Ibitero Bikomeje mu Minembwe mu Gihe Ibiganiro by’Amahoro Bikomeje mu Busuwisi
Mu gihe ku rwego mpuzamahanga hakomeje ibiganiro bigamije gushaka amahoro hagati y’ihuriro rya Alliance Fleuve Congo na Leta ya Kinshasa iyobowe na Perezida Félix Tshisekedi, ku rundi ruhande umutekano ukomeje kuzamba mu bice bitandukanye by’i Mulenge muri Minembwe, aho abaturage bakomeje kugabwaho ibitero hifashishijwe indege zitagira abapilote zizwi nka drones, bikozwe n’ingabo za FARDC zifatanyije n’imitwe yitwaje intwaro iyishyigikiye ndetse n’ingabo z’u Burundi.
Amakuru aturuka mu baturage batuye muri ako gace aravuga ko mu ijoro ryo ku wa Mbere rishyira ku wa Kabiri habaye ibitero byibasiye imihana itandukanye irimo Lundu, Kalingi n’indi iyikikije. Ibi bitero bya drones byatangiye mu masaha y’umugoroba bikomeza kugeza mu rukerera, bikaba byasize ingaruka zikomeye ku buzima n’imibereho by’abaturage.
Abatangabuhamya bavuga ko amazu menshi yasenywe, amatungo arimo inka aricwa, ibintu bifatwa nk’igihombo gikomeye ku baturage bishingikiriza ku bworozi nk’isoko y’imibereho yabo. Uretse ibyo, amakuru ataremezwa ku mugaragaro n’inzego zibishinzwe agaragaza ko hari n’abaturage baba barahasize ubuzima, nubwo imibare nyayo itaramenyekana neza kugeza ubu.
Ibi bikorwa bibaye mu gihe hari icyizere cyari cyatangiye kugaragara ku bijyanye n’ibiganiro by’amahoro biri kubera mu Busuwisi, bigamije gushakira umuti urambye ikibazo cy’umutekano muke umaze igihe kirekire mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Abasesenguzi bamwe mu bya politiki n’umutekano bagaragaza ko gukomeza kw’ibitero muri ibi bihe bishobora kudindiza cyangwa gutesha agaciro izo mbaraga ziri gushyirwa mu biganiro.
Amateka y’akarere ka Minembwe agaragaza ko kamaze igihe kirekire mu bibazo by’umutekano, byiganjemo amakimbirane ashingiye ku moko, ubutaka n’ubutegetsi. Abanyamulenge, ari na bo bavuga ko bibasiwe cyane muri ibi bitero, bamaze imyaka myinshi bavuga ko bahura n’ibibazo by’ihohoterwa n’itotezwa, nubwo hari impaka zikomeye ku miterere y’ayo makimbirane n’impamvu zayo.
Ku rundi ruhande, umutwe wa MRDP-Twirwaneho ukorera muri ako gace uvugwa ko ugira uruhare mu kurinda abaturage no gukumira ibitero, aho bamwe bavuga ko iyo utabaho Abanyamulenge baba bararimbuwe.
Abakurikiranira hafi ibibera i Mulenge bagaragaza ko igisubizo kirambye ku bibazo byo mu Minembwe no mu Burasirazuba bwa Congo muri rusange kidashobora kuboneka binyuze gusa mu mbaraga za gisirikare, ahubwo ko hakenewe ibiganiro byimbitse, ubwiyunge n’ubushake bwa politiki buhamye ku mpande zose bireba.
Mu gihe abaturage bakomeje guhura n’ingaruka z’iyi mirwano, harasabwa ko impande zose zirimo Leta, imitwe yitwaje intwaro n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga bashyira imbere ubuzima n’uburenganzira bw’abasivili, bakirinda ibikorwa byose bishobora kurushaho gukongeza amakimbirane no guteza ibibazo by’ubutabazi.
Icyizere cy’amahoro kiracyahari, ariko uko ibitero bikomeje, ni ko n’impungenge ku hazaza h’akarere zigenda ziyongera.






