Menya byinshi ku mwanya RDC yabonye mu Muryango w’Abibumbye
Mu minsi mike ishize, ku cyicaro gikuru cy’Umuryango w’Abibumbye (Loni) i New York muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, habereye umuhango wo kuzamura amabendera y’ibihugu bitanu byatorewe kuba abanyamuryango badahoraho b’Inama y’Umutekano ya Loni. Muri ibyo bihugu harimo Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Bahrain, Colombia, Letoniya na Liberia.
Uyu muhango wari ikimenyetso gikomeye cy’intambwe RDC itewe mu ruhando mpuzamahanga, kuko kwinjira muri iyi Nama biyishyira mu rwego rufata ibyemezo bikomeye ku mutekano w’isi. Iyi Nama y’Umutekano igizwe n’ibihugu 15, birimo bitanu bihoraho bifite ububasha bwa veto n’ibindi 10 bidahoraho bitorwa kuri manda y’imyaka ibiri.
RDC yatorewe uyu mwanya binyuze mu matora aba mu Nteko Rusange ya Loni, aho ibihugu bigize uyu muryango bihitamo abahagarariye imigabane itandukanye. Afurika ihabwa imyanya itatu, bityo RDC ikaba yarahagarariye akarere ka Afurika yo hagati n’akarere k’Ibiyaga Bigari.
Iyi ni inshuro ya gatatu RDC igiye kwicara muri iyi Nama, nyuma ya manda zabayeho mu 1982–1983 no mu 1990–1991. Ibi bigaragaza ko nubwo iki gihugu gikomeje guhura n’ibibazo by’umutekano n’imiyoborere imbere mu gihugu, gikomeje gushaka ijambo mu byemezo mpuzamahanga.
Kwinjira kwa RDC byanayishyize mu itsinda ry’ibihugu bya Afurika bizwi nka “A3”, bikorana mu guhuza inyungu z’umugabane imbere mu Nama y’Umutekano, bigamije guhuza imyanzuro ya Loni n’iy’Ubumwe bw’Afurika.
Nubwo RDC itari mu bihugu bifite veto, uyu mwanya uyiha uruhare rukomeye mu:
Gutora no gufata imyanzuro ku bibazo by’umutekano mpuzamahanga
Kwemeza cyangwa kwanga kohereza ingabo zo kubungabunga amahoro
Gushyigikira cyangwa kunenga ishyirwaho ry’ibihano ku bihugu cyangwa ku bantu
Kuyobora ibiganiro byo gukemura amakimbirane hagati y’ibihugu
Ibi bivuze ko RDC ishobora kugira ijwi mu byemezo bireba akarere k’Ibiyaga Bigari, ariko ikabikora mu bufatanye n’ibindi bihugu 14 bigize iyo Nama.
Nubwo hari impaka zivuga ko uyu mwanya ushobora guha RDC ubushobozi bwo guhangana n’u Rwanda ku rwego mpuzamahanga, ukuri ni uko:
RDC idafite ububasha bwa veto, bityo idashobora gufata icyemezo yonyine
Ibyemezo bifatwa bisaba ubwumvikane bw’ibihugu byinshi, cyane cyane ibihoraho
Ibibazo bireba igihugu kimwe bisuzumwa hashingiwe ku nyungu rusange z’amahoro ku isi, si ku nyungu z’igihugu kimwe
Bityo, RDC ishobora kuzamura ijwi ryayo no kugaragaza ibibazo ifite, ariko ntishobora kwifatira ibyemezo bikakaye ku Rwanda cyangwa ku kindi gihugu idafite ubufatanye mpuzamahanga.
Ababikurikiranira hafi bagaragaza impungenge ko RDC ishobora gukoresha uyu mwanya nk’igikoresho cya politiki mu makimbirane ifitanye n’ibihugu byo mu karere, aho gushyira imbere inyungu rusange z’amahoro.
By’umwihariko, ikibazo cy’umutekano muke mu burasirazuba bwa RDC gishobora gutuma iki gihugu gishyira imbere inyungu zacyo, kikifashisha uru rwego mu gusaba ibihano cyangwa gushyigikira imyanzuro igamije kunenga abo gishinja kugira uruhare muri ayo makimbirane.
Ariko kandi, hari n’ababona uyu mwanya nk’amahirwe akomeye kuri RDC yo:
Gusobanura neza ikibazo cy’umutekano muke mu burasirazuba
Gusaba ubufatanye mpuzamahanga bufatika
Guteza imbere dipolomasi ishingiye ku biganiro no ku bwumvikane
Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa RDC, Thérèse Kayikwamba, yagaragaje ko igihugu cye kizakoresha uyu mwanya mu guteza imbere amahoro, ubutabera n’ubufatanye mpuzamahanga, aho gushyira imbere inzira y’ibiganiro.
Kwinjira kwa RDC muri iyi Nama bije mu gihe isi ihanganye n’ibibazo bikomeye by’intambara n’umutekano muke, kuva muri Ukraine kugera mu Burasirazuba bwo Hagati no muri Afurika ubwayo. Ku bw’iyo mpamvu, uruhare rwa RDC ruzaba rukurikiranwe hafi, cyane cyane mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Ikibazo gikomeye gisigaye ni iki: ese RDC izakoresha uyu mwanya nk’urubuga rwo kubaka amahoro n’ubufatanye, cyangwa izawukoresha nk’igikoresho cya politiki mu guhangana n’abakeba bayo?
Icyo ari cyo cyose, iyi manda ni ikizamini gikomeye ku bushobozi bwa RDC bwo kwitwara nk’igihugu gifite inshingano ku rwego mpuzamahanga, no kwerekana niba ishobora guhindura ibibazo byayo amahirwe yo kubaka amahoro arambye mu karere no ku isi muri rusange.






