“Mutekereza ko Ntinya Kigali?”: Urugendo rwa Ndikuriyo Rwari Rwihishemo Iki Cyatumye i Bujumbura Habaho Impungenge?
Umunyamabanga Mukuru w’ishyaka CNDD-FDD riri ku butegetsi mu Burundi, Révérien Ndikuriyo, yari afite gahunda yo kujya i Kigali mu rwego rwo gushyigikira ikipe ya Aigle Noir FC, yari iteganyijwe gukina umukino wo gushaka itike ya CAF Champions League ihuza na Al-Hilal yo muri Sudani.
Nubwo urugendo rwe rwari rufite isura y’urugendo rwa siporo, amakuru aturuka ku bantu bazi iby’iki kibazo avuga ko rwateje impungenge ku rwego rwo hejuru mu buyobozi bw’u Burundi, bitewe n’umubano umaze igihe urangwa n’ubwumvikane buke hagati ya Kigali na Bujumbura.
“Mutekereza ko ntinya Kigali?” — Ndikuriyo
Ndikuriyo yari yatangaje ko nta bwoba afite bwo kujya i Kigali, ubwo yavuganaga n’abanyamakuru ku bikorwa bya CNDD-FDD ku itariki ya 22/08/2026.
Yagize ati:
«“Mutekereza ko ntinya Kigali? N’ubundi ndi umusirikare! Mutekereza ko hari umuriro utazima? Ikibazo gusa ni uko ntazi uko gahunda z’akazi zizagenda, kuko dutegura ibintu umunsi ku wundi. None se niba Aigle igiye i Kigali gukina umupira, naba ntabujyeyo ngo nishimishe? Ikintu kimwe cyonyine cyatuma ntajyayo ni akazi.”»
Aya magambo yagaragaje ko icyo gihe Ndikuriyo yabonaga urugendo i Kigali nk’urushobora kuba rusanzwe, cyane cyane ko rwari rufitanye isano n’ikipe ya Aigle Noir FC.
Ariko nyuma, amakuru yatanzwe n’abantu bazi ibyabaye avuga ko uru rugendo rwaje gufatwa mu buryo butandukanye n’uko rwari rwatangajwe.
Ndayishimiye yaba yarabujije Ndikuriyo kujya i Kigali
Amakuru aturuka ku bantu bazi iby’iki kibazo avuga ko gahunda ya Ndikuriyo yo kumara iminsi ine i Kigali yateje impungenge kuri Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, cyane cyane kubera umubano ukomeye uri hagati y’ibihugu byombi.
Abo bantu bavuga ko Ndayishimiye yabajije Umunyamabanga Mukuru wa CNDD-FDD impamvu byari ngombwa ko aherekeza Aigle Noir FC muri uru rugendo, ndetse akamusaba kutajya i Kigali.
Niba aya makuru ari yo, iki kibazo kirenze urugero rw’urugendo rusanzwe rw’umuyobozi ujya kureba umukino w’umupira w’amaguru, kuko Ndikuriyo ari umwe mu banyapolitiki bafite ijambo rikomeye muri CNDD-FDD.
Kuki urugendo rwa Ndikuriyo rwafashwe nk’ikibazo cya politiki?
Mu Burundi, Ndikuriyo azwi nk’umwe mu banyamuryango bakomeye ba CNDD-FDD, kandi bamwe mu banyapolitiki b’ishyaka ndetse n’abatavuga rumwe n’ubutegetsi bamubonamo umuntu ufite uburemere bwa politiki ku buryo ashobora kugira uruhare rukomeye mu murongo w’ishyaka n’igihugu.
Bamwe bavuga kandi ko afite abakunzi benshi ku rwego rw’ibanze rw’ishyaka, ibintu bituma ibikorwa bye n’ingendo ze bikurikiranwa hafi n’ubuyobozi bukuru bw’igihugu.
Ni muri urwo rwego kuba yari kujya i Kigali kumara iminsi ine, mu gihe umubano w’u Burundi n’u Rwanda utifashe neza, byashoboraga gutuma urugendo rwe rusobanurwa mu buryo burenze siporo.
Ikibazo gikomeye rero si ukuba Ndikuriyo yari kujya kureba umupira gusa, ahubwo ni uko umuntu ufite umwanya ukomeye muri CNDD-FDD yari kumara iminsi i Kigali mu gihe ibihugu byombi bifitanye amakimbirane ya politiki n’umutekano.
Umubano w’u Burundi n’u Rwanda ukomeje kuba mubi
Iyi nkuru ibaye mu gihe umubano hagati y’u Burundi n’u Rwanda ukomeje kuba mubi.
