Imyaka 6 ya Perezida Évariste Ndayishimiye ku Butegetsi: Ibyaranze Ingoma Ye, Impaka n’Icyerekezo cy’u Burundi
Mu gihe Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, yujuje imyaka itandatu ayobora igihugu kuva mu mwaka wa 2020, ibitangazamakuru bitandukanye byo mu Burundi byagarutse ku bintu byaranze ubutegetsi bwe, bimwe bikaba byarateje impaka zikomeye mu rwego rwa politiki, ubuyobozi n’imibanire mpuzamahanga.
Nk’uko byatangajwe n’ibinyamakuru bitandukanye byo mu Burundi, harimo na Burundi Libre, imyaka itandatu ya Perezida Ndayishimiye yaranzwe n’ibyishimo ku bamushyigikiye ndetse n’abanenga ubutegetsi bwe, bavuga ko hari ibyemezo n’imvugo byakomeje guteza impaka mu gihugu no hanze yacyo.
Muri iyi nkuru ya Minembwe Capital News, twabateguriye incamake y’ibintu icumi byakunze kuvugwa cyane muri iyi myaka itandatu y’ubutegetsi bwa Perezida Ndayishimiye, nk’uko byagiye bitangazwa n’abasesenguzi, abatavuga rumwe n’ubutegetsi ndetse n’ibitangazamakuru bitandukanye.
Amatora y’Umukuru w’Igihugu yo mu mwaka wa 2020 yakomeje kuvugwaho cyane nyuma y’uko bamwe mu batavuga rumwe n’ubutegetsi bavuze ko uwari umukandida wa CNL, Agathon Rwasa, ari we wari watsinze ayo matora. Icyakora, Komisiyo y’Igihugu y’Amatora yatangaje ko Évariste Ndayishimiye ari we wegukanye intsinzi.
Iyi ngingo yakomeje kuba imwe mu zikunze kuvugwa n’abatavuga rumwe n’ubutegetsi kugeza n’ubu.
Nyuma y’urupfu rutunguranye rwa Perezida Pierre Nkurunziza muri Kamena 2020, hakomeje kugaragara ibitekerezo bitandukanye ku cyaba cyaramuhitanye.
Nubwo Leta y’u Burundi yatangaje ko yazize indwara y’umutima, hari bamwe bakomeje kuvuga ko hakwiye gukorwa iperereza ryimbitse ku rupfu rwe. Iyi ngingo yakomeje kuba imwe mu zikunze kuvugwa mu mateka ya politiki y’u Burundi.
Mu matora yakurikiyeho, abatavuga rumwe n’ubutegetsi bakomeje kunenga uburyo amatora ategurwa n’uko akorwa, bavuga ko hari uburyo bushya bwakoreshejwe mu kugenzura abatoye no kubabuza kugira ubwisanzure busesuye.
Leta y’u Burundi yakomeje guhakana ibyo birego, ivuga ko amatora yabaye mu mucyo no mu bwisanzure.
Kimwe mu bintu byakunze kuvugwa cyane mu binyamakuru no ku mbuga nkoranyambaga ni ibijyanye n’abavugwaho kugira inama Perezida mu buryo bujyanye n’umuco n’imigenzo.
Nubwo nta rwego rwa Leta rwigeze rwemeza ayo makuru, iyi ngingo yakomeje gukurura ibitekerezo byinshi mu gihugu.
Abasesenguzi bamwe bagiye bavuga ko Madamu Angeline Ndayishimiye afite ijambo rikomeye mu byemezo bimwe na bimwe bifatwa ku rwego rw’igihugu.
Nyamara, nta bimenyetso bifatika byigeze bitangwa na Leta byemeza ayo makuru, bikomeza kuba imwe mu ngingo ziganirwaho cyane muri politiki y’u Burundi.
Perezida Ndayishimiye yagiye agaragara mu nama nyinshi mpuzamahanga, aho bamwe mu bakoresha imbuga nkoranyambaga n’abasesenguzi bagiye banenga uburyo akoresha indimi z’amahanga, cyane cyane Icyongereza.
Ku rundi ruhande, abayoboke be bavuga ko ikintu cy’ingenzi atari ururimi, ahubwo ari ubutumwa atanga.
Mu myaka yashize, abaturage benshi bagaragaje impungenge zishingiye ku izamuka ry’ibiciro by’ibiribwa n’ibindi bicuruzwa.
Hari amagambo amwe Perezida Ndayishimiye yavuze ku bijyanye n’ubuzima bwe bwite n’uburyo ateganya ibikenerwa mu rugo, yakomeje gusobanurwa mu buryo butandukanye ndetse atera impaka mu gihugu.
Mu bihe bitandukanye, Perezida Ndayishimiye yagiye atanga ibitekerezo ku bantu bamunenga cyangwa abatavuga rumwe n’ubutegetsi bwe.
Bimwe muri ibyo bitekerezo byakomeje gukurura impaka mu banyapolitiki, imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu ndetse no mu baturage.
Igihe yari ayoboye Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU), Perezida Ndayishimiye yagaragaye kenshi mu bikorwa bya dipolomasi ku rwego rw’umugabane.
Nubwo hari abamushimye ku ruhare rwe, hari n’abagaragaje kutishimira bimwe mu byemezo cyangwa amagambo yavuze muri icyo gihe.
Hari abashoramari n’abakurikiranira hafi ubukungu bw’u Burundi bagiye bagaragaza impungenge ku mikorere y’inzego zimwe na zimwe ndetse n’uburyo amakimbirane y’ishoramari akemurwa.
Ibi byatumye haba ibiganiro byinshi ku cyakorwa kugira ngo igihugu kirusheho gukurura ishoramari mpuzamahanga no kubaka icyizere mu bashoramari.
Nubwo Perezida Ndayishimiye akunze kunengwa ku ngingo zitandukanye, ubutegetsi bwe bukomeje gushimangira gahunda y’iterambere igamije ko u Burundi buba igihugu gifite ubukungu bwifuzwa mu mwaka wa 2040, ndetse bukagera ku rwego rwo hejuru rw’iterambere mu mwaka wa 2060.
Iyi gahunda ni imwe mu nkingi Leta y’u Burundi ivuga ko izashingiraho mu guhindura imibereho y’abaturage no guteza imbere ubukungu bw’igihugu.
Nyuma y’imyaka itandatu ku butegetsi, Perezida Évariste Ndayishimiye akomeje kuba umwe mu bayobozi bavugwaho cyane mu karere k’Ibiyaga Bigari. Hari abamushimira ibyo yagezeho mu miyoborere no mu mubano mpuzamahanga, mu gihe abandi bakomeje kunenga bimwe mu byemezo bye n’imvugo ze.
Iyi nkuru ishingiye ku makuru n’ibitekerezo byatangajwe n’ibitangazamakuru bitandukanye byo mu Burundi, birimo Burundi Libre, kandi ntigaragaza byanze bikunze uko Minembwe Capital News ibibona, ahubwo igamije kugeza ku basomyi ibikomeje kuganirwaho ku myaka itandatu y’ubutegetsi bwa Perezida Évariste Ndayishimiye.






