Amerika na Israel Mu Rwunge rw’Amateka Maremare: JD Vance Ashinja Bamwe mu Bayobozi ba Israel Gushaka Gukururira Amerika Intambara Idashira na Irani
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Mu gihe umwuka wa politiki n’umutekano mu Burasirazuba bwo Hagati ukomeje gukaza umurego, Visi Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, JD Vance, yatangaje amagambo akomeje guteza impaka, aho yashinje bamwe mu bayobozi ba Israel kugerageza kuyobya ubutegetsi bwa Amerika no gukururira Abanyamerika gukomeza kwinjira mu ntambara na Irani.
Mu kiganiro yagiranye n’umunyamakuru Joe Rogan, JD Vance yavuze ko nubwo afitiye icyizere bamwe mu bayobozi ba Israel, hari abandi ashinja gukoresha imbaraga za dipolomasi n’ubukangurambaga kugira ngo Amerika idahagarika ibikorwa byayo bya gisirikare byerekeye Irani.
Yagize ati: “Hari bamwe mu bayobozi ba Israel bagerageza kuyobya Abanyamerika no kubashora mu ntambara ishobora kumara igihe kirekire kandi idafite iherezo.”
Aya magambo agaragaza ko no mu buyobozi bwa Perezida Donald Trump hari ibitekerezo bitandukanye ku ruhare Amerika ikwiye kugira mu makimbirane yo mu Burasirazuba bwo Hagati.
JD Vance yavuze kandi ko hari ibimenyetso byerekana ko bamwe mu bayobozi ba Israel batishimiye ibiganiro bya dipolomasi Amerika yatangiye na Irani, ndetse ko bashatse kubiburizamo.
Mu mezi ashize, Amerika na Irani bagiranye amasezerano y’ibanze (Memorandum of Understanding – MOU) agamije gukomeza ibiganiro no kugabanya umwuka mubi wari umaze igihe hagati y’impande zombi. Aya masezerano yarimo gahunda yo guhagarika imirwano mu gihe runaka no koroshya urujya n’uruza rw’amato anyura mu Muhora wa Hormuz, umwe mu mihora y’ingenzi inyuzwamo ubucuruzi bw’ibikomoka kuri peteroli ku isi.
Nyuma y’igihe gito ariko, umwuka wongeye kuzamba. Amerika yakomeje ibitero kuri Irani, na Tehran na yo isubiza yibasira inyungu za Amerika n’ibihugu biyishyigikiye muri ako karere.
Kugeza ubu, Guverinoma ya Israel ntiratangaza icyo ivuga ku byatangajwe na JD Vance.
Abasesenguzi bavuga ko aya magambo ashobora kurushaho kugaragaza ibitekerezo bitandukanye biri mu buyobozi bwa Amerika ku buryo igihugu gikwiye gukomeza umubano n’umufatanyabikorwa wacyo wa hafi, Israel.
Umubano wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Israel ni umwe mu ya hafi kandi umaze igihe kirekire muri politiki mpuzamahanga.
Amerika yabaye kimwe mu bihugu bya mbere byemeye Israel nk’igihugu cyigenga mu mwaka wa 1948, nyuma y’itangazwa ry’ubwigenge bwayo. Kuva icyo gihe, ibihugu byombi byubatse ubufatanye bukomeye mu bya dipolomasi, ubwirinzi, ubutasi, ikoranabuhanga n’ubukungu.
Mu myaka irenga 75 ishize, Amerika yakomeje guha Israel inkunga ya gisirikare n’ubukungu ifite agaciro ka miliyari nyinshi z’amadolari buri mwaka. Israel na yo yabaye umwe mu bafatanyabikorwa b’ingenzi ba Amerika mu Burasirazuba bwo Hagati, cyane cyane mu kurwanya imitwe y’iterabwoba no guhangana n’ibihugu Amerika ifata nk’ibibangamiye umutekano w’akarere.
Nubwo umubano w’ibihugu byombi ukomeje gukomera, hari ibihe byagiye birangwa no kutumvikana ku ngingo zitandukanye zirimo gahunda z’amahoro hagati ya Israel n’Abanyapalestina, kubaka imiturirwa mishya mu bice bitavugwaho rumwe, ndetse n’uburyo bwo guhangana na Irani.
Israel ikomeje gufata Irani nk’umwanzi wayo ukomeye, iyishinja guteza umutekano muke mu karere no gushyigikira imitwe yitwaje intwaro irimo Hezbollah, Hamas n’indi. Nanone, Israel ishimangira ko gahunda ya Irani yo guteza imbere ingufu za nikleyeri n’ikoranabuhanga rya misile ishobora guteza ikibazo gikomeye ku mutekano wayo.
Ku rundi ruhande, Irani ivuga ko gahunda yayo ya nikleyeri igamije ibikorwa by’amahoro kandi ikamagana ibitero bya Israel na Amerika.
Mu gihe impaka zikomeje, Inteko Ishinga Amategeko ya Amerika yanze umushinga wari ugamije kugabanya inkunga ya miliyari nyinshi z’amadolari Amerika itanga buri mwaka kuri Israel.
Ibi byongeye kugaragaza ko, nubwo hari abatavuga rumwe n’uko Amerika yitwara muri aka karere, ubufatanye bwa Washington na Tel Aviv bukomeje kugira uburemere bukomeye muri politiki ya Amerika.
Amagambo ya JD Vance agaragaza ko impaka zikomeje kwiyongera mu buyobozi bwa Amerika ku buryo igihugu cyakomeza gukorana na Israel mu bibazo birebana na Irani. Mu gihe bamwe bashyigikiye gukomeza igitutu cya gisirikare, abandi bashimangira ko ibiganiro bya dipolomasi ari byo byatanga amahirwe arambye yo kugabanya amakimbirane.
Abasesenguzi bemeza ko uko umubano hagati ya Amerika, Israel na Irani uzagenda mu mezi ari imbere ushobora kugira ingaruka zikomeye ku mutekano w’akarere kose k’Uburasirazuba bwo Hagati, ku isoko mpuzamahanga rya peteroli, ndetse no ku mubano w’ibihugu bikomeye ku rwego mpuzamahanga.






