Impaka Zikomeye ku Nshingano z’Inteko Ishinga Amategeko muri RDC
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (RDC) ikomeje guhangana n’ibibazo bitandukanye birimo umutekano muke mu Burasirazuba bwayo n’ihungabana ry’ubukungu, impaka ku mikorere y’Inteko Ishinga Amategeko ziragenda ziyongera, by’umwihariko ku ruhare rwayo mu kugenzura Guverinoma.
Abasesenguzi batandukanye n’abaturage bakomeje kwibaza niba koko gukunda igihugu bisobanura guceceka no kwirengagiza amakosa agaragara mu buyobozi, cyane cyane mu gihe harebwa imyitwarire y’abadepite mu gufata ibyemezo bikomeye, birimo kwanga cyangwa kwemera ibyifuzo byo kwambura icyizere abayobozi bamwe na bamwe.
Hari abagaragaza impungenge bavuga ko Inteko Ishinga Amategeko ishobora kuba iri kugana ku kuba urwego rurindira abayobozi bakekwaho intege nke cyangwa imikorere idahwitse, aho kubabaza inshingano zabo nk’uko biteganywa n’amategeko. Ibi babishingira ku byemezo biherutse gufatwa, aho bamwe mu badepite banenze imyitwarire isa n’ishyira imbere inyungu za politiki kurusha inyungu rusange z’igihugu.
Umwe mu basesenguzi yagize ati: “Ese koko twavuga ko dukunda igihugu, ariko tukirengagiza ibibazo bikomeye biri mu nzego z’ingenzi nk’Inteko Ishinga Amategeko? Ese koko Inteko iri gukora inshingano zayo zo kugenzura Guverinoma, cyangwa iri guhinduka igikoresho cyo kurengera bamwe?”
Ibi bibazo bije mu gihe, tariki ya 29/04/2026, Inteko Ishinga Amategeko yanze kwemeza ibyifuzo yashyikirijwe bijyanye no kwambura icyizere bamwe mu bayobozi, icyemezo cyateje impaka ndende haba mu banyapolitiki no mu baturage. Hari ababona ko ari ugushyigikira ituze rya politiki no kwirinda ihungabana ry’inzego za Leta, mu gihe abandi babifata nko gupfukirana ibibazo bikomeye bikwiye gukemurwa mu mucyo.
Nubwo bimeze bityo, hari abemeza ko demokarasi ishingira ku biganiro no ku bwisanzure bwo kunenga, bityo ko ari ngombwa ko inzego zose z’igihugu, zirimo n’Inteko Ishinga Amategeko, zikomeza kugenzurwa no kunengwa mu buryo bwubaka.
Kugeza ubu, ntiharagaragara icyerekezo gihamye kuri izi mpaka, ariko biragaragara ko ikibazo cy’imikorere n’ubunyangamugayo mu nzego z’ubuyobozi gikomeje kuba ihurizo rikomeye risaba ubwitange n’ubushake bwa politiki kugira ngo gikemuke.
Ikibazo si ugukunda igihugu gusa, ahubwo ni uko urukundo rw’igihugu rugaragarira mu guharanira imiyoborere myiza, inoze kandi ibereye abaturage bose. Iyo inzego zigenzura zitagikora neza, demokarasi irahungabana; bityo hakaba hakenewe ijwi ry’abaturage n’ubwitabire bwabo mu gusaba impinduka zubaka.





