IBANGA RIRI MU MUBANO WA AMERIKA NA ISRAEL: Impungenge z’Ubutasi Zongeye Gukangura Washington
Mu gihe Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Israel bikomeje kubarwa mu bihugu bifitanye umubano wa hafi cyane mu bya dipolomasi, umutekano n’igisirikare, amakuru mashya yatangajwe na NBC News agaragaza ko Washington yazamuye ku rwego rwo hejuru impungenge zijyanye n’ibikorwa by’ubutasi Israel ikorera ku butaka bwa Amerika.
Aya makuru yatumye havuka ibibazo byinshi mu nzego za politiki n’umutekano, aho bamwe bibaza niba ibi bishobora kuba ikimenyetso cy’impinduka mu mubano umaze imyaka myinshi hagati y’ibi bihugu byombi bifatwa nk’inshuti zikomeye kurusha izindi ku rwego mpuzamahanga.
Israel izwi nk’igihugu gifite imwe mu nzego z’ubutasi zikomeye kandi zubashywe ku isi. Urwego rwa Mossad, rufite inshingano zo gukusanya amakuru no gukora ibikorwa by’ibanga hanze y’igihugu, rumaze imyaka myinshi ruvugwa mu bikorwa bikomeye by’ubutasi byahinduye amateka y’akarere ka Middle East ndetse n’isi muri rusange.
Mossad yashimiwe inshuro nyinshi kubera ubushobozi bwayo bwo kugera ku makuru akomeye ahantu hafatwa nk’ahadashoboka, gukoresha ikoranabuhanga rigezweho ndetse no gutegura ibikorwa by’ibanga byagize uruhare mu kurinda inyungu za Israel.
Mu mateka, uru rwego rwagiye rugira uruhare mu guhiga abantu Israel yashinjaga ibikorwa by’iterabwoba, guhungabanya gahunda za kirimbuzi z’ibihugu bifatwa nk’ibibangamiye umutekano wayo, ndetse no gukusanya amakuru y’ingenzi ku bihugu bikomeye byo hirya no hino ku isi.
Abasesenguzi benshi bavuga ko Mossad ikoresha uburyo bugezweho burimo ubwenge bukorano (Artificial Intelligence), ikoranabuhanga ryo kwinjira muri sisiteme z’amakuru, ibikorwa byo gukurikirana itumanaho ndetse n’ubufatanye n’izindi nzego z’ubutasi ku isi.
Nubwo Amerika na Israel ari abafatanyabikorwa ba hafi, amateka agaragaza ko Washington itigeze ihwema gukurikirana ibikorwa by’ubutasi bikekwa ko bikorwa n’inshuti zayo.
Abayobozi mu nzego z’umutekano za Amerika bavuga ko nta gihugu na kimwe, kabone n’iyo cyaba inshuti ikomeye, kigomba gukorera ubutasi ku butaka bwa Amerika mu buryo bushobora guhungabanya inyungu cyangwa umutekano byayo.
Ibi byatumye inzego z’umutekano zirimo FBI, CIA n’izindi nzego zishinzwe kurinda umutekano w’igihugu zikomeza gukurikirana amakuru yose ajyanye n’ibikorwa by’ubutasi bikorerwa muri Amerika.
Amakuru NBC News yatangaje agaragaza ko impungenge zongerewe imbaraga nyuma y’amakuru bamwe mu bayobozi bavuga ko ashobora kuba agaragaza ibikorwa byo gukusanya amakuru ku nyungu za Israel imbere muri Amerika.
Nubwo hataratangazwa ibisobanuro byose birambuye ku bikekwa, kuba iki kibazo cyarashyizwe ku rwego rwo hejuru byerekana ko gifatwa nk’ikibazo kirebana n’umutekano w’igihugu.
Mu mateka y’umubano wa Amerika na Israel, kimwe mu bibazo bikomeye byigeze guteza umwuka mubi ni urubanza rwa Jonathan Pollard.
Mu mwaka wa 1985, Pollard, wari umusesenguzi mu rwego rw’ubutasi rwa Amerika, yatawe muri yombi ashinjwa guha Israel amakuru y’ibanga ya gisirikare. Yaje gukatirwa igifungo cya burundu, ibintu byateje ikibazo gikomeye hagati ya Washington na Tel Aviv.
Nubwo nyuma yaje kurekurwa, urwo rubanza rwakomeje kuba urugero rugaragaza ko no hagati y’ibihugu bifitanye umubano wa hafi hashobora kubaho ibikorwa by’ubutasi bituma habaho kutizerana.
Abasesenguzi benshi bavuga ko nubwo iki kibazo cyateye impaka, kidashobora guhita gihindura umubano ukomeye usanzwe hagati y’ibi bihugu byombi.
Amerika ikomeje kuba umufatanyabikorwa wa mbere wa Israel mu bya gisirikare, ubukungu ndetse na dipolomasi. Buri mwaka, Washington itanga miliyari z’amadolari y’Amerika mu nkunga ya gisirikare igenerwa Israel.
Byongeye kandi, ibihugu byombi bifatanya mu guhanahana amakuru y’umutekano, kurwanya iterabwoba no guhangana n’ibibazo byo mu karere ka Middle East.
Ariko kandi, kuba Amerika yazamuye uru rwego rw’impungenge bishobora kuba ubutumwa bukomeye bugaragaza ko n’inshuti za hafi zigomba kubahiriza umurongo utukura wa Washington ku bijyanye n’umutekano w’igihugu.
Muri iki gihe, isi iri kwinjira mu bihe bishya by’intambara zishingiye ku makuru n’ikoranabuhanga. Ibihugu byinshi bikomeye birarushanwa mu gukusanya amakuru, gukoresha ubwenge bukorano ndetse no kugenzura imiyoboro y’ikoranabuhanga.
Ni muri urwo rwego ibihugu byinshi birimo kongera ingengo y’imari igenerwa ubutasi no kurushaho gukaza umutekano wa sisiteme z’ikoranabuhanga.
Abahanga bavuga ko amakuru yabaye kimwe mu bikoresho by’ingenzi kurusha ibindi mu guhangana kw’ibihugu, ku buryo ushobora gusanga n’ibihugu bifitanye umubano mwiza bikomeza gukurikirana ibikorwa bya buri ruhande kugira ngo birinde inyungu zabyo.
Kugeza ubu, nta buyobozi bwo muri Amerika cyangwa Israel buratangaza ko habaye ikibazo gikomeye gishobora guhungabanya umubano hagati y’ibi bihugu byombi. Ariko kuba NBC News yatangaje aya makuru byongeye gukangura impaka ku ruhare rw’ubutasi mu mubano mpuzamahanga.
Mu gihe isi ikomeje guhinduka no kwinjira mu bihe bishya by’intambara z’amakuru n’ikoranabuhanga, ikibazo cy’ubutasi gikomeje kuba kimwe mu bintu by’ingenzi bigena umutekano n’umubano hagati y’ibihugu.
Abakurikirana politiki mpuzamahanga bategereje kureba niba aya makuru azagira ingaruka ku mikoranire ya Amerika na Israel cyangwa niba azarangirira mu biganiro by’ibanga hagati y’abayobozi b’ibihugu byombi.
Minembwe Capital News izakomeza gukurikirana iri sanganya ry’amakuru no kubagezaho isesengura ryimbitse ku mpinduka zose zishobora kubaho mu mubano wa Amerika na Israel.






