeje kuvugwa n’abaturage bo muri ibyo bice bavuga ko babonye izo ngabo zisubira inyuma nyuma y’imirwano ikaze.
Ku ruhande rwa politiki, Moïse Nyarugabo wahoze ari Senateri muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ndetse akaba umwe mu banyapolitiki bazwi cyane bakomoka muri Kivu y’Amajyepfo, yatangaje ko uruhande yise umwanzi wari ugamije kurimbura Abanyamulenge rwatsinzwe ku rugamba. Yavuze ko ibyabaye bigaragaza ko abaturage bafite ubushake bwo kwirwanaho no kurinda aho batuye.
Aya magambo ya Nyarugabo yakomeje gusakara ku mbuga nkoranyambaga no mu matsinda atandukanye akurikirana ibibera muri Minembwe, aho bamwe mu Banyamulenge bayafashe nk’ubutumwa bubatera imbaraga ndetse bubaha icyizere mu gihe umutekano ukomeje kuba ikibazo gikomeye muri aka karere.
Nubwo kuri ubu hagaragara ituze mu bice byinshi byabereyemo imirwano, amakuru atandukanye akomeje kuvugwa mu karere agaragaza impungenge z’uko hashobora gukurikiraho ubundi buryo bw’ibitero. Hari amakuru avuga ko nyuma y’ibiganiro byabaye hagati y’inzego zitandukanye za gisirikare za Kinshasa n’iza Bujumbura, hashyizweho imyiteguro yifashisha indege za gisirikare na drone mu rwego rwo gukomeza ibikorwa bya gisirikare muri aka karere.
Abasesenguzi bamwe bakurikirana ibibazo by’umutekano mu Burasirazuba bwa Congo bavuga ko, iyo impande zihanganye zananiwe kugera ku ntego zazo binyuze mu mirwano yo ku butaka, akenshi habaho gushaka izindi nzira zirimo gukoresha ikoranabuhanga rya gisirikare nk’indege zitagira abapilote (drone) cyangwa indege z’intambara. Icyakora, kugeza ubu nta tangazo rirashyirwa ahagaragara n’inzego za Leta ya RDC cyangwa iy’u Burundi ryemeza ayo makuru.
Abaturage bo mu bice bya Minembwe bavuga ko bafite impungenge z’uko ibikorwa bya gisirikare byakongera gukaza umurego, cyane cyane mu gihe hakomeje kuvugwa amakuru y’imyiteguro mishya ya gisirikare. Basaba ko habaho ingamba zihamye zo kurinda abasivili no gushaka ibisubizo bya politiki bishobora kurangiza amakimbirane amaze imyaka myinshi abangamira ubuzima bw’abaturage bo muri aka karere.
Mu gihe ituze rigaragara muri aka kanya, amaso y’abaturage ba Minembwe n’ay’abakurikiranira hafi ibibera muri Teritwari ya Fizi akomeje kureba uko ibintu bizagenda mu minsi iri imbere. Abenshi bafite icyizere ko umutekano ushobora gukomeza gutera imbere, ariko kandi bakomeje gutinya ko imirwano ishobora kongera kubura igihe icyo ari cyo cyose mu gihe hataraboneka igisubizo kirambye cy’ibibazo bimaze igihe biremerera aka karere.






