Intambwe Ikomeye mu Mahoro ya RDC Hagati ya AFC/M23 na Leta y’i Kinshasa
Mu gihe umutekano mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ukomeje kuba ikibazo gikomeye, hagaragaye intambwe idasanzwe mu biganiro by’amahoro hagati ya Leta y’i Kinshasa n’umutwe wa AFC/M23, aho bemeranyije gushyiraho uburyo buhurije hamwe impande zombi mu kugenzura iyubahirizwa ry’agahenge.
Aya masezerano yagezweho nyuma y’uko ibiganiro byimuriwe mu Busuwisi, biva i Doha muri Qatar aho byari bimaze igihe bibera kuva mu 2025. Kwimura ibi biganiro byatewe ahanini n’impamvu z’umutekano ndetse n’impinduka mu mikorere y’ubuhuza mpuzamahanga, mu gihe intambara mu burasirazuba bwa Congo yakomeje gufata indi ntera.
Mu byemejwe by’ingenzi, harimo ko abasirikare ba AFC/M23 bagiye kwinjizwa mu rwego rusanzwe rugenzura iyubahirizwa ry’agahenge ruzwi nka EJVM, rwari rusanzwe rugizwe n’ingabo za Leta ya Congo (FARDC). Iri huriro rigiye kwagurwa kugira ngo ryakire impande zombi, mu rwego rwo kubaka icyizere no gukumira isubukurwa ry’imirwano.
Iyi gahunda ifite akamaro kanini kuko izatuma abasirikare b’impande zombi bahurira hamwe mu bikorwa byo kugenzura no gukurikirana iyubahirizwa ry’agahenge, bityo bikagabanya amakimbirane n’ibitero bitunguranye byakunze kugaragara mu bihe byashize.
By’umwihariko, uru rwego ruzakorana bya hafi n’ubutumwa bw’Umuryango w’Abibumbye bwo kugarura amahoro muri Congo, buzwi nka MONUSCO, cyane cyane mu duce twugarijwe n’umutekano muke nko mu mujyi wa Uvira no mu bindi bice bya Kivu y’Amajyepfo. Ibi bigamije kongera imbaraga mu kurinda abasivili no gucunga umutekano ku buryo burambye.
Iyi ntambwe ije mu gihe hari hakiri ubushyamirane bukomeye hagati y’impande zombi. AFC/M23 yakunze gushinja FARDC kurenga ku masezerano y’agahenge, harimo ibitero byifashisha indege z’intambara na drone byibasiye uduce dutuwe n’abaturage, cyane cyane muri Minembwe no mu nkengero zaho.
Ku rundi ruhande, Leta y’i Kinshasa yakomeje gushimangira ko M23 igomba gushyira intwaro hasi no gusubira mu buzima busanzwe, mu gihe nayo ishinja uwo mutwe gukomeza kwagura ibice ugenzura. Ibi byakomeje kuba imbogamizi ikomeye mu biganiro by’amahoro.
Uretse ibijyanye n’umutekano, impande zombi zaganiriye no ku bibazo by’ubutabazi ku baturage bagizweho ingaruka n’intambara, birimo koroshya itangwa ry’imfashanyo no gutegura uburyo bwo gufasha impunzi n’abimuwe gusubira mu byabo mu mutekano usesuye.
Nubwo hakiri inzitizi zikomeye zirimo kutizerana, ibibazo bya politiki n’inyungu zinyuranye, abasesenguzi babona iyi gahunda yo gukorana mu kugenzura agahenge nk’intambwe y’ingenzi ishobora kubaka icyizere gishya hagati y’impande zombi.
Kugeza ubu, ibiganiro biracyakomeje mu rwego rwo gushaka ibisubizo birambye, aho biteganyijwe ko hashobora gufatwa indi myanzuro y’ingenzi mu minsi iri imbere. Niba impande zombi zikomeje kugaragaza ubushake bwa politiki, iyi ntambwe ishobora kuba ishingiro ry’amahoro arambye mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.






