Mbusa Nyamwisi Yagarutse i Kinshasa; Ikimenyetso Gishya mu Mibare ya Politiki ya RDC

Mu ijoro ryo ku wa Kabiri, Antipas Mbusa Nyamwisi yasesekaye i Kinshasa nyuma y’igihe kinini atagaragara ku rwego rwa politiki y’igihugu. Yageze ku Kibuga Mpuzamahanga cy’Indege cya N’djili saa tanu z’ijoro, aho yazanywe n’indege y’ubucuruzi SA058 ya South African Airways yari ivuye i Johannesburg muri Afurika y’Epfo.

Amakuru aturuka mu nzego za politiki i Kinshasa avuga ko Mbusa Nyamwisi yageze muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ku butumire bwa Perezida Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo. Ikindi cyagaragaye nk’icyihariye ni uko yakiriwe n’imodoka y’Ibiro bya Perezida wa Repubulika yari yoherejwe kumufata ageze ku kibuga cy’indege, ibintu byahise bituma havuka ibitekerezo byinshi mu bakurikiranira hafi politiki ya RDC.

Antipas Mbusa Nyamwisi ni umwe mu banyapolitiki bafite amateka akomeye kandi yihariye muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Akomoka mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, mu gace ka Beni-Lubero, akaba yaramenyekanye cyane mu myaka y’intambara yabaye muri Congo hagati ya 1998 na 2003.

Yabaye umwe mu bayobozi bakomeye b’umutwe wa gisirikare n’uwa politiki wa RCD-KML (Rassemblement Congolais pour la Démocratie – Kisangani Mouvement de Libération), umwe mu mitwe yitwaje intwaro yagize uruhare rukomeye mu Ntambara ya Kabiri ya Congo.

Nyuma y’amasezerano y’amahoro n’ubutegetsi bw’inzibacyuho, Mbusa Nyamwisi yinjiye muri politiki yemewe n’amategeko, aza no gufata imyanya ikomeye muri za guverinoma zitandukanye. Yabaye Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga ndetse anagira uruhare mu nzego z’umutekano n’imiyoborere y’igihugu mu bihe bitandukanye.

Mu myaka yakurikiyeho, yakomeje kuba umwe mu banyapolitiki bafite ijambo rikomeye, cyane cyane mu burasirazuba bwa Congo, aho afatwa nk’umwe mu bafite ubushobozi bwo kugira uruhare mu miyoborere n’umutekano by’akarere ka Beni, Lubero ndetse no mu bindi bice bya Kivu y’Amajyaruguru.

Kugaruka kwa Mbusa Nyamwisi i Kinshasa bibaye mu gihe igihugu kiri mu bihe bikomeye bya politiki n’umutekano. Mu burasirazuba bwa RDC hakomeje intambara hagati ya FARDC n’imitwe yitwaje intwaro itandukanye, harimo na M23, mu gihe kandi ubutegetsi bwa Perezida Tshisekedi bukomeje gushaka uburyo bwo gukomeza gushimangira ubuyobozi bwabwo muri RDC.

Ababikurikiranira hafi babona ko ubutumire Perezida Tshisekedi yahaye Mbusa Nyamwisi bushobora kuba buri muri gahunda yo kwegeranya abanyapolitiki bafite amateka akomeye n’ijambo rikomeye mu duce dutandukanye tw’igihugu, hagamijwe kubaka ihuriro rinini rya politiki.

Hari kandi ababona ko uku kugaruka gushobora kuba gufitanye isano n’ibiganiro biri kuba hagati y’impande zitandukanye za politiki n’iz’umutekano, cyane cyane mu gihe RDC ikomeje guhura n’ibibazo bikomeye mu burasirazuba bw’igihugu.

Mu myaka yashize, Perezida Félix Tshisekedi yakunze gukoresha uburyo bwo kwegera abanyapolitiki bafite amateka akomeye cyangwa abigeze kuba abatavuga rumwe n’ubutegetsi, agamije kwagura urubuga rwa politiki rumushyigikiye no gukomeza gushimangira ubumwe bw’igihugu.

Kuba Mbusa Nyamwisi yaratumijwe ku mugaragaro kandi agahabwa icyubahiro cyagaragaye ageze ku kibuga cy’indege, bishobora gusobanurwa nk’ubutumwa bwerekana ko ubutegetsi bwa Tshisekedi bushaka kongera kwiyegereza bamwe mu banyapolitiki bafite ijambo rikomeye, cyane cyane mu burasirazuba bwa RDC.

Ibi bishobora kandi kugaragaza ko Perezida Tshisekedi ari gushaka kubaka ubwumvikane bwagutse hagati y’amatsinda atandukanye ya politiki mu gihe igihugu gikomeje guhangana n’ibibazo by’umutekano, ibya dipolomasi ndetse n’ibibazo by’ubukungu.

Ku rundi ruhande, hari abavuga ko niba uku kugaruka kwa Mbusa Nyamwisi kuzakurikirwa no guhabwa inshingano cyangwa uruhare mu nzego z’igihugu, byaba ari ikimenyetso gikomeye cy’impinduka nshya muri gahunda ya politiki ya Perezida Tshisekedi ndetse n’amavugurura mu miyoborere y’igihugu.

Kugeza ubu, ntiharamenyekana neza impamvu nyamukuru yatumye Perezida Tshisekedi atumira Mbusa Nyamwisi cyangwa ibyo bombi bagomba kuganiraho. Gusa kuba umwe mu banyapolitiki bafite amateka akomeye muri RDC agarutse i Kinshasa ku butumire bw’Umukuru w’Igihugu byahise bikurura amatsiko menshi mu nzego za politiki.

Mu minsi iri imbere, amaso y’abakurikiranira hafi ibya politiki ya Congo azakomeza guhangwa i Kinshasa kugira ngo harebwe niba uku guhura kuzatanga icyerekezo gishya mu miyoborere y’igihugu, mu gukemura ikibazo cy’umutekano muke mu burasirazuba bwa RDC no mu kubaka ihuriro rya politiki rishobora kugira uruhare rukomeye mu bihe biri imbere by’iki gihugu.