Kivu y’Amajyepfo: Bitale mu maboko ya AFC/M23 nyuma y’imirwano ikaze
Mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, mu gace ka Kalehe, hakomeje kuvugwa imirwano ikomeye yahuje ihuriro ry’ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), Imbonerakure z’u Burundi, hamwe n’imitwe ya Wazalendo na FDLR ku ruhande rumwe, n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) ku rundi ruhande.
Amakuru aturuka muri ako gace agaragaza ko iyi mirwano yari ikaze cyane, aho impande zombi zakoresheje intwaro ziremereye n’izoroheje, bikagira ingaruka zikomeye ku mutekano w’abaturage no ku mibereho yabo ya buri munsi.
Amakuru yizewe aturuka muri kariya gace avuga ko, nyuma y’imirwano yamaze iminsi ibiri, agace ka Bitale ko muri teritwari ya Kalehe kaje kugwa mu maboko ya AFC/M23 mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere tariki ya 15/06/2026.
AFC/M23 yari ihanganye n’ingabo za Leta n’abafatanyabikorwa bayo, mbere y’uko yigarurira ako gace gafatwa nk’ingenzi bitewe n’aho gaherereye ku muhanda uhuza Tshivanga – Bulambika – Hombo, hafi y’ishyamba rya Pariki ya Kahuzi-Biega.
Amakuru atandukanye akomeje kuvugwa mu rwego rw’umutekano avuga ko ihuriro rigizwe na FARDC, Imbonerakure z’u Burundi, Wazalendo na FDLR ryari rigamije gusubiza inyuma AFC/M23 binyuze mu bitero byagabwe ku birindiro byayo.
Gusa nubwo ibyo bitero byari bigamije kugarura igenzura ry’ako gace, bivugwa ko byahuye n’igisubizo gikomeye cya AFC/M23, bikarangira isubije inyuma ibyo bitero, bikaza gusozwa n’uko AFC/M23 yigarurira igenzura rya Bitale.
Mu gihe imirwano yari ikomeje, umuryango Médecins Sans Frontières (MSF) watangaje ko wakiriye abarwayi bagera kuri makumyabiri bakomeretse mu Bitaro Bikuru bya Bitale.
Abo bakomeretse bivugwa ko bakomerekeye mu mirwano yabereye hagati ya AFC/M23 n’imitwe ya Wazalendo muri ako gace ka Kalehe.
MSF yakomeje igaragaza ko nubwo Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ihanganye n’icyorezo cya Ebola n’ibindi bibazo by’ubuzima rusange, ibikorwa byo kwita ku barwayi bikomeje kugorwa n’umutekano muke.
Uyu muryango kandi wibukije impande zose ziri mu mirwano ko abasivili bagomba kurindwa mu bihe byose, hubahirizwa amategeko mpuzamahanga agenga intambara.
Abaturage bo muri Kalehe bakomeje guhura n’ingaruka z’iyi mirwano, aho benshi bahunga, abandi bakabura uburyo bwo kubona serivisi z’ibanze zirimo ubuvuzi n’ibiribwa.
Nubwo impande zitandukanye zikomeje gutangaza amakuru anyuranye ku igenzura ry’uduce dutandukanye, icyizere cy’amahoro kiracyari gike mu bice byinshi byo mu burasirazuba bwa Congo bikunze kurangwa n’imirwano isubiranamo.
Imirwano yo muri Bitale yongeye kugaragaza ubukana bw’intambara ikomeje guhuza AFC/M23 n’ihuriro ry’ingabo za Leta ya Congo n’abafatanyabikorwa bayo. Gufatwa kwa Bitale bivugwa ko ari indi ntambwe ikomeye mu ihindagurika ry’imiterere y’umutekano muri Kalehe, mu gihe abaturage bakomeje gusaba igisubizo kirambye cy’amahoro.