Kenya: Perezida William Ruto Yahinduuriye Byihuse Abamurinda Nyuma y’Icyuho Gikomeye cy’Umutekano cyagaragaye mu Ruhame
Mu gihe umutekano w’abakuru b’ibihugu ukomeje gufatwa nk’inkingi ikomeye y’imiyoborere n’ituze ry’ibihugu, muri Kenya havutse impaka zikomeye nyuma y’aho umugabo utaramenyekana ashoboye guca mu nzego z’umutekano akagera hafi cyane ya Perezida William Ruto ubwo yari mu gikorwa rusange cyo gusenga no gushimira Imana. Icyo kibazo cyahise gikurura impungenge zikomeye mu buyobozi bwa Kenya, bituma hafatwa icyemezo cyo guhindura bamwe mu bashinzwe kurinda Perezida mu buryo bwihuse.
Ibi byabaye ku Cyumweru mu birori byari byitabiriwe n’abaturage benshi ndetse n’abayobozi batandukanye. Perezida William Ruto yari ari gutanga ijambo imbere y’imbaga y’abantu, ibintu byose bisa n’ibigendagenda neza, ariko mu buryo butunguranye, umugabo wari ufite igisa na Bibiliya yagaragaye yinjira mu gice cyari kirinzwe cyane, agera aho Perezida yari ahagaze ndetse anashyira ukuboko ku mubiri wa Perezida.
Amashusho yakwirakwijwe cyane ku mbuga nkoranyambaga yagaragaje uwo mugabo yegera Perezida nta nkomyi, ibintu byateye impaka nyinshi ku mikorere y’abashinzwe umutekano wa Perezida. Nyuma y’ako kanya, abarinzi ba Perezida bahise batabara, basunika uwo mugabo hasi kugira ngo bamukure hafi ya Perezida.
Nubwo nta muntu wakomeretse muri icyo gikorwa, benshi bakomeje kwibaza uburyo umuntu umwe yashoboye kurenga inzego nyinshi z’umutekano kugeza ageze kuri Perezida w’Igihugu. Abasesenguzi bavuga ko iki ari kimwe mu byuho bikomeye by’umutekano byagaragaye muri Kenya, cyane cyane ko Perezida aba arinzwe n’inzego zifite ubunararibonye n’ibikoresho bihagije.
Nyuma y’ibi byabaye, Umuyobozi Mukuru wa Polisi ya Kenya, Douglas Kanja, yahise afata ibyemezo bikomeye birimo guhindura bamwe mu bashinzwe umutekano wa Perezida ndetse no gushyiraho ubuyobozi bushya bw’ishami rishinzwe kurinda Umukuru w’Igihugu. Hari bamwe mu bakozi bakuru bahise bakurwa ku mirimo yabo, abandi bashyirwa mu kiruhuko mu gihe iperereza rikomeje.
Douglas Kanja yavuze ko ibyabaye “bitemewe na gato” kandi ko ari ikibazo gikomeye gihungabanya umutekano w’Igihugu. Yashimangiye ko ibikorwa byose birimo Perezida cyangwa abandi bayobozi bakuru bigomba gukurikiza amabwiriza akomeye y’umutekano, anaburira ko umuntu wese wagerageza guhungabanya umutekano atazihanganirwa.
Yagize ati: “Icyo ari cyo cyose cyabangamira umutekano wa Perezida cyangwa uw’abayobozi bakuru b’Igihugu gifatwa nk’ikibazo gikomeye cyane. Tugomba gusuzuma uko uyu muntu yashoboye guca mu nzego z’umutekano akagera kuri Perezida.”
Perezida William Ruto we yagaragaye atunguwe, ariko agerageza kugabanya impagarara. Mu mashusho yakwirakwijwe, yumvikanye abwira abamurindaga ati: “Mureke uwo musore. Ntacyo atwaye.” Ibyo byatumye bamwe bavuga ko Perezida yagerageje gutuza abaturage no kwirinda ko uwo mugabo yagirirwa nabi imbere y’imbaga.
Kugeza ubu, ubuyobozi bwa Kenya ntiburatangaza amazina y’uwo mugabo cyangwa impamvu nyakuri yamuteye kwegera Perezida muri ubwo buryo. Nta makuru kandi aratangazwa niba yaba yarafashwe cyangwa niba hari icyo yabajijwe n’inzego z’umutekano.
Polisi ya Kenya yamaze gushyiraho itsinda ryihariye rishinzwe gukora iperereza ryimbitse ku buryo uwo mugabo yabashije kurenga inzitizi zose z’umutekano. Iperereza riribanda ku mikorere y’abashinzwe kurinda Perezida, uburyo abaturage binjira ahabera ibikorwa bya Perezida, ndetse n’ikorwa ry’igenzura mbere y’ibirori.
Iki kibazo cyongeye kwibutsa ibihugu byinshi byo muri Afurika ko umutekano w’abakuru b’ibihugu ugomba guhora usuzumwa kandi ugahindurwa bitewe n’ibihe, cyane cyane muri gahunda zihuza Perezida n’imbaga y’abantu benshi. Abasesenguzi bavuga ko ikoranabuhanga, imyitwarire y’abarinzi ndetse n’uburyo amakuru y’umutekano asesengurwa mbere y’ibikorwa rusange ari ingenzi cyane mu gukumira ibyago nk’ibi.
Mu gihe abaturage bamwe banenze intege nke zagaragajwe n’abarinzi ba Perezida, abandi bo bavuga ko kuba nta muntu wakomeretse bishobora kugaragaza ko ikibazo cyakemuwe vuba mbere y’uko kiba ikibazo gikomeye kurushaho. Gusa, benshi bahuriza ku kuba iki ari ikimenyetso gikomeye cy’uko inzego z’umutekano za Kenya zisabwa kongera gukaza ingamba zo kurinda abayobozi bakuru b’Igihugu.