U Burundi bwafunze imipaka yabwo y’ubutaka ibuhuza n’u Rwanda, nyuma yo gushinja Kigali gushyigikira umutwe wa RED-Tabara urwanya ubutegetsi bwa Gitega. U Rwanda rwakomeje guhakana ibyo birego.
Ibyo bibazo byagize ingaruka ku ngendo z’abantu hagati y’ibihugu byombi, ubucuruzi bwambukiranya imipaka ndetse n’ibindi bikorwa by’abaturage b’impande zombi.
Muri iki gihe, urugendo rw’umuyobozi ukomeye wa CNDD-FDD i Kigali rushobora rero gusobanurwa mu buryo bwa politiki, nubwo intego yatangajwe ari ugushyigikira ikipe y’umupira w’amaguru.
Siporo na yo yageze mu makimbirane ya Kigali na Bujumbura
Ibi si ubwa mbere umwuka mubi hagati y’u Burundi n’u Rwanda ugira ingaruka kuri siporo.
Mu 2024, ikipe ya basketball ya Dynamo BBC yo mu Burundi yanze kwambara imyenda yariho ikirango “Visit Rwanda”, nyuma y’uko Ishyirahamwe ry’Umukino wa Basketball mu Burundi, FEBABU, risabye iyi kipe kutagaragaza icyo kirango kubera umubano wari ukomeje kuzamba hagati y’ibihugu byombi.
Dynamo BBC yari iri mu marushanwa ya Basketball Africa League (BAL). Nyuma yo kwanga gukina yambaye imyenda iriho icyo kirango, ikipe yahawe igihano cyo gutsindwa umukino itagaragaye, ndetse iza gukurwa muri iryo rushanwa.
Ibi byerekana uburyo amakimbirane ya politiki ashobora kuva mu nzego za dipolomasi n’umutekano akagera no muri siporo, ubucuruzi n’imibanire y’abaturage.
Urugendo rwa Ndikuriyo rushobora gusiga iki ku mubano w’ibihugu byombi?
Ku ruhande rwa politiki, ikibazo cya Ndikuriyo gishobora gufatwa nk’ikindi kimenyetso cy’uburemere bw’umwuka uri hagati ya Kigali na Bujumbura.
Niba umuyobozi mukuru wa CNDD-FDD ashobora guteganya kujya i Kigali kubera umukino wa football, ariko urugendo rwe rugakurikirwa n’impaka ku rwego rw’ubuyobozi bukuru bw’igihugu, bigaragaza ko umubano w’ibihugu byombi ugeze ku rwego aho n’ibikorwa bitari ibya politiki bishobora gusobanurwa mu ndorerwamo ya politiki n’umutekano.
Ku ruhande rw’u Rwanda, kwakira umuyobozi ukomeye wa CNDD-FDD i Kigali na byo byashoboraga kugira igisobanuro kirenze siporo, cyane cyane mu gihe hari amakimbirane ashingiye ku mutekano no ku birego ibihugu byombi bishinjanya.
Ku Burundi, ku rundi ruhande, kuba Ndikuriyo atakomeza gahunda yo kujya i Kigali — niba koko ari ko byagenze — bishobora kugaragaza ubushishozi bw’ubuyobozi bwa Gitega mu kwirinda ko urugendo rw’umwe mu banyapolitiki bakomeye b’ishyaka riri ku butegetsi rufatwa nk’intambwe nshya mu mubano na Kigali.
Umupira ushobora kuba wari umupira, ariko ubutumwa bukaba politiki
Ibyabaye kuri gahunda ya Ndikuriyo bigaragaza ikibazo gikomeye kiri mu mubano w’u Burundi n’u Rwanda: iyo icyizere hagati y’ibihugu kigabanutse, n’ibikorwa bisanzwe nka siporo bishobora guhinduka ibimenyetso bya politiki.
Ndikuriyo yari yavuze ko atinya Kigali? Oya. Yari yavuze ko gahunda y’akazi ari yo yonyine yashoboraga kumubuza kujyayo.
Ariko mu gihe umubano wa Kigali na Bujumbura ukomeje kuzamo umwuka mubi, gahunda y’umuyobozi ukomeye wa CNDD-FDD yo kumara iminsi ine i Kigali ntiyashoboraga kurebwa gusa nk’urugendo rwo kureba umupira.
Ni yo mpamvu ikibazo cya Ndikuriyo cyabaye ikindi kimenyetso cyerekana uburyo umubano w’u Burundi n’u Rwanda ukomeje kugira ingaruka no ku bice by’ubuzima bisanzwe bitari politiki.







