Uruzinduko rwa Perezida Kagame muri Repubulika ya Congo rwafashe indi ntera mu kubaka ubufatanye bw’Afurika
Perezida w’u Rwanda, Paul Kagame, yageze i Brazzaville ku gicamunsi cyo kuri uyu wa Gatatu tariki ya 15/04/2026, mu ruzinduko rufite uburemere budasanzwe, rutarenze gusa ku kwitabira umuhango w’irahira rya mugenzi we, ahubwo rugamije no gushimangira umubano w’igihe kirekire hagati y’ibihugu byombi.
Yakiriwe ku Kibuga Mpuzamahanga cya Maya-Maya na Minisitiri w’Intebe wa Congo, Anatole Collinet Makosso, mbere yo kwitabira umuhango w’irahira rya Perezida Denis Sassou Nguesso uteganyijwe ku munsi w’ejo tariki ya 16/04/2026 muri Unity Stadium.
Aya mahirwe aje akurikira amatora yabaye tariki ya 15/03/2026, aho Sassou Nguesso yongeye gutorerwa kuyobora Repubulika ya Congo n’amajwi 94,65%, akomeza kuyobora igihugu mu kindi gihe cy’imyaka itanu. Ibi byongeye kugaragaza imbaraga ze mu miyoborere y’icyo gihugu kuva mu myaka myinshi ishize.
Nubwo, mu isura rusange, uru ruzinduko rugamije kwitabira umuhango w’irahira, inyuma yarwo hari gahunda nini ya dipolomasi n’ubufatanye bwimbitse. U Rwanda na Congo bimaze igihe byubaka umubano ushingiye ku bufatanye mu nzego zirimo ubukungu, umutekano n’ububanyi n’amahanga.
Ibi byatangiye kugaragara mbere y’uko Perezida Kagame agera i Brazzaville. Tariki ya 14/04/2026, Minisitiri w’Umutekano w’Imbere mu Gihugu w’u Rwanda, Dr Vincent Biruta, yagiriye uruzinduko muri icyo gihugu, agirana ibiganiro na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Congo, Denis Christel Sassou Nguesso.
Ibiganiro byabo byibanze ku gushimangira ubufatanye mu bucuruzi, ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro ndetse n’umutekano w’akarere, bikaba byaratanze icyerekezo cy’ibiganiro bikomeye byari bigiye gukurikiraho ku rwego rw’abakuru b’ibihugu.
Mu ngingo z’ingenzi ziri ku murongo w’ibiganiro harimo umushinga munini w’icyanya cy’inganda cya Maloukou, umwe mu mishinga yitezweho guhindura ubukungu bwa Congo. U Rwanda rufitemo uruhare rukomeye binyuze mu kigo cy’ishoramari cya Crystal Ventures, cyamaze guhabwa inshingano zo gucunga iki cyanya.
Uyu mushinga ugaragaza uburyo u Rwanda rukomeje kwagura ibikorwa byarwo by’ishoramari ku rwego mpuzamahanga, rugaragaza ko ubufatanye bw’Afurika bushobora kuba umusemburo w’iterambere rirambye.
Umubano hagati ya Perezida Kagame na Sassou Nguesso umaze imyaka myinshi, ushingiye ku cyizere n’ubucuti bwihariye. Mu 2023, Kagame yahaye Sassou Nguesso umudali wa “Agaciro”, anamugabira inka nk’ikimenyetso cy’ubufatanye n’ubwubahane.
Ibi byakurikiwe n’isinywa ry’amasezerano arenga umunani mu nzego zirimo ubuhinzi, ubucuruzi n’ishoramari, yashyize ibihugu byombi mu murongo umwe w’iterambere.
Ku rwego mpuzamahanga, uru ruzinduko rufite indi ntego y’ingenzi: gushimangira ubufasha bwa Congo mu gushyigikira kandidatire ya Louise Mushikiwabo ku mwanya w’Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango w’Ibihugu bikoresha Igifaransa (OIF), aho u Rwanda rushaka ko yakongera gutorerwa indi manda.
Ibi bigaragaza uburyo dipolomasi y’u Rwanda irimo gukoresha umubano n’ibihugu by’inshuti mu kongera ijambo ryarwo ku ruhando mpuzamahanga.
Ikindi cy’ingenzi kiri inyuma y’uru ruzinduko ni uruhare rwa Sassou Nguesso nk’umuhuza mu bibazo by’umutekano byo mu karere, cyane cyane mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Umubano we wa hafi na Perezida Kagame utuma afatwa nk’umwe mu bashobora kugira uruhare mu guteza imbere ibiganiro by’amahoro, mu gihe akarere gakomeje guhura n’ibibazo by’umutekano.
Byongeye kandi, umubano uri hagati ya Kagame na Denis Christel Sassou Nguesso, ugaragara nk’umwe mu banyapolitiki bafite ejo hazaza mu buyobozi bwa Congo, ugaragaza ko ibihugu byombi biri kubaka umubano uhamye urebana n’igihe kirekire.
Mu 2022, ubwo Perezida Kagame yasuraga Congo, yagaragaje ko Afurika ifite ubushobozi bwo kwikemurira ibibazo byayo binyuze mu bufatanye n’ibikorwa bifatika. Uru ruzinduko rwa 2026 rugaragaza ko ayo magambo ari gushyirwa mu bikorwa.
Muri rusange, uru ruzinduko ntirugarukira ku muhango w’irahira, ahubwo ni intambwe ikomeye mu kubaka ubufatanye bwagutse hagati y’u Rwanda na Congo—ubufatanye bushobora kuba inkingi y’iterambere ry’ubukungu, umutekano n’imbaraga za dipolomasi y’Afurika ku rwego mpuzamahanga.
Ni urugero rugaragaza ko ibihugu by’Afurika bishobora gukoresha umubano wabyo nk’igikoresho gikomeye cyo kwihutisha iterambere no kugira ijambo rikomeye ku isi.






