Kabila yatanze ubutumwa bukakaye asubiza Amerika yamufatiye ibihano
Ibibazo bya politiki muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) byongeye gufata indi ntera nyuma y’uko Leta Zunze Ubumwe za Amerika ifatiye ibihano uwahoze ari Perezida w’iki gihugu, Joseph Kabila. Ibi byakurikiwe n’ubutumwa bukakaye yanyujije ku mbuga nkoranyambaga, mu gihe ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi n’ishyaka rye rya UDPS bwahamagaje imyigaragambyo yo gushyigikira icyo cyemezo.
Ku munsi w’ejo, tariki ya 30/04/2026, Minisiteri y’Imari ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, ibinyujije mu rwego rwayo rwa OFAC (Office of Foreign Assets Control), yatangaje ibihano kuri Kabila, imushinja kugira uruhare mu gufasha ihuriro rya AFC/M23 rirwanya ubutegetsi bw’i Kinshasa.
Ibyo bihano bikubiyemo:
Gufatira imitungo yose yaba afite muri Amerika,
Gukumira ibikorwa byose by’imari bifitanye isano na we,
Gufunga konti n’imikoranire n’ibigo by’imari byo muri Amerika.
Ibi byaje mu gihe umutekano mu burasirazuba bwa RDC ukomeje kuzamba, aho ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) rirwana n’ingabo za Repubulika ya Demokarasi ya Congo, ku bufatanye n’ingabo z’u Burundi n’imitwe ya Wazalendo na FDLR.
Nyuma y’itangazo rya Amerika, Kabila yahise atanga ubutumwa bukomeye, agaragaza ko adashyigikiye igitutu cy’amahanga ku gihugu cye. Yashimangiye ko RDC ikwiye kwigenga mu byemezo byayo no mu miyoborere yayo.
Mu magambo ye, yagize ati:
“Umunsi RDC izayoborwa n’intwari, mu bunyangamugayo no mucyerekezo cyiza, nta mbaraga z’amahanga zizashobora gutegeka igihugu cyacu cyangwa ubushake bwacyo.”
Kabila yakomeje ashimangira ko:
Ibihano bidakwiye guca intege Abanyekongo,
Igihugu kigomba kwihitiramo icyerekezo cyacyo,
Afurika igomba kwigenga ku gitutu cy’ibihugu bikomeye.
Yanahakanye ibyo ashinjwa byo gufasha AFC/M23, agaragaza ko ibikorwa bye bifitanye isano n’uburenganzira bwe nk’Umunyekongo bwo kugira uruhare mu gushakira igihugu ibisubizo.
Ku ruhande rwa Leta iyobowe na Tshisekedi, ishyaka rya UDPS ryatangaje ko riteganya imyigaragambyo i Kinshasa igamije:
Gushyigikira ibihano byafashwe na Amerika,
Gusaba ubutabera ku bashinjwa guteza umutekano muke,
Kugaragaza ko ubutegetsi bushyize imbere amahoro n’umutekano.
Ibi bigaragaza uburyo ubutegetsi buriho bushyigikiye uruhare rw’amahanga mu gukemura ibibazo by’umutekano, bitandukanye n’imyumvire ya Kabila irengera ubwigenge bw’igihugu.
Iki kibazo cyateje impaka ndende mu gihugu imbere:
Hari ababona ibihano nk’intambwe yo guhashya abakomeje guteza umutekano muke,
Abandi bakabifata nk’igitutu cy’amahanga gishobora kurushaho gukaza amakimbirane ya politiki.
Byongeye kandi, Kabila amaze iminsi agaragara mu burasirazuba bwa RDC, cyane cyane i Goma, aho yavuze ko yagiye gukurikirana ibibazo by’umutekano no gutanga umusanzu mu kubishakira ibisubizo.
Gusa umubano we n’ubutegetsi bwa Tshisekedi wakomeje kuzamba, by’umwihariko nyuma y’uko urukiko rwa gisirikare rwamukatiye igihano cy’urupfu mu 2025—ikintu cyazamuye ubushyamirane bwa politiki ku rwego rwo hejuru.
Amerika ikomeje kugaragaza ko ishaka kugira uruhare mu gukemura ikibazo cya RDC n’akarere k’Ibiyaga Bigari, aho yanagize uruhare mu biganiro by’amahoro hagati ya RDC n’u Rwanda mu 2025.
Nubwo bimeze bityo, hari abanenga uburyo Amerika:
Ishyira igitutu ku bihugu bimwe kurusha ibindi,
Itavuga rumwe ku bikorwa by’impande zitandukanye mu ntambara,
Ishobora kugira inyungu za politiki n’ubukungu muri aka karere.
Ababikurikiranira hafi bagaragaza ko ubu butumwa bwa Kabila bushobora:
Kongera impaka ku bwigenge bw’ibihugu bya Afurika,
Gukaza ubushyamirane hagati y’abashyigikiye ubutegetsi n’ababurwanya,
Gushyira RDC mu cyiciro gishya cy’ihangana rikomeye rya politiki.
Mu gihe imyigaragambyo iteganyijwe n’ishyaka rya UDPS ishobora kurushaho kongera umwuka mubi, haribazwa uko ubutegetsi bwa Tshisekedi n’abatavuga rumwe na bwo bazitwara muri ibi bihe bikomeye.
Mu by’ukuri, ikibazo cy’ibihano kuri Kabila ntikiri gusa ikibazo cy’umuntu ku giti cye, ahubwo cyahindutse ishusho y’ihangana rikomeye hagati y’ubwigenge bw’ibihugu bya Afurika n’uruhare rw’amahanga mu miyoborere yabyo.
