Kalehe: Ituze rigereranyije ryagarutse — AFC/M23 ivugwaho kurengera abaturage, FARDC yo ishinjwa ibirego bikomeye
Mu gace ka Tushunguti n’utundi duce two muri Groupement ya Ziralo, Teritwari ya Kalehe mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, abaturage batangiye gusubira mu byabo nyuma y’igihe kingana n’ukwezi bari bamaze bahunze imirwano yabaye hagati y’ihuriro AFC/M23 n’ingabo za Leta FARDC, zifatanyije n’imitwe ya Wazalendo na FDLR.
Iyo mirwano yabereye muri ako gace no mu tundi duce tuhegereye yatumye imiryango ibihumbi ihunga, igana mu bice bitandukanye birimo n’uturere twa Walungu na Walikale, cyane cyane mu duce twa Biriko, Busurungi na Lukaraba.
Nyuma y’uko hagaragaye ituze ry’agateganyo mu duce tumwe na tumwe, abaturage batangiye kugaruka buhoro buhoro mu ngo zabo. Iyi myanzuro yo gutaha iterwa ahanini n’impamvu ebyiri zikomeye: kugabanuka kw’imirwano mu duce tumwe na tumwe, ndetse n’ubuzima bubi cyane mu nkambi z’agateganyo bari barahungiyemo.
Nubwo bamwe batangiye gutaha, bavuga ko basanze ibintu byarangiritse bikomeye. Harimo imitungo myinshi yasahuwe cyangwa yangiritse, ibiribwa n’ibikoresho by’ibanze bidahari, ndetse n’ibigo nderabuzima byinshi bidakora neza uko bikwiye.
Bityo, abaturage basaba Leta n’imiryango itanga ubutabazi ko bakwihutira kohereza imfashanyo kugira ngo ubuzima bushobore kongera gusubira mu buryo.
Ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) rivuga ko mu duce rigenzura harangwa ituze n’umutekano, rikemeza ko intego yaryo ari ukurinda abaturage no kubarinda ihohoterwa.
Abashyigikiye iri huriro bavuga ko mu duce rigenzura, abaturage bashobora kugenda mu mutekano, ibikorwa by’ubucuruzi n’ubuzima bigakomeza, kandi ko nta bikorwa by’ubusahuzi cyangwa ihohoterwa bigaragara ku rwego rufatika.
Ku rundi ruhande, hari impande zishinja ingabo za Leta FARDC n’abafatanyabikorwa bazo kuba mu duce bagenzura haragaragaramo umutekano muke, gusahura imitungo y’abaturage, gufunga inzira z’ubuhunzi mu gihe cy’imirwano, ndetse no kugira uruhare mu bikorwa bivugwa ko bibangamira abaturage.
Ibi birego bikomeje guteza impaka zikomeye mu rwego rwa politiki n’umutekano mu Ntara ya Kivu.
Nubwo hari aho ituze rigaragara, inzego z’umutekano n’imiryango y’ubutabazi zigaragaza ko ibibazo bikiri byinshi, harimo imiryango y’abavuye mu byabo igikeneye ubufasha, ibikorwa remezo byarangiritse bikiri gusana, ndetse n’ubwoba bw’uko imirwano ishobora kongera kubura.
Abasesenguzi bavuga ko igikenewe ari ibiganiro birambye by’amahoro, ndetse no kongerera imbaraga ubutabazi bwihutirwa ku baturage bakomeje kugirwaho ingaruka n’intambara.
Kugaruka kw’abaturage mu byabo muri Kalehe kugaragaza icyizere gike cy’ituze, ariko nanone kugaragaza ikibazo gikomeye cy’ubutabazi n’umutekano ukiri urimo urujijo mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Mu gihe AFC/M23 ivuga ko aho igenzura harangwa umutekano, impande zinyuranye zikomeza kuyishinja ibindi bikorwa bya FARDC, bikomeza gutuma ikibazo cy’umutekano gikomeza kuba ingorabahizi ku baturage basanzwe.






